बिरेन्द्र पौडेल मुर्म्बई
नेपालका प्रत्येक आन्दोलनमा महत्वपर्ूण्ा भूमिका निर्वाह गर्दै ऐक्यबद्धता जनाएर विदेशमा समेत विभिन्न आन्दोलनहरु गरेका प्रवासी नेपालीहरु यतिबेलाको आफूले सोचेजस्तै नेपाल हुन नसकेकोमा चिन्तित छन् । जनआन्दोलनबाट बनेको आठदलको सरकार र नेताहरुबीचको आरोपप्रत्यारोप, पर सारिदै गएको संविधानसभाको निर्वाचन, संसद अवरुद्ध र राजनीतिक अस्थिरताले गर्दा प्रवासी नेपालीहरु अझै आफ्नो चाहना अनुरुप हुननसकेको बताउछन् । यिनै विविध विषयबस्तुलाई समेटेर भारतको मुर्म्बईमा हिजो आइतबार एक विचार मुलका अन्तरक्रिया कार्यक्रमको आयोजना गरियो । भावि नेपाल र प्रवासी नेपालीहरुको चाहना बिषयक सो अन्तरक्रिया कार्यक्रममा विभिन्न संघसस्था र संगठनका प्रतिनिधि, नागरिकसमाज, बुद्धिजिवी र र्सवसाधारण नेपालीहरुको उत्साहजनक सहभागीता रहेको थियो । नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्तिक निकट संयुक्त नेपाली जनकल्याण समिति भारतद्धारा मुर्म्बईको चर्चगेट स्थित सिर्द्धार्थ कलेजमा भएको सो अन्तरक्रिया कार्यक्रममा माओवादी निकट नेपाली जनअधिकार सुरक्षा समिति भारत महाराष्ट गोवा राज्य समिति अध्यक्ष तथा केन्द्रिय सदस्य रत्ना मलातीले प्रवासी नेपालीहरुको कुनै छुट्टै हैन हाम्रा आधारभूत समस्या त्यहि नेपाली भूमि र राज्य सत्तासंग जोडिएको हुनाले नेपाली जनताको चाहना नै हाम्रो चाहना हो भन्नुभयो । उहाले वाईसीएलका गतिविधिबारे प्रष्टपार्दै गणतन्त्र स्थापनाको लागि मात्र वाईसीएलको स्थापना भएकोले जहिले सम्म गणतन्त्रको घोषणा गरिदैन तबसम्म वाईसीएलका गतिविधि जारी रहन्छ भन्नुभयो । संविधान सभा समयमा हुन नसक्नु विदेशी हस्तक्षेपको परिणाम रहेको बताउदै उहाले अब मंसिरमा हुने चुनावलाई नेपाली जनताले मान्यता दिने छैनन् किनकी यो षड्यन्त्र मुलक हुनेछ भन्नुभयो । उहाले अगाडी भन्नुभयो-जब संसदबाट गणतन्त्रको घोषणा हुन्छ तबमात्र संविधानसभाको चुनाव प्रक्रियालाई अगाडी बढाउनु पर्दछ । अन्तरक्रियामा मुल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजका केन्द्रिय महासचिव गंगा पौडेलले आफ्नो समाजले प्रवासी नेपालीहरुको चाहना अनुरुप संविधानसभाको निर्वाचनमा प्रवासी नेपालीहरुलाई मताधिकारको व्यवस्था गरिनर्ुपर्छ भनि जोडदारका साथ आवाज उठाएको उल्लेख गर्दै जसरी नेपालको आन्दोलनमा भारतस्थित नेपालीहरुको महत्वपर्ूण्ा भूमिका रहेको थियो त्यसैगरी भावि नेपालको निमार्ण्र्ााे लागि पहल गर्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले राजनीतिक दलहरुले पटक पटक गल्तीहरु गरेको र अहिले पनि संसदबाट गणतन्त्र घोषणा गर्ने कुरामा गणतन्त्रवादीशक्ति र प्रजातन्त्रवादी शक्तिको लर्डाई भैरहेको उल्लेख गर्नुभयो । यदि संसदबाटै गणतन्त्रको घोषणा हुन्छ भने आफ्नो पार्टर्ीीयसको र्समर्थनमा रहेको उल्लेख गर्दै पौडेलले यतिवेला आठदलको एकता टुट्नु हुदैन भन्नुभयो । उहाले जब सम्म हामीले राजनीतिक नेताहरुलाई चुनौती दिन सक्दैनौ तबसम्म उनिहरु नसुध्रिने उल्लेख गर्दै उहाले अब पुनः नेताहरुलाई सावधानी गर्न जनआन्दोलन २०६४ हुनेछ भन्नुभयो । सोहि अवसरमा अखिल भारत वामपन्थी यूवा मोर्चाका केन्द्रिय सचिव हेमलाल शर्माले मुलुक इतिहास अत्यन्तै संकटको अवस्थामा पुगेको उल्लेख गर्दै नेपालमा भएको ठाडो विदेशी हस्तक्षेपले नेपाल कतै भोलि सिक्किम जस्तो त हुने हैन भन्ने खतरा बढेको छ भन्नुभयो । उहाँले अहिले राजाको शासन नभएर आन्दोलकारी, क्रान्तिकारी र आठदलको शासन भएकोले संविधानसभाको चुनाव हुन नसक्नुको दोषी पनि आठ दल छ उनिहरुले जिम्मेवारी लिनर्ुपर्छ भन्नुयो । पटक पटक हुने संसद अवरुद्धले प्रत्यक्ष रुपमा राजतन्त्र र प्रतिगामी तत्वलाई सहयोग पुगेको उल्लेख गर्दै उहाले संसद अवरुद्ध गर्ने नेताहरुले राजतन्त्रको सहयोग गरेको आरोप लगाउनु भयो । प्रजातान्त्रिक शक्तिले प्रतिगामी शक्तिलाई कारबाही नगर्दा प्रतिगामी तत्वहरु हावी भएको जीकिर गर्दै उहाले नेपाललाई नेताहरुले मात्र नचलाएर विदेशी शक्तिले चलाएको हुनाले जब विदेशी शक्तिले चाहन्छ तबमात्र संविधानसभाको चुनाव हुनसक्छ भन्नुभयो । अन्तरक्रियामा प्रवासी नेपाली संघ भारतका केन्द्रिय सल्लाहकार विष्णु गिरीले नेपालमा यस्तो सरकार हुनर्ुपर्छ जस्ले गर्दा प्रवासी नेपालीहरुलाई मुक्ति मिल्न सकोस त्यो नै प्रवासी नेपालीहरुको चाहना रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले अब राजतन्त्रको अन्त्य गरेर लोकतन्त्रको स्थापना गर्नुपर्छ भन्नुभयो । त्यसैगरी प्र.ने.संघ भारतकै केन्द्रिय सदस्य डम्बर रावलले प्रवासी नेपालीहरुको चाहना अहिले संविधानसभाको निर्वाचन तत्काल हुनु रहेको उल्लेख गर्दै यो समयमा हुन नसक्नुमा को जिम्मेवार छ त्यसको मुल्याङकन गरेर कारबाही गरिनुपर्ने बताउनु भयो । उहाले जति जोगी आएपनि कानै चिरेका भनेझै सबैले प्रवासी नेपालीलाई आन्दोलनको बेला उपयोग मात्र गर्ने हो की - उनिहरुका माग पनि पुरा गर्ने हो भनि प्रश्न गर्नुभयो । त्यसैगरी प्र.ने.संघ भारत महाराष्ट्र गुजरात राज्यसमिति अध्यक्ष थानेश्व भट्टर्राईले संविधानसभाको निर्वाचनमा प्रवासी नेपालीले सहभागी हुन पाउनुपर्ने बताउनु भयो । नेपाली श्रमिक मजदुर यनियनका अध्यक्ष तथा समाजसेवी मास्टर थापाले प्रवासी नेपालीहरुका समस्या समाधान गर्न सबै एक हुनुपर्ने र प्रवासीका समस्याहरु सरकार समक्ष पुर्‍याउनु पर्ने उल्लेख गर्दै नेपालको गौरव हिन्दु राष्टलाई पुन हिन्दु राष्ट नै बनाउनु पर्ने माग गर्नुभयो । अन्तरक्रियामा संयुक्त नेपाली जनकल्याण समितिका प्रमुख सल्लाहकार विष्णु पौडेलले नेपालमा बन्ने सरकारमा प्रवासी नेपालीको प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने र मुर्म्बईमा वाणिज्य दुतावास हुनुपर्ने उल्लेख गर्ुनभयो । सोहि अवसरमा नेपाली जनसर्म्पर्क समिति भारतका केन्द्रिय उपाध्यक्ष र्सर्ुय बहादुर सिंहले देशको स्थिति, गरिबी , बेरोजगारी र अशिक्षाले गर्दा नेपालीहरु प्रवासीन बाध्य भएकेा उल्लेख गर्दै राजतन्त्र सकृय हुनुमा राजनीतिक दर्ुलभता भएको उल्लेख गर्नुभयो । नेपाली एकता समाज भरतका केन्दिय सल्लाहकार हेमराज ढुंगानाले सो अवसरमा जनकल्याण समितिका महामन्त्री झपट एल.सिंह, ने.ज.स समितिका खडक सिंह बम, संयुक्त नेपाली महासंघका अध्यक्ष जगत बहादुर सिंह, महासंघकै महामन्त्री तारा शर्मा, शिक्षामन्त्री गणेश ढकाल, नागरिक समाजबाट मोहन सिंह, धनराज विष्ट, अमर तम्राकार, जयसिंह ज्यामी, रुपेश कुबर, लगाएतका बक्ताहरुले प्रवासी नेपालीहरुले देशमा शान्ति स्थापना, संविधानसभाको निर्वाचन र मुर्म्बईमा बाणिज्य दुतावास रहनुपर्ने उल्लेख गरेका थिए । आयोजक समितिका अध्यक्ष हर्क बहादुर साउदको अध्यक्षतामा सम्पन्न सो कार्यक्रमको सञ्चालन सचिव कविराज रेग्मीले गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा आयोजक समितिका लोकबहादुर रावल, झंकर खड्का लगाएतका दर्जनौ सदस्यहरुको सहभागीता रहेको थियो ।