पूव प्रधानमन्त्री एवं नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिकका सभापति शेरबहादुर देउवा दश दिने भारत भ्रमणका क्रममा गत शनिवार मुर्म्बई आउनुभएको थियो । मुर्म्बईको मरिनलायन्स स्थित पाटकर हलको एक कार्यक्रममा सहभागि भएपछि नेपालको राजनीतिक गतिविधिको सम्बन्धमा छलफल गर्ने क्रममा नेपाली समाज दैनिकका सम्पादक प्रकाश पौडेल र नेपाली युवा मासिकका सम्पादक दिनमणी आर. पाण्डेले वहासंग वाल्केश्वर स्थित सहयाद्री गेष्टहाउसमा भेटी नेपालको वर्तमान गतिविधिलाई समेटेर मुर्म्बईका प्रवासी नेपालीहरुको समस्या बारे राखेको प्रश्नहरुमा देउवाले दिनुभएको प्रतिक्रियाको सारसंक्षेप हाम्रा पाठकहरु समक्ष प्रस्तुत गरिएको छ .

अहिले तपाईको भारत भ्रमणको मुख्य लक्ष के हो -
अहिले मलाई मुर्म्बईमा “मुर्म्बई र्डाईलग” अन्तरगत नेपालको वर्तमान स्थिती भन्ने विषयमा बोल्नको लागि बोलाइएको हो ।
मुर्म्बईमा प्रवासी नेपालीहरुको समस्यालाई कसरी हर्ेर्नुभएको छ -
मलाई थाह छ दुःख पाएका छन । देशमा रोजीरोटी नपाएर विदेशमा आउछन । आर्थिक समस्या छ । यहा कसैले के गरेका छन त कसैले चौकीदारी गरेका छन् । पैसा कमाउनका लागि नै यहाँ आएका छन । समस्या छ,, बालबच्चा र परिवार छोडेर यहा आएका छन् । कोहि नोकरीको तलासमा आए भने कोहि माओवादीको समस्याले आएका छन् । मैले बुझेको छु सबैलाई एकदम दुःख छ ।
तपाईको सम्मानमा राखिएको स्वागत कार्यक्रममा मुर्म्बईमा वाणिज्य दुतावास बारे कुरा उठाउनु भएको थियो । यसबारे थप प्रष्ट पारिदिनुहुन्छ कि -
बाणिज्य दुतावास खोलेपछि यहाँ नेपालीहरुलाई परेको पिर मर्का र समस्यालाई हेछ । त्यसले सबैको दुःख सुखलाई हेछ । सबैले आफ्ना कुराहरु राख्न र समाधान गर्नलाई सजिलो हुनेछ । मैले म दोस्रो पटक प्रधामन्त्री हुदा जसरी विरगञ्जमा लिखीत रुपमा वाणिज्य दुतावास खोल्ने योजना बनेको थियो त्यस्तो योजना मुर्म्बईमा पनि छ ।
अहिले सरकार र माओवादीबिच वार्ताका कुरा चलिरहेका बेला काग्रेस एकताका कुरापनि सुनिन्छ , त्यो कति सम्भव छ -
त्यो एकता हुन तपाईले सोचे जस्तोगरि सजिलो छैन । हाम्रो पार्टीथिदेखि तलसम्म फूटिसक्यो । अब र्समपण गर्ने होईन एक आपसमा सम्मान जनक रुपमा हेनुपर्छ । म त हिजोपनि त्यही थिएँ आजपनि त्यही छु। त्यसरी सम्मान जनकरुपमा मिल्ने हो भने म तैयार छु ।
अहिले सातदल र माओवादीबीच वार्ताका कुरा चलिरहँदा दुबैपक्षबाट अल्ली उत्तेजक खालका बयानबाजीहरु आएका छन कहि यसले फेरि वार्ता भाँडिने त होईन -
कुरा के छ भने अब जे जसरी भएपनि वार्ता त सफल पार्नु नै पर्‍यो नी । दुबैपक्ष चाडैभन्दा चाडै अब मिल्न आवश्यक छ ।
माओवादीले र अन्य दलहरुले नेपालको परिस्थिती ब्रि्रनुमा मुख्य जिम्मेवार तपाई नै हुनुहुन्छ भन्नछन, किनकी तपाईले चुवाव गराउन नसकेर प्रतिनिधीसभाको विघटन गर्नुभयो -
माओवादीले र दलले के भन्छन त्योसंग मलाई मतलब छैन । किनकी माओवादीले आज एउटा कुरा गर्छन भने भोली अर्को कुरा । मैले माओवादीलाई दबाउन खोजेकै हो । मलाई धन्न माओवादीहरुले मारेका होईन्न । उनीहरु पार्लियामेन्टको पक्षमा छैन्न । मैले म तत्कालमा प्रधानमन्त्री हुदा गिरीजालाई चुवाव गराआंै भने तर वहाले मान्नुभएन माओवादीले पनि चुनाव गराउन नदिने भने । मलाई कसैले सहयोग गरेनन् । त्यतीबेला मलाई हिम्मत दिने बेलामा कसैले दिएनन् । चुनाव गराऔ भन्दा मान्दै मानेनन् कसैसंग कुरा मिलेन त्यसैले मैले संसदभंग गर्न राजालाई लगाए ।
यहाँका राजनितीक पार्टीका समक्ष कस्ता प्रस्तावहरु राख्नुभएको छ त -
अहिले त खासै रुपमा भन्ने हो भने नेपालमा शान्ति स्थापना गर्न पार्टर्ीी र संस्थागत रुपमा विकास गर्ने मुख्य मुद्दा हुन ।
अहिले तपाईहरुले माओवादीको दबाबले फटाफट माओवादी बन्दिहरुलाई रिहा गर्दै हुनुहुन्छ - कहि वार्ता भाडियो भने त महाभारत हुन्छनी त्यसलाई सातदलले कसरी हेरेको छ -
अब हेनुस माओवादी फेरि जंगल पसे भने लर्डाई हुने त हो नी । माओवादी जंगल लाग्छन कि लाग्दैनन् थाह छैन । तर अब माओवादी जंगलतिर जान्छन जस्तो मलाई लाग्दैन । माओवादीले बिना कारण निउ खोज्यो भने लर्डाई हुनेछ । त्यसले म्ँाओवादीलाई ठूलो नोक्सान हुन्छ ।
तपाईलाई अब लाग्छ सातदल र माओवादी बीच स्थायी शान्ति कायमहुन्छ -
अ, अब त स्थायी शान्ति निश्चित रुपमा कायम हुन्छ । हामीले सबैले पनि अब सदाको लागि शान्ति र अमनचैनको कामना गरौ ।
राजाले सबैभन्दा धेरैसमय तपाईलाई बन्दि बनाए, तर अझैपनि तपाईले राजालाई सेनाको प्रमुख राख्नुपर्छ भन्नेकुरा राखेर विवादमा पर्नुभयो - यसमा यहाले के भन्नुहुन्छ-
मैले त्यसो भनेको होईन । मेले राजालाई सेनाको प्रमुख राख्नर्ुपर्छ भनेर कहा“ भने -
तर तपाईले भन्नुभएको भनेर पत्रिकाहरुले छाप्यो नी †
-छापिएको छैन । कस्ले छाप्यो -
हामीलाईर् इमेलबाट पनि तपाईले भनेको सुचना आएको थियो ।
तपाईलाई आएकोर् इ-मेल गलत हो । मैले भनेको के हो भने सेना भन्दामाथि पनि कोई हुन पर्छ भनेर भनेको हो । हेर्नुस न अैले सेनाभन्दामाथि कोईपनि छैन । त्यसैले मैले भनेको हो ।
राजा राख्ने कि नराख्ने भन्नेे विषयमा तपाईको र तपाईको पार्टर्ीीे धारणा कस्तो छ -
म र मेरो पार्टी धारणा भन्नु भन्दा पनि अब राजाको बारेमा त जनताले जे भन्छन त्यही हुन्छ । जनताले राजा राखौ भने राखिन्छ, नराखौ भने राखिदैन । राजाको बारेमा हाम्रो धारणा त्यही हो जो जनताको छ ।