बीरेन्द्र पौडेल
नेपाली चलचित्र क्ष्ोत्रका चर्चित नायक रमित ढुंगाना यतिबेला मुम्बर्इमा छन्‍ । उनि नेपाली चलचित्र गुरुदक्ष्ािण्ााको छायाङकनको लागि मुम्बर्इ आएका हुन्‍ । विगत पाँच बर्ष्ायता निक्कै चर्चामा रहेका रमितले हालसम्म पचपन्न भन्दा बढि चलचित्रहरुमा अभिनय गरिसकेका छन्‍ । चलचित्र माया नमारबाट शुरु भएको उनको अभिनय यात्रा धड्‍कन, मुग्लान, देबरबाबु हुँदै गुरुदक्ष्ािण्ाासम्म आर्इपुगेको छ । सिनामंगल काठमाण्डौमा जन्मिएका रमित ढुंगाना यतिबेला चलचित्र फर्जको छायाङकनमा व्यस्त रहेका छन्‍ भने जीवन म ृत्यु, पलपल लगायतका चौध भन्दा बढि चलचित्रहरु उनका रिलिज हुन बाँकी नै छन्‍ । उनै व्यस्त नायक रमित ढुंगानासँग नेपाल न्यूजले गरेको छोटो कुराकानी यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ ।
मुम्बर्इ किन आउनु भयो ?
म यतिबेला चलचित्र गुरुदक्ष्ािण्ााको छायाङकनको लागि मुम्बर्इ आएको हुँ ।
कस्तो गीतको छायाङकन हुँदैछ मुम्बर्इमा ?
एउटा स्याड सङको सुटिड हुदैछ ।
गुरुदक्ष्ािण्ाामा काम गर्दा कस्तो अनुभव रह्‍यो ?
एउटा छुट्‍टै र नयाँ अनुभव रह्‍यो । नयाँ सोचसहित प्रवासमा बस्नु भएका दाजूहरुले बनाएको चलचित्रमा उहाहरुसँग काम गर्दा अभmै केहि गरौ भन्ने सोच जागेर आयो । चलचित्रमा तपार्इले कस्तो भूमिका निभाउनु भएको छ ?
चलचित्रमा मैले राजेश हमालको चेलाको भूमिका निर्वाह गरेको छु । प्रवासी नेपालीहरुको लगानीमा बनेको चलचित्रमा पहिलो पटक अभिनय गर्दा के कस्तो फरक पाउनुभयो त ?
पक्कै पनि फरक अनुभव भयो । यसको प्राविधिक पक्ष्ा पनि निकै स्तरीय र राम्रो छ साथै चलचित्रको कथा बस्तु पनि नयाँ र प ृथक छ ।
यसभन्दा अघि पनि मुम्बर्इ आउनु भएको थियो त्यति बेला प्रवासी नेपालीहरुलार्इ भेट्‍दा कस्तो अनुभूति रह्‍यो ?
धेरै खुसी लागेको थियो । केहि बर्ष्ा अघि मुग्लानको सुटिङमा आउदा एउटा कार्यत्रmममा पनि सहभागी भएको थिए । सोहि अवसरमा सबैसँग भेट भयो । नेपाली चलचित्र क्ष्ोत्रलार्इ अभmै विकसित गर्न के गनर्ु पर्ला ? चलचित्र क्ष्ोत्र विकसित हुनलार्इ मुख्य कुरा कथा राम्रो हुनुपर्छ । त्यसपछि चलचित्रको प्रविधि पक्ष्ा राम्रो हुनुपर्छ ।
तपार्इलार्इ मन पनर्े नायिका ?
त ृप्ती नाटकर दिदी ।
प्रेम के हो ?
प्रेम मानिसलार्इ चाहिने चिज अर्थात आवश्यकता हो ।
तपार्इको ल्ाक्ष्य नि ?
संघर्ष्ा गनर्ु पर्छ प्राप्तीको लागि कर्म गनर्ु पर्छ, लक्ष्य पुरा भै हाल्छ ।
भोलि गएर आफै चलचित्र निर्माण्ा गनर्े वा डार्इरेक्सन गनर्े बिचार छ कि ? पहिलो चलचित्र माया नमार हामीले नै बनाएका हौ र हामीले अहिले पुन: अर्को चलचित्र बनाउदै छौ जसको गीतको काम भर्इरहेको छ ।
एउटा नेपाली चलचित्र खेले बापत कति पारिश्रमिक लिनु हुन्छ ?
हास्दै….नभनौ होला ।
भन्नुस्‍ न बढिमा कति घटिमा कति ?
ल..ल..दुर्इ लाखदेखि तिन लाखसम्म ।
फुर्सदमा के गनर्ु हुन्छ ?
साथी भार्इ भेटने । नेपालका रमण्ाीय ठाउँहरु घुम्न जाने ।
तपार्इको बारेमा तपार्इका फ्‍यानहरुले थाह नपाएको कुरा ?
मेरो बारेमा सबै कुरा थाह छ । कुनै लुकेको कुरा छैन, मैले सबै कुरा दर्शकलार्इ भन्दै आएको छु ।
बलिउडमा खेल्ने रहर कत्तकिो छ ?
भर्खर मैले हलिउडको फिल्म जिनायलमा अभिनय गरेको छु । जसको सुटिङ अमेरिकामा भएको थियो । कलाकारको लागि विभिन्न देशका र विभिन्न भाष्ााका चलचित्रमा खेल्न पाउनु खुसीको कुरा हो । तर भित्री सन्तुष्टी र आत्मियता भने नेपाली चलचित्र खेल्दा नै हुन्छ ।
अन्तमा प्रवासी नेपालीहरुलार्इ केहि भन्न चाहनुहुन्छ कि ? सबै प्रवासी नेपालीहरुलार्इ श्री पशुपति नाथ जिले रक्ष्ाा गरुन । यहि भन्न चाहन्छुु ।

बीरेन्द्र पौडेल
तीस बर्ष्ा अघि सोह्र बर्ष्ाको उमेरमा काठमाण्डौ पशुपति देवपतनका एक यूवा डान्स मास्टर तारा थापाको साथमा मुम्बर्इ आउछन्‍ । ति यूवाको सपना थियो बलिउडका चलचित्रहरुमा काम गनर्े । थुप्रै दु:ख, कष्ट र सर्घष्ापछि मेहनती, फुर्तिला ति यूवाले फाइट कम्पोजर अजय देवगनका बुबा विनु देवगनको साथमा स्टन्ड मेनको रुपमा काम गनर्े मौका पाउछन्‍ । अमिताभ बच्चन, रेखा, जितेन्द्र, ऋष्ाि कपुर, मिथुन चत्रmावती, हेमा मालिनी, श्रीदेवि देखि लिएर पछिल्लो पुस्ताका अजय देवगन, अक्ष्ाय कुमार, गोविन्द लगायतका नायक नायिकाहरुको डुब्लिकेटको रोल गर्दै उनले सयांै हिन्दी चलचित्रहरुमा काम गरे । तीस बर्ष्ादेखि लगातार बलिउडमा स्टन्ड मेनको रुपमा काम गरेका ति यूवा अहिले ४६ बर्ष्ाका भैसकेका छन्‍ । उनि दुर्इ बर्ष्ा अघिदेखि फाइट मास्टर (द्धन्द्ध निदर्ेशक) बनेका छन्‍ । उनि हुन द्धन्द्ध निदर्ेशक जितु सिंह । जितुले हिन्दी चलचित्रहरु मेरी आवाज सुनोमा जितेन्द्रको, इश्कमा अमिर खानको, रुपकी रानी चोरोका राजामा श्रीदेविको, सिहासनमा जय प्रदाको, हिनामा ऋष्ाि कपुरको, मिस्टर नटवरलालमा रेखाको, आजका अजर्ुनमा अभिताभ बच्चनको, बाँजीमा मिथुनको ,मिस्टर इण्डियामा रेखाको, सरारा र अन्धा कानुनमा हेमा मालिनीको, हिन्दुस्तानकी कसममा अजय देवगनको , तमाचामा रजनीकान्तको डुब्लिकेटको रोल गरेका छन्‍ । तीनसय भन्दा बढि हिन्दी चलचित्र हरुमा नायक–नायिकाको डुब्लिकेटको रोल गरेका जितुले सबैभन्दा बढि जितेन्द्रको डुब्लिकेट गरेको बताउछन्‍ । अक्ष्ाय कुमारको जुल्मी फिल्ममा काम गर्दा अक्ष्ाय कुमारले आफ्‍नो कामको प्रशंसा गर्दै माउन्टेन मन्कीको सज्ञा दिएको जितु बताउछन्‍ । जितुले हिन्दी मात्रै हैन आधीबेरी, कर्जा, गोपिक ृष्ण्ा, परिवार, जुनतारा, एकादेशमा, ताल लगायतका नेपाली चलचित्रहरुमा समेत द्धन्द्ध निदर्ेशक एन के छोटुको सहायक भएर काम गरेको बताउँछन्‍ । नेपाल न्यूजसँगको कुराकानीमा जितु आफ्‍नो फ्‍याक्चर भएको खुट्‍टा र ढाडको टाका देखाउदै भन्छन– मनोज वाजपेयीको हिन्दी चलचित्र पन्छीमा डुब्लिकेटको रोल गर्दा हैदरा वादमा सुटिङ हुँदा दुर्घटनामा परेर ठूलो चोट लाग्यो । त्यस पछि अहिले त्यति रिक्स काम गर्न सकिदैन । बलिउड मै द मुभि स्टन्ड आर्टिस्ट एसोशियसन बाट फाइट मास्टरको कार्ड बनार्इसकेको हुनाले र आफैले फिल्महरुमा फार्इटको सिक्वार्इन्सहरु बताउने भएकोले यतिबेला त्यति कष्ट गर्न नपनर्े जितु बताउछन्‍ । हिरो र हिरोइनहरुले गर्न नसकेको फार्इट, बार्इक रेसिङ, जम्प, रोलिङ, हेलिकोप्टरबाट हामफाल्ने जस्ता जोखिमपूर्ण्ा सिनहरु स्टन्ड मेनले गनर्ु पनर्े भएकोले यो काममा बढि रिक्स रहेको जितु बताउछन्‍ । जितु आफू फार्इट मास्टर (द्धन्द्ध निदर्ेशक) बने पछि लग्दा इश्क हो गया (पञ्जाबी), गोबंर सिंह (भोजपुरी), नटवरलाल, त्रिmमिनल, पिक अप (हिन्दी), मिस यु मम लगायतका चलचित्रहरुमा द्धन्द्ध निदर्ेशन गरिसकेका छन्‍ । लामो समयदेखि बलिउडमा काम गरेपछि भोलिका दिनमा नेपाल मै गएर नेपाली चलचित्रमा द्धन्द्ध निदर्ेशनको काम गनर्े जितु बताउछन्‍ । यदि आफूमा खुवी छ भने बलिउडमा नेपालीहरुले पनि नाम कमाउन सकिन्छ भन्ने मान्यता राख्ने जितुले बालाजी टेलिफिल्मस्‍का थुप्रै सिरियलहरुमा समेत काम गरिसकेका छन्‍ । उनि यस क्ष्ोत्रमा आउन चाहने जो कोहिलार्इ पनि आफूले सक्दो सहयोग गनेर्े बताउछन्‍ । मुम्बर्इको मलाडमा परिवारसँगै बस्ने जितु नेपालका प्रत्येक घटनात्रmमहरुलार्इ निकै नजिकबाट हेरिरहेका हुन्छन्‍ । उनि भन्छन– जहाँ बसेपनि आखिर यो मन त नेपालमै रमाउछ नि ।

बीरेन्द्र पौडेल
भयङकर शरीर, डरलाग्दो आखाँ र भmनै डरलाग्दो हेरार्इ भएका ३२ बष्ािय नवराज विश्वकर्मा मराठी चलचित्रका चर्चित भिलेन हुन्‍ । उनले दर्जनौ मराठी चलचित्रहरुमा मुख्य खलनायकको रोल गरिसकेका छन्‍ भने बिसौं हिन्दी चलचित्रहरुमा समेत साहायक भिलेनको रुपमा अभिनय गरिसकेका छन्‍ । विगत १२ बर्ष्ा देखि बलिउडमा सत्रिmय रुपमा लागेका नवराज विश्वकर्माले पहिलो पटक माधुरी दिक्ष्ाित अभिनित हिन्दी चलचित्र म ृत्युदण्डमा मोहन आगशेको साथमा (महन्त) को रुपमा खलनायकको भूमिका निर्वाह गरे । त्यस पछि उनले गंगाजलमा मोहन जोशीका साथमा, हुतुतुतुमा नानापाटेकरको साथमा (लखेतको भूमिका), चिंगारीमा मिथुन चत्रmावतीको साथमा, स्वदेशमा शाहरुख खानको साथमा (भिमा पहलवानको भूमिकामा) काम गरे । त्यसैगरी उनले मराठी चलचित्रहरु कुकु भmाले बैरी, भक्ताच्या पाटी राखा सेवागिरी महाराज लगायतमा समेत मुख्य भिलेनको रुपमा काम गरिसकेका छन्‍ । नेपालमा तिलक पुर–६ चौरी, कैलाली घर भर्इ सानै देखि भारतको पुनामा रहदै आएका विश्वकर्माले भारतीय फिल्म एण्ड टेलिभिजन इन्टिच्युट पुनाबाट ८ बर्ष्ाको कोर्ष्ा पुरा गरेका छन्‍ । उनि यतिबेला वास्तविक घटनामा आधारित सिनेमास्कोप मराठी चलचित्र कालुबार्इ भत्तm सत्याच्या धावची पाटील (नेपालीमा– माहाकालीको सच्चा भत्तm) चलचित्रमा मुख्य खलनायकको रुपमा अभिनय गरि रहेका छन्‍ । नब्बे प्रतिशत छायाङकन सकिएको यस चलचित्रमा नवराज विश्वकर्माले गेण्ाजुनार्इकको भुमिका निभाएका छन्‍ । यस चलचित्रमा चर्चित नायक मिलिद गुण्ााजी, मोहन जोशी, दिपक शिकर्े, राहुल सोलापुरकर, अश्विनी कुलकण्र्ाी लगायतले अभिनय गरेका छन्‍ । अशोक जाधव तथा दिलिप सिंह विश्वकर्मा निर्माता रहेको यस चलचित्रको निदर्ेशन उदयसिंह विश्वकर्माले गरेका छन्‍ । हिष्ाित अभिराजको संगीत रहेको यस चलचित्रका गीतहरुमा अनुराधा पौडवाल, महेन्द्र कपुर, शकुन्तला जाधव लगायतका गायक गायिकाहरुले स्वर दिएका छन्‍ । मराठी फिल्म इतिहासमै सबैभन्दा बढि बजेटमा बन्न लागेको यस चलचित्रलार्इ जनवरीमा रिलिज गरिनेछ । बष्र्ाौदेखि विभिन्न चलचित्रमा अभिनय गरेता पनि यस चलचित्रबाट विशेष्ा चर्चा पाउने आशा गरेको नवराज बताउछन्‍ । कुराकानीको त्रmममा उनि नेपाली चलचित्रमा समेत आफू अभिनय गर्न इच्छुक रहेको बताउछन ।

बीरेन्द्र पौडेल
बुधवारको रात जगत खड्‍काको लागि जिन्दगी लम्बिने एउटा रात सावित भयो । मुम्बर्इको कुलबामा भएको आतंकवादी हमलाको बीचमा परेका थिए जगत खड्‍का । घुघुरकोट अछामका ३० बष्ािय खड्‍का कुलावास्थित लियोपोल क्याफे एण्ड बारमा सेक्यूरिटीको काम गर्छन्‍ । सदा भmै बारमा काम गर्न पुगेका खड्‍काले केहि बेरमा घट्‍न सक्ने आत्मघाती घटनाको कल्पना समेत गरेका थिएनन्‍ । रातको सवा नौ बजेको थियो । बारमा आउने गेष्टहरुको भीडभाड पनि बढिरहेको थियो । अचानक क्याफेको ठूलो शिसा फुटेर भुर्इमा भयानक आवाज सहित बभmारियो । भुर्इभरी काचका टुत्रmाहरु छरिए । एकै छिन सबै अवाक भए, त्यो काँच आतंककारीको गोली प्रहारबाट फुटेको थियो । त्यसपछि बारमा ज्यान बचाउनेहरुको कोलाहाल मच्चियो । एकै छिन्‍मा त्यहाँ भएका वेटर र ग्राहकहरु गोली लागेर भुर्इमा लड्‍न थाले । अकस्मातको त्यो भयावह द ृश्यबाट जगत स्तब्ध भए । उनले मेसो पाएनन्‍ अब के गनर्े भनेर । यत्तकिैमा एउटा गोली उनको बायाँ हातमा लाग्न पुग्यो र अर्को गोली पेटको नजिकैबाट छोएर गयो । बारको बाहिर रहेको बरण्डाबाट फायरिङ गर्दै केहि हतियारधारी भित्र पसेपछि एकै छिन्‍मा जगतको अगाडी नै दर्जनौ गेष्ट र आधा दर्जनभन्दा बढि होटलका स्टाफहरुलार्इ गोली लाग्यो । घटनाका प्रत्यक्ष्ादर्शी खड्‍का भन्छन–”मलार्इ त सामान्य चोट लागेको थियो, आफ्‍नो दुखार्इलार्इ सहन सकेको थिए तर सँगै काम गनर्े साथीहरुलार्इ गोली लागेर ढलेको र रगत बगेको देख्न गाह्रो भयो । छटपटार्इ राखेका साथीहरु लार्इ समेत उठाउन र अस्पताल लैजान सकिएन । यदि बीचमा गएको भए पुन: गोलीको शिकार हुनु पथ्र्याे । खड्‍का भन्छन एकतर्फी रुपमा लगातार २० मिनट जति अन्धाधुन्द फायरिङ गरेपछि आतंककारीहरु बारको नजिकै रहेको ताज होटल भित्र पसे । सो बारमा नेपालमा स्याङग्जा, गुल्मी र पाल्पा घर भएका अन्य दश जना नेपालीहरु पनि कार्यरत थिए । तर भाग्यवश ति मध्ये दुर्इजना बुधबारको दिन छुट्‍टीमा भएकोले र आठजना किचनभित्र काम गरिरहेका हुनाले सुरक्ष्ाित रहे । विगत १५ बर्ष्ादेखि त्यस बारमा कार्यरत खड्‍का आफू घार्इते भएपछि नजिकैको एक प्रार्इभेट हस्पिटलमा गएर उपचार गरेपछि बिहिबार बिहान कोठामा पुगेर आरम गरिरहेका छन्‍ । यसैबीच, सोहि बारमा चायनिज सेफको रुपमा विगत ५ बर्ष्ादेखि कार्यरत ४० बष्ािय बिष्ण्ाु शाही आफू म ृत्युको मुखबाट निस्किएको बताउछन्‍ । स्याङग्जा सेखाम ५ घर भएका शाहीका अनुसार बाहिर अन्धाधुन्द फायरिङ हुँदा उनि किचनमा काम गरिरहेका थिए । फायरिङ शुरु भएपछि केहि बच्नको लागि किचन तीर (भित्र) भाग्दै आए, हामी सबै लुकेर भित्रै बसियो । आज अब यत्तकिै होकी भन्ने लागेको थियो, मुटुले ठाउँ छोडी सकेको थियो धन्न बाचियो घटनालार्इ सम्भिmदै नेपाल न्यूजसँग शाही भन्छन्‍ । खड्‍का शाही आफूहरु त्यस्तो आत्मघाती घटनामा बच्न सफल भएकोमा खुसी छन्‍ भने सँगै काम गनर्े साथीहरु गुमाउनु पर्दा उनि अति दु:खी भएका छन्‍ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुम्बर्इको व्यस्त र पर्यटकीय स्थल गेट वे अफ इण्डियामा सधै भैmं पर्यटकहरु यत्रतत्र घुमिरहेका थिए । उनीहरुले गेट वे अफ इण्डिया र त्यसको नजिकै रहेको ताज होटललार्इ आफूसँगै क्यामरामा कैद गरिरहेका थिए । वातावरण्ा पनि सधैंजस्तै सामान्य नै थियो । तर राती करिब दश बजेतीर अचानक बाहिरबाट ट्‍वाङ–ट्‍वाङ गरेरको आवाज आयो । ताज होटलको किचनमा काम गरिरहेका पुरुष्ाोत्तम बस्यालले के को आवाज हो भनेर ठम्याउनै सकेनन्‍ । बाहिर पुन गोली चलेको जस्तो आवाज सुनेपछि ताजमा कार्यरत बस्याल सहितका अन्य सेफहरुले किचनको ढोकाबाट बाहिर हेरे । बाहिर अन्धाधुन्द फायरिङ भैरहेको थियो । बारमा खाना खार्इरहेका विदेशीहरु रत्तmाम्मे भएर ढलेको देखी उनिहरुले किचनको ढोका बन्द गरे । घटनाका प्रत्यक्ष्ादर्शी बस्यालले त्यो भयानक घटनालार्इ सम्भmदै नेपाल न्यूजसँग भने–बाहिर गोली चलिरहेको थियो, हामी केहि बेर त ताजको पहिलो तलामा रहेको मुख्य किचनमा बस्यौं । तर पछि सल्लाह गरेर म लगायत केहि साथीहरु लिफ्‍टबाट बेसमेन्ट (जमिनमुनिको फ्‍लोर) मा भmर्‍यौ । केहिबेर पछि पहिला हामी रहेको माथिको किचनमा पुगेर आतंककारीहरुले गोलि चलाएछन्‍, जस्कोकारण्ा त्यहाँ रहेका केहि सेफहरुको म ृत्यु भएछ । एकजना साथीले माथिबाटै फोन गरेर ‘मुभmे बचाओ, मुभmे गोली लगा है’–भन्यो । हामी निक्कै डराएका थियौ, त्यसैले माथि जान सकेनौ । यदि गएको भए हामीपनि गोलीको शिकार हुन्थ्यौं–बस्यालले भने । बिहान पाँच बजेमात्रै कमाण्डोले आफूहरुलार्इ उद्दारगरी बाहिर निकालेको बस्याल बताउछन्‍ । उनि भन्छन्‍–म बेसमेन्टमा करिब तीन घण्टा छँदा थुप्रै फोन र एसएमएसहरु आए । जसमा ताज होटल जलिरहेको छ, तिमीहरु बाहिर निस्क भनिएको थियो । तर गोली चलिरहेकोले निस्कने अवस्था नै थिएन्‍ । म त लक्की रहेछु–बँचंे । नेपालको स्या·जा, मालुंगाकोटमा घर भएका बस्यालले बेसमेन्टमा रहदाँ श्रीमतिलार्इ फोन गरेर टिभी हेर्न लगाएको र आफू सुरक्ष्ाित रहेको पटक–पटक जानकारी दिएको बताउँछन्‍ । भोलिपल्ट बिहान कमाण्डोले बाहिर निकालेपछि उनि आफ्‍ना घार्इते साथीहरुलार्इ भेट्‍न अस्पतालमा गएका थिए । र त्यसपछि उनी नौ बजेमात्रै मुम्बर्इको भार्इन्दर स्थीत आप्‍mनो घर पुगेका थिए । बीसबर्ष्ा अघि मुम्बर्इ आएका बस्याल विगत १५ बर्ष्ादेखि ताज होटलमा चायनिज कुकको काम गर्दै आएका छन्‍ । ताजमा गुल्मीका अन्य पाँचजना नेपालीहरु पनि कर्यरत रहेको तर उनिहरु त्यसदिन राति ड्‍युटिमा नभएकोले सुरक्ष्ाित रहेको बस्यालले बताए ।

सोनी इटरटेनमेन्ट टेलिभिजन बाट प्रशारण्ा हुने लोकपि्रय रियालिटी शो इण्डियन आर्इडल–३ मा नेपाली भाष्ाी प्रशान्त तामाङ कसरी पुगे र कसरी सफल भए भन्नेबारे अब पुस्तक प्रकाशित भएको छ । प्रशान्तलार्इ जिताउन भारतभरी र नेपालका विभिन्न शहरहरुमा हस्ताक्ष्ार अभियानमा जुटेका पत्रकार ज्ञानेन्द्र अर्यालले सो पुस्तक लेखेका हुन्‍ । मिशन इण्डिया आइडल (प्रशान्त कसरी इण्डियन आर्इडलमा पुगे) भन्ने उत्तm पुस्तकमा प्रशान्तले इण्डिया आइडलमा अडिसन दिएदेखि उनलार्इ विभिन्न स्थानमा गरिएको सपोट र चर्चाको बिष्ायमा स्पष्ट रुपमा उल्लेख गरिएको छ । छोटा र सरल शब्दमा लेखिएको सो पुस्तकलार्इ यसै महिना सामूहिक रुपमा दार्जिलिङमा विमोचन गरिएको थियो । क्वालिटी युत्तm पेपरमा २०० प ृष्ठ लामो उत्तm पुस्तक पुरै रंगिनमा निकालिएको छ । पुस्तकको बिचबिचमा प्रशान्तलार्इ जिताउन गरिएका हस्ताक्ष्ार अभियान र समाचारहरुलार्इ तस्वीर सहित आर्कष्ाक रुपमा समावेश गरिएको छ । ज्ञान प्रकाशनले प्रकाशित गरेको यस पुस्तकमा लेखक अर्यालले निक्कै मेहनत गरेर भारतभरी छरिएका विभिन्न नेपालीहरुका विचारहरु लार्इ समेत समेट्‍न भ्याएका छन्‍ । पुस्तकमा प्रशान्तको बाल्यकालदेखि कलकत्ता पुलिसमा भर्ति भएको र इण्डियन आइडलमा सहभागी भएको सबै कुराहरु उल्लेख गरिएको छ । पुस्तकमा प्रशान्तले आफ्‍नो लेखार्इमा भनेका छन–”इण्डियन आर्इडल ३ प्रतियोगिताको मैदाने जंगमा आफ्‍नो जाति, चिन्हारी र अस्तित्वको शिर खडा गराउन कति मेहनत गरे, त्यसै कार्यको जिउँदो दस्तावेज हो यो पुस्तक मिशन इण्डिया आर्इडल ।” प्रशान्तले आफ्‍नो लेखार्इको अन्त्यमा भनेका छन्‍ –आउँm एक्लो होइन, तर यसरी नै सधै सामूहिक सफलताको सहयात्री बनौ ।” ४ जनवरी १९८३ मा दार्जिलिङको तुङसुङमा जन्मिएका प्रशान्त इण्डियन आइडल बनेपछि उनकी आमाले नेपाली ढाकाको टोपी पहिराएपछि सारा नेपालीहरुले गर्वको महशुस गरेका थिए । प्रशान्तलार्इ जिताउन प्रचार प्रसार र हस्ताक्ष्ारको लागि ज्ञानेन्द्र भारतका प्राय सबै राज्यहरुको भ्रमण्ा गरेभने नेपालमा उनि काठमाण्डौ, विराटनगर, धरान, हेटौडा पुगेका थिए । हेटौडामा जन्मिएर दार्जिलिङमा अध्ययन गरेका लेखक अर्यालले यस भन्दा अघि पनि दुर्इ वटा सामान्य ज्ञानका पुस्तकहरु बजारमा ल्यार्इ सकेका छन्‍ । समग्रमा पुस्तक रोचक र पठनिय रहेको छ । पुस्तक सम्बन्धी विस्त ृत जानकारीको लागि लेखक अर्याललार्इ नथबलभलमचबबचथब२ि थबजयय।अयm मा इमेल गर्न सकिने छ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुम्बर्इ, २७ डिसेम्बर । मुम्बर्इमा पहिलो पटक आयोजना गरिएको नेपाल–भारत मैत्रीपूर्ण्ा यूवा कवि सम्मेलन यसै हप्ता सम्पन्न भएको छ । संयुत्तm नेपाली महासंघ मुम्बर्इको आयोजना तथा बि.पि. कोइराला भारत–नेपाल फाउण्डेशन नेपाल दुतावास दिल्लीको विशेष्ा सहयोगमा सम्पन्न सो साहित्यिक कार्यत्रmममा नेपाली साहित्य र भारतीय साहित्यको बारेमा विशष्ा चर्चा परिचर्चा सहित दुवैदेशका सहभागी कवि तथा गजलकारहरुले आ–आफ्‍ना रचना बाचन गरेका थिए । नेपाल भारतबीच आर्थिक, राजनीतिक, भौगोलिक र सांस्क ृतिक लगायतका सम्बन्ध भएता पनि साहित्यिक सम्बन्ध खासै नभएको हुनाले मुम्बर्इमा आयोजना गरिएको सो सम्मेलनमा सहभागी हुन नेपालदेखि गजलसम्राट ज्ञानुवाकर पौडेल, कवि मनोज न्यौपाने, युवा गजलकार रुपक बनवासी र कवि नविन खनाल मुम्बर्इ आएका थिए भने सम्मेलनमा भारतीय साहित्यकारहरुबाट वरिष्ठ कवि एंव साहित्यकार नन्दकिशोर नौटियाल, कवि शितला प्रसाद निराला, कवि आलोक भट्‍चार्य, कवि हरि म ृदुल, चर्चित गजलकार सैयद रियाज रहिम, गीतकार जहरलाल निभर्mर, कवियत्री सुमीता पी केशवा, डा. आर.एन राव लगायतका कवि तथा साहित्यकारहरु सहभागी रहेका थिए । सम्मेलनमा मुम्बर्इका स्थानिय कवि तथा गजलकार युवराज घिमिरे, जयसिंह ज्यामी र प्रकाश पौडेल समेत सहभागी रहेका थिए । सम्मेलनमा नेपाली साहित्यको बारेमा ज्ञानुवाकर पौडेलले प्रकाश पारेका थिए भने हिन्दी र उदर्ु गजलका बारेमा सैयद रियाज रहिमले प्रकाश पारेका थिए । सम्मेलनमा सहभागी दुवै देशका कवि तथा गजलकारहरुले दुवै देशको साहित्य र सम्मेलनमा भएको प्रस्तुतीको तारिफ गरेका थिए । सम्मेलनलार्इ सम्बोधन गर्दै वरिष्ठ साहित्यकार नन्दकिशोर नौटियालले नेपाल र भारतको रहनसहन संस्क ृति र कला साहित्य समेत मिल्दो जुल्दो भएको उल्लेख गर्दै साहित्य विशेष्ा गरी समाज परिवर्तनको लागि लेखिनु पनर्े बताए । सम्मेलनमा युवा गजलकार रुपक बनवासीको गजल सग्रह ओ इरानकी मेनका को पनि साहित्यकार नन्दकिशोर नौटियालको हातबाट बिमोचन गरिएको थियो । मुम्बर्इको दादर स्थित डा. एन्थनियो डाशिल्भा हार्इस्कुल हलमा सम्पन्न सो सम्मेलनको प्रमुख अतिथिको रुपमा नेपाली दुतावास दिल्लीका प्रथम सचिव एवं बि.पि.के.एफ.का सचिव धनबहादुर ओली रहेका थिए भने सम्माननीय अतिथिको रुपमा वरिष्ठ भारतीय साहित्यकार नन्दकिशोर नौटियाल तथा सम्मेलनको अध्यक्ष्ाको रुपमा गजल सम्राट ज्ञानुवाकर पौडेल रहेका थिए । सम्मेलनमा सहभागी भारतीय साहित्यकारहरुले भोलिका दिनमा यस्तै कार्यत्रmम लिएर आफूहरु पनि नेपाल जाने र नेपाली साहित्यको बारेमा अभmै नजिकबाट हेनर्े इच्छा प्रकट गरेका थिए । प्रवासी नेपाली तथा भारतीयहरुको उत्साहजनक सहभागीता रहेको सो सम्मेलनमा सहभागी कवि तथा गजलकारहरुलार्इ अतिथिहरुको हातबाट स्म ृति चिन्ह, सल र प्रमाण्ा पत्रद्धारा सम्मान गरिएको थियो । आयोजक संस्थाका अध्यक्ष्ा तारा शर्मा स्वागत समारोह अध्यक्ष्ा रहेको सो कार्यत्रmमको सञ्चालन हिन्दीमा आलोक भट्‍टचार्य र नेपालीमा बीरेन्द्र पौडेलले गरेका थिए ।

एउटा मात्र गीत सुटिङ गर्न बाँकी रहेको मार्इत्रmो भिजन इन्टरटेनमेन्ट प्रा.लि.को नेपाली कथानक चलचित्र गुरुदक्ष्ािण्ााको ७५ प्रतिशत सम्पादन कार्य समाप्त भएको छ । सो कुरा गुरुदक्ष्ािण्ााको सम्पादनमा खटिरहेका एडिटर निशान घिमिरेले कान्तिपुरलार्इ जानकारी दिए । सिनेमास्कोपमा सुटिङ भएको गुरुदक्ष्ािण्ााको सम्पूर्ण्ा सम्पादन कार्य आगामी १५ दिन भित्रै सकिने घिमिरे बताउछन्‍ । अहिले यस चलचित्रको सम्पादन तिव्र रुपमा मुम्बर्इमै भर्इरहेको छ । सुटिङ हुन बाँकी रहेको एउटा गीत भने मुम्बर्इ मै सुटिङ गरिने योजना रहेको र त्यसको लागि चर्चित नायक रमित ढुंगाना आगामी शुत्रmबार (२८ नोभेम्बर) मुम्बर्इ आउने कार्यत्रmम रहेको कुरा निर्माता राममण्ाी सुवेदीले जनाएका छन्‍ । गीतको सुटिङ र सम्पादन कार्य मुम्बर्इमासकिएपछि तत्काल डबिङको लागि गुरुदक्ष्ािण्ाा काठमाण्डौ जाने कुरा निर्माता मध्येकै प्रकाश पौडेले जनाएका छन्‍ । फिल्मको सम्पादित द ृश्यहरुलार्इ हेर्दा गुरुदक्ष्ािण्ााको प्राविधिक पक्ष्ा बलिउडको फिल्म भन्दा कम नभएको र कथा बस्तु पनि सरर बगेकोले यो चलचित्र नेपाली चलचित्रकै इतिहास एउटा उत्क ृष्ट चलचित्र बन्न सक्ने सम्पादनमा संलग्न अर्का सम्पादक राजु ढुंगाना बताउछन्‍ ।रामराजा दाहालको निदर्ेशन र दिपा नारायण्ा भmाको संगीत रहेको यस चलचित्रलार्इ निरञ्जन अर्यालले छायाङकन गरेका छन्‍ । सुपरस्टार राजेश हमाल, रमित ढुंगाना, सञ्चिता लुर्इटेल, राजबल्लव कोइराला, रवि गिरी, नरेन्द्र श्रेष्ठ लगायतका चर्चित कलाकारहरु द्धारा अभिनित चलचित्र गुरुदक्ष्ािण्ाालार्इ आगामी फेब्रुअरीमा मात्रै दर्शकहरुले हेर्न पाउने छन्‍ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुम्बर्इ, २३ डिसेम्बर । यूवा गजलकार रुपक बनवासीको तेस्रो गजल क ृति ओ इरानकी मेनकाको विमोचन वरिष्ठ भारतीय साहित्यकार नन्दकिशोर नौटियालले गत आइतबार मुम्बर्इमा गरेका छन्‍ । नेपाल भारत मैत्रीपूर्ण्ा यूवा कवि सम्मेलनमा सहभागी हुन यहाँ आर्इपुगेका गजलकार बनवासीले विमोचित क ृतिबाट केहि गजलहरु वाचन गरेका थिए । सग्रहभित्र व्यङग्य, प्रण्ायसँग सम्बन्धित ५५ वटा गजल समाहित गरिएको छ । सो अवसरमा नेपालका गजलसम्राट ज्ञानुवाकर पौडेल, भारतका चर्चित गजलकार सैयाद रियाज रहिम, कवि आलोक भट्‍टचार्य, कवि शितला प्रसाद निराला लगायतका साहित्यकारहरु उपस्थित थिए । बनवासीको यस अघि दुर्इ वटा गजल संग्रह अवरुद्ध गलाहरु र हल्का मद्यपान बजारमा आर्इसकेको छ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुम्बर्इ, २७ डिसेम्बर । नेपाली दुतावास दिल्लीका प्रथम सचिव एवं बि.पि. कोइराला भारत नेपाल फाउण्डेशन दिल्लीका सचिव धन बहादुर ओलीले प्रवासी नेपालीहरुको मुलभूत समस्या समाधानको लागि प्रवासमै कार्यरत संघ संस्था र संगठनहरु एक हुनुपनर्े बताएका छन्‍ । गत शनिबार साँभm मुम्बर्इको दादर पश्चिममा संयुत्तm नेपाली महासंघ मुम्बर्इले आयोजना गरेको परिचयात्मक अन्तरत्रिmया कार्यत्रmममा बोल्दै ओलीले सो कुरा बताएका हुन । प्रमुख अतिथिको मन्तव्य दिने त्रmममा ओलीले आफू कुनै राहतको प्याकेज लिएर दुतावासबाट नआएको तर प्रवासी नेपालीहरुका समस्याहरु बुभm्‍न र आफूले बुभmेका कुराहरु सम्बन्धित निकायमा पुर्‍याएर समाधान गर्न मुम्बर्इ आएको बताए । उनले प्रवासमा रहेका नेपालीहरुका थुप्रै समस्याहरु रहेको तर त्यसमा पनि सबै भन्दा जटिल वैदेशिक रोजगारमा अलपत्र, चेलीबेटी बेचबिखन र एचआर्इभी एड्‍सको संत्रmमण्ा रहेको उल्लेख गर्दै त्यसको समाधानको लागि नेपाली दुतावास तथा नेपाल सरकारले भन्दा प्रवासमै रहेका नेपाली संघसस्थाहरुले महत्वपूर्ण्ा कार्य गर्न सक्ने बताए । उनले चेलीबेटी बेचबिखन र एड्‍स रोकथामको लागि नेपाली संघसस्थ्ााहरुले विभिन्न कार्यत्रmमहरुमा चेतनामूलक प्रस्तुती (गीत, नाटक र मनतव्य) प्रस्तुत गनर्े र त्यसको लागि चाहिने श्रोत र साधन बि.पि कोइराला फाउण्डेशनले सहयोग गनर्े बताए । ओलीले प्रवासी नेपालीहरु समान्य कान्छा, दरबान र तल्लो स्तरमा काम गनर्े मात्रै नभएर उच्च स्तरमा समेत रहेको उल्लेख गर्दै नेपालीहरुको छवि राम्रो राख्न सबैले सक्दो प्रयास गनर्ु पनर्े बताए । महासंघका अध्यक्ष्ा ताराप्रसाद शर्माको अध्यक्ष्ातामा सम्पन्न सो कार्यत्रmममा नेपाल देखि आएका गजलसम्राट ज्ञानुवाकर पौडेल, प्रवासी नेपाली संघ भारतका केन्दि्रय सदस्य डम्बर रावल, थानेश्वर भट्‍टरार्इ, गिरिराज बेलबासे, नेपाली जनअधिकार सुरक्ष्ाा समिति भारत महाराष्ट्र गोवा राज्य समिति सचिव मोहन देवकर, नेपाली जनसम्पर्क समितिका केन्दि्रय कोष्ााध्यक्ष्ा ऋष्ािराम शर्मा, खड्‍क सिंह बम, सालिकराम तिवारी, मूल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजका क्ष्ोत्रीय सभापति इन्द्र भेटाल, केशव गाहा, नेपाली एकता समाजका हेमराज ढुंगाना, नेपाल शिवसेनाका राम शर्मा, संयुत्तm नेपाली महासंघका उपाध्यक्ष्ा प्रेमनाथ ढकाल, महामन्त्री भरत रावल, इन्द्र बहादुर कुँवर, पूर्व अध्यक्ष्ा नारायण्ा गोतामे, साथी नेपालका भूतपूर्व सुपरभार्इजर केशर शाह, पत्रकार पूर्ण्ा कुमाल लगायतका वत्तmाहरुले प्रवासमा नेपालीहरुको अवस्था र उनिहरुको समस्याबारे आ आफ्‍ना बिचार नेपाली दुताबासका सचिव डि.वि ओली समक्ष्ा राखेका थिए । कार्यत्रmममा रेस्क्यू फाउण्डेशनकी प्रमुख त्रिवेण्ाी आचार्य, नेपाल शिवसेनाका उपसम्पर्क प्रमुख अशोक नेपाली, नेपाली श्रमिक मजदुर युनियनका अध्यक्ष्ा मास्टर थापा, पत्रकार दिनमण्ाी आर पाण्डे लगायतका व्यत्तmिहरुको समेत उपस्थिति रहेको थियो । प्राय सबै संघ संगठनका प्रतिनिधिहरु सहभागी रहेको सो कार्यत्रmमको सञ्चालन प्रो. एस.डि. सिंहले गरेका थिए ।

एउटा मात्र गीत सुटिङ गर्न बाँकी रहेको मार्इत्रmो भिजन इन्टरटेनमेन्ट प्रा.लि.को नेपाली कथानक चलचित्र गुरुदक्ष्ािण्ााको ७५ प्रतिशत सम्पादन कार्य समाप्त भएको छ । सो कुरा गुरुदक्ष्ािण्ााको सम्पादनमा खटिरहेका एडिटर निशान घिमिरेले कान्तिपुरलार्इ जानकारी दिए । सिनेमास्कोपमा सुटिङ भएको गुरुदक्ष्ािण्ााको सम्पूर्ण्ा सम्पादन कार्य आगामी १५ दिन भित्रै सकिने घिमिरे बताउछन्‍ । अहिले यस चलचित्रको सम्पादन तिव्र रुपमा मुम्बर्इमै भर्इरहेको छ । सुटिङ हुन बाँकी रहेको एउटा गीत भने मुम्बर्इ मै सुटिङ गरिने योजना रहेको र त्यसको लागि चर्चित नायक रमित ढुंगाना आगामी शुत्रmबार (२८ नोभेम्बर) मुम्बर्इ आउने कार्यत्रmम रहेको कुरा निर्माता राममण्ाी सुवेदीले जनाएका छन्‍ । गीतको सुटिङ र सम्पादन कार्य मुम्बर्इमासकिएपछि तत्काल डबिङको लागि गुरुदक्ष्ािण्ाा काठमाण्डौ जाने कुरा निर्माता मध्येकै प्रकाश पौडेले जनाएका छन्‍ । फिल्मको सम्पादित द ृश्यहरुलार्इ हेर्दा गुरुदक्ष्ािण्ााको प्राविधिक पक्ष्ा बलिउडको फिल्म भन्दा कम नभएको र कथा बस्तु पनि सरर बगेकोले यो चलचित्र नेपाली चलचित्रकै इतिहास एउटा उत्क ृष्ट चलचित्र बन्न सक्ने सम्पादनमा संलग्न अर्का सम्पादक राजु ढुंगाना बताउछन्‍ ।रामराजा दाहालको निदर्ेशन र दिपा नारायण्ा भmाको संगीत रहेको यस चलचित्रलार्इ निरञ्जन अर्यालले छायाङकन गरेका छन्‍ । सुपरस्टार राजेश हमाल, रमित ढुंगाना, सञ्चिता लुर्इटेल, राजबल्लव कोइराला, रवि गिरी, नरेन्द्र श्रेष्ठ लगायतका चर्चित कलाकारहरु द्धारा अभिनित चलचित्र गुरुदक्ष्ािण्ाालार्इ आगामी फेब्रुअरीमा मात्रै दर्शकहरुले हेर्न पाउने छन्‍ ।

सौर्यजीत बास्कोटा–यो नाम कता–कता सुनिरहेको नाम जस्तो लाग्न सक्छ । हो ¤ सौर्यजीत स्थापित संगीतकार शम्भूजीत बास्कोटाका छोरा हुन । बुवाको नामसँग मिल्दोजुल्दो नाम भएकोले पनि यो नाम कताकता सुनेजस्तो लाग्नु स्वभाविक हो । तर सौर्यजीतलार्इ चिनिनको लागि बुुवाको नाम जोड्‍नु पनर्े आवश्यकता नै छैन । उनको काम नै काफी छ उनको नाम चिनाउनको लागि । अहिले उनी बेलायतमा बस्ने पञ्जावीहरुले तयार गर्न लागेको पञ्जाबी एल्बमको काम सकेर मुम्बर्इ फकर्ेका छन्‍ । तर उनको यो पञ्जाबी एल्बम भने पहिलो होर्इन । यसअघि पनि उनले अरु दुर्इ–तीन वटा पञ्जावी एल्बमहरुमा संगीत दिर्इसकेका छन्‍ । बुवाले अंगालेको पेशा आँपूmले अंगालेकोले र बाबु छोराको काम पनि एउटै हुनाले श्रोताहरुलार्इ नामको समरुपतामा कन्Çयुजन हुन सक्छ तर कलिलै उमेरमा कुसुमेरुमाल जस्तो महंगो र महत्वाकांक्ष्ाी चलचित्रमा संगीत दिएर एकै भmट्‍कामा चर्चाको शिखर चुमेका छन–सौर्यजीत बास्कोटाले । बुवाको सांगीतिक धरातलभन्दा सौर्यजीतको सांगीतिक धरातल निकै फराकिलो छ । किनकी उनी बलिउड मै संगीत सिकेका बार्इस वष्ािय कलिला संगीतकार हुन्‍ । कुसुमेरुमालको दोस्रो भागको संगीतपछि उनले आप्‍mनो अनुभव साप्ताहिकलार्इ यसरी सुनाए– “बार्इस वर्ष्ा अघि बरिष्ठ संगीतकार रञ्जित गजमेर ज्यू ले संगीत दिनुभएको फिल्म कुसुमे रुमालको अहिलेको दोस्रो भागमा मैले संगीत भनर्े अवसर पाएँ, यसैमा मलार्इ गर्व लागेको छ । त्यसमाथि पनि मैले संगीत गरेको गीतहरुले चर्चा पार्इरहेको हुनाले धेरै खुसी लागेको छ ।” त्यसो त पछिल्लो पुस्ताका यूवा गायक आदित्य नारायण्ा भmाले स्वर दिएका दुर्इवटा गीतहरुमा समेत सौर्यजीतले संगीत दिएका हुनाले कुसुमे रुमाल– २ को गीत संगीत अहिलेका टिन एजरहरुको लागि चासो र चर्चाको बिष्ाय बनेको छ ।

निरञ्जन अर्याल उमेरले कलिलै छन्‍ तर काम प्रतिको लगन र मेहनतले कुनै अनुभवि र पोख्त क्यामरा मेन भन्दा कम छैनन्‍ उनि । अर्थात उनि पेशाले क्यामरा मेन हुन । २२ बर्ष्ाकै उमेरमा नेपाली कथानक चलचित्र शहिद खिचेर कलिउडमा चर्चा बटुलेका छन निरञ्जनले । उनि मेहनती त छन्‍ नै मिलनसार पनि छन्‍ । यता, बलिउडमा सगुन टेलिसिरियलबाट शुरु भएको उनको छायाङकन यात्रा, तुम विन जाउ कहाँ, सिन्दुर, तेरे नामका रब्बा इश्क न हौवे र राखीसम्म आर्इपुग्दा उनि एउटा कुशल र खारिएका क्यामरा मेन बने हम तुमबाट । त्यसपछि एक चाबी पडोस मे र फुल मस्तीमा आफ्‍नो कामको कौसलता देखाएका छन्‍ । अहिले उनि आठवा बचनमा व्यस्त छन्‍ । एउटा क्यामरा मेन बन्दा कस्तो अनुभव भएको छ भन्ने साप्ताहिकको जिज्ञाशालार्इ मेटाउदै निरञ्जन भन्छन एउटा हलो समाउने हातले बाह्र तेह्र लाख पनर्े क्यामरा समाएर यहिका रैथानेहरुलार्इ काम गराउन पाउँदा गर्वको अनुभुति हुन्छ । त्यसो त उनले हालै नेपाली कथानक चलचित्र गुरुदक्ष्ािण्ााको छायाङकन समेत गरेका छन्‍ । नेपालमा गएर गुरुदक्ष्ािण्ाा खिच्दाको आफ्‍नो अनुभव बताउदै थप्छन्‍ नेपालमा धेरै इज्जत गरेको पार्इयो, त्यहाँ सबै आफ्‍नै नेपाली दाजुभार्इहरुसँग काम गर्न पाउदा रमार्इलो अनुभूति भयो । नेपालमा पुरानो बसोबास हर्दिनेटा २ भतेरपाटा, गुल्मी भएका अर्यालको हालको घर भने कालिका नगर बुटबलमा पर्छ । आफ्‍नो मुम्बर्इ प्रवेशको अतित स्मरण्ा गर्दै उनि भन्छन्‍ आफ्‍ना दाजु गोविन्द प्रसाद अर्याल साउण्ड रेकर्डिस्ट भएका कारण्ा आफूले खासै सर्घष्ा गनर्ु परेन । तर निरञ्जनको उद्देश्य भने ठूलै छ । उनि भविश्यमा कुनै ठूलो ब्यानरले निर्माण् गरेको बलिउडको फिल्म खिच्ने उनको उद्देश्य रहेछ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुम्बर्इ, १७ डिसेम्बर । मुम्बर्इमा लामो समयदेखि सामाजिक सेवाका कार्यरत सामाजिक संगठन संयुत्तm नेपाली महासंघ मुम्बर्इले यहि डिसेम्बर २१ का दिन मुम्बर्इमा नेपाल–भारत मैत्रीपूर्ण्ा यूवा कवि सम्मेलन गनर्े भएको छ । नेपाल भारतबीच आर्थिक, राजनीतिक, भौगोलिक र सांस्क ृतिक लगायतका सम्बन्ध भएता पनि साहित्यिक सम्बन्ध खासै नभएको हुनाले पहिलो पटक मुम्बर्इमा नेपाल–भारत साहित्यिक सम्मेलन हुँदैछ । नेपाल बाट आएका वरिष्ठ कवि तथा गजलकार र मुम्बर्इका भारतीय कवि तथा गजलकारहरुलार्इ एउटै मञ्चमा राखी नेपाली साहित्य र भारतीय साहित्यको बारेमा चर्चा परिचर्चा सहित रचनावाचन समेत गरिने सो कार्यत्रmमलार्इ बि.पि. कोइराला नेपाल–भारत प्रतिष्ठान, नेपाली दुताबास नयाँ दिल्लीले विशेष्ा सहयोग गरेको छ । कार्यत्रmममा सहभागी हुन नेपाल देखि वरिष्ठ साहित्यकार डा.धु्रबचन्द्र गौतम, गजलसम्राट ज्ञानुवाकर पौडेल, गजलकार खगेन्द्र गिरी “कोपिला”, गजलकार मनोज न्यौपाने र यूवा गजलकार रुपक बनवासी मुम्बर्इ आउदै छन्‍ भने भारतीय साहित्यकारहरुबाट वरिष्ठ साहित्यकार नन्दकिशोर नौटियाल, कवि तथा गजलकार हरि म ृदुल, कवि पुरन पंकज, गजलकार तैयद रियाज, अलोक भट्‍टचार्य, डा. आर.एन राव, शितलाप्रसाद निरला लगायतका कवि तथा साहित्यकारहरु सहभागी हुनेछन्‍ । साथै सो कवि सम्मेलनमा मुम्बर्इका स्थानिय साहित्य अनुरागी यूवाहरु समेत सहभागी हुनेछन्‍ । २१ डिसेम्बर बिहान ११ बजेदेखि शुरु हुने सो कार्यत्रmम डा. एन्थनियो डाशिल्भा हार्इस्कुल हलमा गरिनेछ । कार्यत्रmममा सहभागी हुन नेपाली दुतावास दिल्लीबाट अतिथिको रुपमा बि.पि.के.एफ.का सेत्रmेटरी धनबहादुर वली मुम्बर्इ आउदैछन्‍ भने कार्यत्रmममा मुम्बर्इका अन्य संघ संस्था र संगठनका प्रतिनिधिहरु लार्इ समेत आमन्त्रित गरिएको छ ।

बीरेन्द्र पौडेल, मुम्बई
नेपालीभाषी गायक प्रशान्त तामाङ र गायिका प्रकृति गिरीको सफलतापछि पुनः एक नेपाली गायक टेलिभिजनमार्फत संगीतको प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका छन्। एनडी टिभी इम्याजिनमा प्रस्तुत हुने रियालिटी शो लक्स “जुनुन” ‘कुछ कर दिखानेका’ मा नेपालीभाषी गायक राजिब थापा (चम्बा) प्रतिस्पर्धा गरिरहेका छन् । प्रत्येक शुक्रबार र शनिबार साढे ८ बजेदेखि प्रस्तुत हुने सो प्रतिस्पर्धात्मक कार्यक्रममा तीनवटा जर्जहरुका ६-६ जना प्रतिस्पर्धी गायक-गायिकाहरु रहेका छन् । विशेषगरी लोक संगीत, सुफि र फिल्मी संगीत गरी तीन विधामा छुट्टाएर प्रतिस्पर्धा गराईएको सो कार्यक्रममा गायिका इला अरुणको ग्रुपमा राजिब थापा (चम्बा) रहेका छन्।
कार्यक्रमका सुफी संगीतको लागि राहत फतेली खान र हिन्दी संगीतको लागि संगीतकार आनन्दराज आनन्दलाई जजको रुपमा राखिएको छ । कर्जतमा सुटिङ भईरहेको यस कार्यक्रमको सञ्चालन अन्नु कपुरले गरिरहेका छन् भने कार्यक्रमको प्रमोशनको लागि चर्चित नायक ऋतिक रोशनले विशेष भूमिका खेलेका छन्। हिमाञ्चल प्रदेशमा जन्मिएका राजिबले कार्यक्रमको एउटा एपिसोडमा हिमाञ्चलको र अर्को एपिसोडमा नेपाली गीत प्रस्तुत गर्ने छन् । गत शनिबारको एपिसोडमा गायक राजिबले हिउंचुलीमा घाम लाग्यो घमाईलो, आफ्नै गाउं आफ्नै ठाउं लाग्छ नि रमाईलो.. भन्ने नेपाली गीत गाएका थिए । गीत गाईसकेपछि उनले सो गीतलाई हिन्दीमा समेत अर्थाएका थिए । यसभन्दा अघि विभिन्न रियालिटी शोहरु सारेगम एक र दुई तथा च्यालेन्ज २००५ मा पनि सहभागी भएर प्रतिस्पर्धामा उत्रिएका राजिबले यो प्रतिस्पर्धामा कति सफलता हात पार्ने हुन त्यो भने हेर्न बाँकी नै छ । अब अर्को एपिसोडपछि भोटिङ सुरु हुने भएकोले सबैलाई भोट गर्न अपिल गर्दै कार्यक्रम हेरेर प्रतिक्रिया दिन समेत राजिबले आग्रह गरेका छन्।

बीरेन्द्र पौडेल, मुम्बई (तस्वीर पनि)
नेपाली भाषी प्रकृति गिरी यतिबेला एकपछि अर्को गर्दै सफलताको सिढी चढ्दै छिन्। उनी स्टार प्लसमा सञ्चालन भईरहेको प्रतिस्पर्धात्मक रियालिटि शो अमुल स्टार भ्वाईस अफ इण्डिया (छोटे उस्ताद) को उत्कृष्ट आठमा पुग्न सफल भएकी छिन्। यति मात्र हैन यो हप्ता उनलाई सबै भन्दा भोट (एसएमएस) प्राप्त भएको छ। कक्षा ७ मा अध्ययनरत १२ वर्षीया प्रकृति यतिबेला आगामी प्रतिस्पर्धाको तयारीमा जुटेकी छिन् । प्रत्येक शुक्रबार र शनिबार राति १० बजेदेखि १२ बजेसम्म हुने अमुल स्टार भ्वाईस अफ इण्डियामा प्रकृतिलाई पहाडी ड्रागन पनि भनिन्छ। बलिउडकै बरिष्ठ गायक, गायिका तथा संगीतकार कुनाल गंजावाल, श्रेया घोसाल र प्रितम जज रहेका यस भ्वाईस अफ इण्डियाको दौडमा रहेकी प्रकृतिलाई एसएम एस गर्न ustaad 05 टाईप गरी 57827 मा पठाउन सकिने छ भने अनलाईन मार्फ भोट गर्नको लागि - www.indya.com/chhoteustaad/vote.asp मा गएर भोट गर्न सकिनेछ । प्रकृतिको लागि आज राति १२ बजेदेखि भोलि रात १२ बजेसम्म भोट गर्न सकिनेछ। कम बोल्ने तर मुस्कुराई रहने प्रकृतिले छोटे उस्ताजको ताज जित्नेछिन् भन्ने विश्वास सबै नेपालीले लिएका छन्। अहिले जसरी दार्जिलिङ, कालिङपोङ र गान्टोक लगायतका शहरहरु केही महिनाअघि प्रशान्तमय बनेका थिए अहिले त्यहि ठाउँ विस्तारै प्रकृतिमय बन्दैछ , चारै तिरबाट प्रकृतिलाई सहयोग र भोट जुटिरहेको छ। प्रकृतिले आफू नेपाली भाषी भएको नाताले प्राय सबै एपिसोडमा आफूलाई भोट गर्न नेपालीमै स्टार प्लस मार्फत अपिल गरेकी थिईन्। सानो उमेरमा निक्कै सफलता कमाई सकेकी यिनै गायिका प्रकृति गिरीसँग गरिएको कुराकानीको केही अंश-

प्रतियोगितामा उत्कृष्ट आठसम्म आई पुग्दा कस्तो महसुस भएको छ ?
मलाई निक्कै खुसी लागि रहेको छ। मैले अपिल गरे जस्तै सबै नेपालीहरुले मलाई भोट र एसएमएस गर्नुभएको छ। म सबैलाई धेरै धेरै धन्यवाद दिन चाहन्छु र अझै मलाई भोट गरेर अगाडि बढाउन आग्रह गर्दछु।
तपाईले छोटे उस्तादको ताज जिन्नुहोला ? तपाईलाई के लाग्छ ?
मैले यसमा सक्दो प्रयास गरेकी छु र मलाई लाग्छ म तपाईहरु सबैको सहयोग पाएमा अवश्य भ्वाईस अफ इण्डियाको ताज जित्न सक्नेछु।
यति सानो पढ्ने उमेरमा संगीत प्रति लाग्दा पढाईमा बाधा पुग्दैन ?
मैले पढाई र संगीतलाई साथमै लिएर अघि बढ्नेछु। पढाईसगै मैले साथमा संगीत पनि सिकिरहेकी छु।
तपाईको लक्ष्य के हो ?
मेरो लक्ष्य भविष्यमा चर्चित प्लेब्याक गायिका बन्ने हो।
तपाई को जस्तो बन्न चाहनुहुन्छ ?
(सर्माएर हाँस्दै) सके सम्म म धेरै अगाडि बढेर लता जी जस्तै बन्न चाहन्छु।
गायनको अलवा तपाईलाई के मा रुचि छ
मलाई डान्स गर्न र एक्टिङ गर्न पनि रुचि छ ।

मुम्वई ५ फाल्गुन । भोवाइस अफ इन्डिय छोटे उस्ताद रियालिटी सोमा लगातर दुई पटक सर्बाधिक भोट ल्याएर छैटौ स्थानमा पुग्न सफल दार्जिलिङ्गकी प्रकृति गिरीलाई अहिल्लो हप्ता पहिलो स्क्यारी लाइनमा आइ बाहिरीन पुगे पनि वाइल्ड कार्ड इन्ट्रीको माध्यमबाट पुनः एक पटक बाहिरिएका मध्ये सर्बाधिक मत ल्याएर प्रतिस्पर्धामा उत्रिन सफल भएकी छिन् र अहिले पनि उनी टप सिक्स अर्थात छैटो स्थानमा छिन् । धेरै पटक जुरीहरुले मन मुटाब गरे पनि यसपटकको गाइकीमा भने धेरै राम्रो प्रतिकृया उनले पाएकी छिन् । तेरे नामको लोक प्रिया गीत गाएर जुरीको मन जित्न सफल पनि भएकी छिन् । यसपटक लामो समयसम्म भोट दिने प्राबधान भएकोले नेपाली र नेपाली भाषी सबैले भोट दिएमा प्रशान्त तामाङ जस्तै छोटे उस्तादकी ताज पहिरिन सफल हुनेछन् । हामी सबैको एक एक भोट एक हाम्रो गर्बको माध्यम बन्न पनि सक्छ त्यसैले हामी सबैले भोट गरी जिताउने प्रयासमा लागौ भो्टिङ समय शनिबार १२ बजे देखि २४ फेब्रवरी २४ सम्म छ । भोटिङ माध्यमहरु धेरै प्रकारका छन् । जसमा USAAD 05 टाईप गरी 57827 मा पठाउन सकिने छ भने इन्टर नेटको माध्यमबाट http://www.indya.com/chhoteustaad/vote.asp मा लग अन गरी भोट दिन सकिन्छ त्यसैले हाम्रो सानो प्रयासले उनको भबिष्य बन्न पनि सकिन्छ भने हामी एक भोट दिन पछि नहटौ यही प्रण गर्दै एक भोट भए पनि दिउ । एक ले थुकी सुकी सयले थुकी बगी भने सबको सबको एकतृत भोटले जित्न सहयोग पुर्याउछ । भोट गरै नेपाली भाषी हाम्री चेलीलाई जिताउ यही नाराका साथ भोट दिउ दिलाउ र जिताउ ।

बीरेन्द्र पौडेल
अगष्ट, ३१ मुर्म्बई
प्रशान्त तामाङ हज्जारौ प्रतिश्पर्धी हरुलाई उछिन्दै इण्डिया आईडलको T0p 3 मा पुगेका छन् । एकपछि अर्को सफलताको शिखर चढ्दै गरेका प्रशान्तलाई यतिबेला सबै नेपालीले भनेका छन्- स्याबास् प्रशान्त । दार्जलिङको तुङसुङमा जन्मिएर कलकत्ता पुलिस फोर्समा कार्यरत प्रशान्तलाई इण्डिया आईडल बनाउनको लागि दार्जलिङ, सिक्किम, तुङसुङ, कालेबुङ, गान्टोक लगायतका अन्य क्षेत्रहरुमा विभिन्न कार्यक्रम, खेलकुद प्रतियोगिता, प्रचारर्‍याली तथा सामुहिक भोटिङ जस्ता कार्यहरु भैरहेका छन् । दार्जलिङका सडक-चोक र घरहरुमा भोट फर प्रशँन्त लेखिएका ब्यानरहरु टागिएका छन् । प्रशान्तको सर्पोटको लागि केहि हप्ता अघि मुर्म्बई आएका हिमालयन दपर्ण्रा पत्रकार ज्ञानेन्द्र अर्याल यतिबेला सिमलामा छन् । उनि मुर्म्बईबाट कलकत्ता हुदै, देहरा दुन, धर्मशाला र उत्तराञ्चलका विभिन्न क्षेत्रहरुमा प्रशान्तको सर्पोटको लागि हस्ताक्षर अभियानमा जुटेका छन् । अर्यालले दिएको जानकारी अनुसार चारै तीर प्रशान्तको राम्रो र्समर्थन जुटेको छ । मुर्म्बईमा रहेका नेपालीहरुले समेत प्रशान्तलाई लाखौं एसएमएस गरिरहेका छन् । सबै नेपालीहरुको एउटै आवाज छ- तिमी इण्डिया आईडल बन हामी तिम्रो साथमा छौ ।” नियमित इण्डिया आईडल हेरी प्रशान्तलाई सयौं एस एमएस गर्ने नेपालमा स्याङग्जा घर्रभई हाल अन्धेरी बस्ने दिपक थापा भन्छन्- प्रशान्त हामी सबै नेपालीहरुका गौरव हुन् उनलाई हामीले जसरी भएपनि इण्डिया आईडल बनाउनु पर्छ । यसैगरी नेपालमा चितवन घर्रभई वर्साईमा रहदै आएका मिलन गिरी पहिलो नेपालीभाषी प्रशान्तलाई इण्डिया आईडल बनाउन अब अझै सबैले धेरै एसएमएस गर्नुपर्ने बताउछन् । उनि मुर्म्बईका संघ-संस्था र पत्रपत्रिकाहरुले समेत उनको सर्पोटमा दार्जलिङ लगायतका क्षेत्र हरुमा जस्तै विभिन्न कार्यक्रमहरु गर्नुपर्ने बताउछन् । यसैगरी दुलेगौडा, तनहु घर्रभई पिम्प्री पुनामा बस्ने दिनेश खत्री भन्छन- प्रशान्त एउटा साधारण परिवारमा जन्मिएर कुनै गीत -संगीतको ट्रेनिङ नलिईकन यति माथि पुग्न सक्छन् भने यदि हामीले उनलाई इण्डिया आईडल बनायौ भने र अवसर पाए भने उनी आगामी दिनमा अझै प्रख्यात गायक बन्न सक्छन् । प्रत्येक शुक्रबार र शनिबार रात ९ बजेदेखि सोनी इन्टरटेन्टमेन्ट टेलि भिजनबाट प्रशारित हुने इण्डिया आईडलबाट प्रत्येक हप्ता एक जना गायकलाई बाहिर गरिन्छ । अब चार जना प्रतिस्पर्धीहरु - प्रशान्त, अमित इमोन र अंकिता) रहेकाछन् । प्रशान्त लाई इण्डियन आईडल बनाउनको लागि सबैको र्समर्थन र धेरै भन्दा धेरै एसएमएसको आवश्यकता परेको छ । नेपालीको गौरव नेपालीभाषी गायक प्रशान्तलाई इण्डिया आईडल बनाउन नेपालका विभिन्न जिल्लाहरु र दार्जलिङ गलायतका क्षेत्रहरुमा जस्तै अन्य क्षेत्रहरुमा पनि कार्यक्रमहरुको आयोजना गरौ र प्रशान्तलाई धेरै भन्दा धेरै एसएमएस गरौं । नेपाल र नेपालीको नाम उच्च राखौ यहि सबैको कतर्व्य हो ।

बीरेन्द्र पौडेल मुर्म्बई ५/०४
भारतमा कृयाशिल नेपाली कांग्रेस र्समर्थक संगठन नेपाली जनसर्म्पर्क समितिको राष्ट्रिय स्तरको बैठक मुम्बइमा सम्पन्न भएको छ । बैठकले नेपालमा हुने संविधान सभाको चुनावको लागि प्रवासबाट नेपालका ७५ वटै जिल्लामा जनजागरणका कार्यक्रम गर्ने निर्ण्र्ाागरीएको छ । यसैगरी दुवै कांग्रेस पार्टर्ीी एकताका आधारहरु कमजोर हुदै गईरहेको बेलामा यो भेलाले एकताको खाँचो भएको महशुस गर्दै दुवै पार्टर्ीीलाई एकताका निम्ति दवाव दिने निर्ण्र्ाागरेको छ । समितिका केन्द्रिय अध्यक्ष यदुनाथ पाण्डेको अध्यक्षतामा सम्पन्न बैठकले आगामी २३-२४ र २५ डिसेम्बरका दिन दिल्लीमा केन्दिं्रय अधिवेशन आयोजना गर्ने निर्ण्र्ाागरेको छ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई ०५/०१ / गत १५ अगस्ट बुधबारका दिन मुर्म्बईमा एकसाथ एकै ठाउमा तीन जना नेपाली यूवाहरुको रहस्यमय मृत्यु भएको खबर छ । मुर्म्बईको थाना स्टेशननजिक फास्ट ट्रेनको ट्याकमा उनिहरु बुधबार बिहान आठ बजे मृतक अवस्थामा फेला परेका थिए । तीनै जना यूवाहरु मंगोलियन फेस भएका छन् । थाना स्टेशन पुलिसका अनुसार उनिहरुलाई टे्रनले ठक्कर दिएपछि उनिहरुको मृत्यु भएको हो । पुलिसका अनुसार उनिहरुको साथमा २ चाकु, र एक मोबाईल प्राप्त भएको छ । मृतक यूवाहरुको साथमा चाकु भएकोले उनिहरु क्रिमिनल हुनसक्ने आशंका समेत रेल वे पुलिसले गरेको छ । रेलको पटरीमा शव मिलेको हुनाले उनिहरुको मृत्यु टे्रेनको ठक्करबाट भएको आशंका गरिएता पनि एकसाथ तीन जनाको मृत्यु टे्रनको ठक्करबाट हुनुलाई रहस्यमय रुपमा लिन सकिन्छ । उनिहरुको शरीर अंगभंग नभएको र शरीरको कुनै भाग नकाटिएको हुनाले पनि यो घटना थप रहस्यमय बनेको छ । हालसम्म एकजनाको मात्र सनाखत भएको सो घटनामा परि मृत्यु हुने अन्य दर्ुइको भने सनाखत हुनसकेको छैन । Min Bahadur Kumal, Ratna Nagarpalika- 7 र अन्य दर्ुइ यूवाहरु सबै अन्दाजी २५ देखि ३० बर्षभित्रका छन् । उनिहरुको शव अहिले थानाको शिभिल हस्पिटलमा राखिएकोछ । उनिहरुको पोष्टमार्टम भैसकेको छ भने उनिहरुलाई सात दिनसम्म उक्त अस्पतालमा राखिने छ ।
सात दिनसम्म पनि उनिहरुको कोहि आफन्त नआएमा महानगरपालिकाले नै ति शवहरुको दाहसंस्कार गर्नेछ । मृतक यूवाहरुको विशेषगरी टाउकोमागहिरो चोट लागेको पुलिसले बताएका छन् ।

मुर्म्बई ६ जुलाई । विगत बर्षरुमा जस्तै यसबर्षपनि संयुक्त नेपाली महासंघ मुर्म्बईले प्रवासमा अध्ययनरत नेपाली विद्यार्थी हरुको हौसला अभिवृद्धि गर्ने उदेश्यले पुरस्कार तथा निशुल्क नोटबुक वितरण गरेको छ । मुर्म्बईको चर्निरोड स्थित मुर्म्बई मराठा साहित्य संघमा आयोजित महासंघको २५ औं बाषिर्क साधारण सभा तथा निशुल्क नोटबुक वितरण समारोहमा नर्सरी देखि विश्व विद्यालय स्तरका सयौं विद्यार्थीहरुलाई निशुल्क नोटबुक वितरण गरियो । सोहि अवसरमा हालै अत्याधिक अंक ल्याएर एसएससी, एचएससी र टि.वाईमा उर्तिण भएका विद्यार्थीहरुलाई समेत नगद पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । कार्यक्रममा एसएससीमा सबैभन्दा धेरै प्रतिशत ल्याउने चन्द्रकला शर्मा -८४५), चन्द्रकान्त शर्मा -८३५) र माधव पन्थी -८१५) लाई पुरस्कृत गरिएको थियो । यसैगरी एचएससीमा -७६५)ल्याउने आरती पाण्डे र टि.वाईमा -७३५) ल्याउने डोमकला बराललाई पनि नगद पुरस्कार प्रदान गरिएको थियो । पुरस्कृत विद्यार्थीहरुलाई कार्यक्रमका अतिथि तथा महासंघका सल्लाहकारद्धय राम विष्णु शर्मा र झपट एल सिंहले पुरस्कार प्रदान गर्नुभएको थियो । कार्यक्रमका अतिथि झपट एल सिंह, राम विष्णु शर्मा , महासंघका अध्यक्ष जगत बहादुर सिंह,पत्रकार वीरेन्द्र पौडेल, शिक्षक सुरेन्द्र केसी लगाएतका वक्ताहरुले पुरस्कृत विद्यार्थीहरुलाई धन्यवाद ज्ञापन गर्दै उनिहरुको उज्वल भविष्यको कामना सहित महासंघ सहृाना गरेका थिए । महासंघलाई निशुल्क नोट बुक वितरण गर्नको लागि -स्व.बुबा गगन सिंह बोहोरा को नाममा) कमलेश बोहोरा, झपट एल सिंह, राम शर्मा, शान्ता शर्मा ,प्रेम बईक, गौतम सिंह, सालिकराम तिवारी लगाएतका व्यक्तिहरुले विशेष सहयोग पुर्‍याउनु भएको थियो । महासंघका शिक्षा तथा खेलकुद उपाध्यक्ष प्रेमनाथ ढकालको अध्यक्षतामा सम्पन्न सो कार्यक्रमको सञ्चालन महामन्त्री तारा शर्माले गर्नुभएको थियो । -वीरेन्द्र पौडेल

बीरेन्द्र पौडेल, मुम्बई -
प्रशान्त तामाङ यतिबेला चर्चाको शिखरमा पुगेका छन्। सोनी टेलिभिजन बाट प्रशारण हुने इण्डिया आईडलमा सामान्य परिवारमा जन्मिएको एक नेपाली ठिटो प्रशान्त टपटेनमा पुगेपछि उनलाई देश-विदेशबाट लाखौं स्रोताहरुको सपोर्ट मिलेको छ। यतिबेला दार्जीलिङ, सिक्किम, कालेबुङ, खर्साङ, सिलगढी, डुर्वस लगाएतका सबै सडक गल्लीहरुमा प्रशान्त छाएका छन्। उनका तस्वीर र हस्ताक्षरले भरिएका ब्यानरहरु चोक चोकहरुमा लगाईएको छ। चारैतिर प्रशान्तको चर्चा परिचर्चा भैरहेको छ अझ भनौ भने प्रशान्तमय बनेको छ दार्जीलिङ। मुर्म्बईमा समेत प्रशान्तको सफलताको लागि लाखौं नेपालीहरुले भोट दिएका छन्। उनलाई प्रत्येक शुक्रबार राती साढे ९ बजे देखि २५२५ मा प्रशान्तको कोड नम्बर सहित एसएमएस गर्न सकिन्छ । साथै फोन गरेर पनि उनलाई भोट दिन सकिन्छ। दार्जीलिङ मात्रै हैन नेपालमा समेत प्रशान्तको सर्पोटमा विराटनगर, पोखरा र काठमाण्डौमा समेत संगीतप्रेमी यूवा युवतीहरुले तुल र ब्यानरको साथमा र्‍यालीहरु गरेका छन्। ‘विश्वभरका नेपालीले मत दिन पाए प्रशान्त अवश्य सफल हुने थिए।’ कामना गरौं, प्रशान्तको यात्राले गति लिन सकोस्। नेपालीको गौरवको रुपमा प्रशान्तलाई लिईएको छ। यतिबेला सबै तिरबाट एउटै आवाज छ वि वान्ट प्रशान्त, भोट फर प्रशान्त । प्रशान्तको लागि अरबीयन राष्ट्रहरुबाट पनि हज्जारौ भोटहरु प्राप्त भएको छ।

प्रशान्तलाई नेपाली संगीतकार, कलाकार र निर्देशकको सपोर्ट
नेपाली चलचित्र क्षेत्रका वरिष्ठ संगीतकार रञ्जित गजमेर इण्डियन आईडलमा प्रशान्त तामाङ पुग्नु सबै नेपालीहरुको लागि गर्वको कुरा भएको बताउनु हुन्छ। उहाँले हामी सबैले उसको सफलताको लागि विशेष पहल गर्नु पर्ने बताउनु भयो। नेपाली चलचित्र क्षेत्रका चर्चित कलाकार (खलनायक) सुनिल थापाले प्रशान्त इण्डियन आईडलमा टपटेनमा आउनु एउटा नेपालीहरुको गर्वको कुरा रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले प्रशान्तलाई इण्डियन आईडल बनाउनको लागि सबैले एसएम एस गरेर सर्पोट गर्नुपर्ने बताउनुभयो। उहाँले प्रवासमा रहेका यूवाहरुलाई आफूले गर्ने फजुल खर्चबाट बचाएर प्रशान्तलाई भोटिङ गरेर जिताउन र नेपालीहरुको नाम उच्च राख्न समेत आब्हान गर्नुभयो। यसैगरी नेपाली चलचित्र क्षेत्रकै चर्चित निर्देशक नारायण पुरीले पनि प्रशान्तलाई सम्पूर्ण नेपालीहरुले सर्पोट गर्नु पर्ने बताउदै उनमा एउटा सफल गायक बन्ने खुबी रहेको बताउनु भयो।
हस्ताक्षरको लागि दार्जीलिङदेखि मुम्बईसम्म अर्याल
प्रशान्तको सर्पोट र प्रचार-प्रचार तथा हस्ताक्षरको लागि दार्जीलिङदेखि दैनिक पत्रिका हिमालयन दपर्णद्धारा तयार पारिएको ब्यानर लिएर रिपोर्टर ज्ञानेन्द्र अर्याल समेत मुर्म्बई आईपुगेका छन्। एक हप्ता अघि मुम्बई आई पुगेका अर्यालले प्रशान्तलाई भेटी उनको सपोर्टमा लाखौं स्रोताहरु रहेको बताउनु भयो। मुर्म्बई आउनुअघि कोलकत्ता पुलिस फोर्समा (जहाँ प्रशान्त कार्यरत थिए) पुगेर अर्यालले हस्ताक्षर संकलन गर्नुभएको थियो। अर्याल मुम्बईमा समेत प्रशान्तको सर्पोटको लागि एक र्‍याली र हस्ताक्षर संकलन गर्न आएको बताउनुहुन्छ।
को हुन प्रशान्त तामाङ ?
प्रशान्त तामाङ दार्जिलिङको तुङसुङवासी हुन् र हाल कोलकत्ता पुलिसको सिपाहीमा कार्यरत छन्। उनी कोलकत्ता पुलिसको “अर्केष्ट्रा ब्यान्ड” का गायक हुन्। ४ जनवरी १९८३ मा दार्जिलिङ को तुङसुङ भन्ने स्थानमा आमा रुपा तामाङ र स्व.बाबु मदन तामाङको कोखबाट जन्मिएका प्रशान्तका दुई दिदी अनुपमा र अर्चना छन्। प्रशान्त दार्जिलिङको स्थानीय सेन्ट रोवर्टस स्कुलमा पढ्दै गर्दा कोलकत्ता पुलिसमा कार्यरत उनका बुबाको अचानक निधन भएपछि घरमा आर्थिक स्थिति र्टार्न हम्मेहम्मे पर्दै थियो। प्रशान्तको माध्यमिक परिक्षा सन् २००२ मा थियो तर उनले आफ्ना बाबुको स्थानमा कोलकत्ता पुलिसमा काम पाउने पक्का भएपछि आफ्नो घरको आर्थिक स्थितिलाई टार्नको निम्ति पढ्ने मन हुंदा हुंदै कोलकत्ता पुलिसमा सिपाहीको रुपमा भर्ती भए। कलम समाउने बेलामा उनी खाकी लुगा लगाएर कोलकत्ताको गल्ली गल्ली पुलिसको डन्ठा समाउदै हिडे। कोलकत्ता पुलिसका जोइन्ट कमिशनर अफ पुलिस साथै एडिसनल कमिशनर जुल्फीकर हसन र डेप्युटी कमिशनर अफ पुलिस राजेश सुवर्ण (हाल दार्जिलिङ जिल्लाका एस.पी.) ले कोलकत्ता पुलिसमा २००५ मा एउटा ब्यान्ड स्थापना गरे जसलाई अर्केष्ट्रा ब्यान्ड भनि नामाकरण दिए। त्यही ब्यान्डमा प्रशान्त मुख्य गायकको रुपमा कार्यरत भए। जुन ब्यान्डको लक्ष्य गाउं गाउंमा गएर त्यहां रहेका एनजिओहरुसित मिलेर कार्यक्रम संचालन गर्नु रहेको थियो। जसको लक्ष्य साधारण जनताहरुसंग पुलिसको सम्बन्ध बढाउनु थियो।
कसरी सहभागी भए प्रशान्त इण्डियन आइडियलमा ?
सोनी च्यानलले शुरु गरेको इण्डियन आइडियल कार्यक्रममा एउटा कार्यक्रम भारतको उत्तर पूर्वी राज्यहरुको निम्ति कोलकोत्तामा राखिएको थियो। जसमा सहभागी जनाउन चाहाने प्रतियोगीहरुले मोवाईल फोनबाट एसएमएसद्धारा आफ्नो नाम दर्ता गर्नुपर्ने थियो। जसमा प्रशान्तले पनि आफ्नो नाम दर्ता गरे लगभग १२ हजार जनामा प्रशान्त पनि सहभागी बनेर एकसय तीस जनामा छानिए। त्यस पछि फेरी २२ जनामा छानिए र उनि मुम्बई आए। जहां समग्र भारतबाट मात्र नभएर अन्य मुलूकहरुबाट पनि प्रतियोगीहरु आएका छन् र मुख्य २८ जना प्रतियोगीहरु चुनिए जसमा प्रशान्त पनि परे। २८ जना प्रतियोगीहरुको एकल गायनलाई सोनी टि.भी.ले पियानो राउन्ड नाम दिएको थियो, जसबाट टपटेन प्रतियोगीहरु छानिए र यसरी टपटेन प्रतियोगीहरु छानिदा प्रशान्त तामाङ पनि इण्डियन आइडियलको टपटेनको गाला राउण्डमा छानिए। अब उनलाई धेरै भन्दा धेरै भोट दिएर इण्डियन आईडल बनाउनु तपाई हाम्रो कतर्व्य हो।

दार्जिलिङका नेपाली प्रशान्त तामाङ यतिबेला इण्डियन आइडलको होडमा सहभागी छन्। यतिबेला दार्जिलिङबासी नेपाली गायक तामाङलाई इण्डियन आइडलमा विजयी बनाउंन मोर्चा नै कसेका छन्। भारतीय पुलिस फोर्स पनि आफ्ना जवान तामाङलाई जिताउंन कम्मर कसेका छन्। तामाङका बुबा भारतीय पुलिसमा कार्यरत रहंदा मृत्यु भएपछि आफ्ना स्वर्गिय बुबाको ठाउंमा उनी भारतीय पुलिसमा प्रवेश गरेका हुन्। उनी कलकत्ता पुलिस फोर्समा सिपोईका
रुपमा कार्यरत छन्। गायनको कुनै औपचारिक प्रशिक्षण नलिएका तामाङ इन्डियन आइडल प्रतियोगीताको छनोटपछि उनी रातोरात चर्चामा आएका छन्। दार्जिलिङबासी नेपालीहरुले उनलाई जिताउंन हरेक क्षेत्रबाट प्रचार प्रसार गरी भोट हाल्न आग्रह गरेका छन् भने कलकत्ताका पुलिस फोर्सले पनि उनलाई जिताउंने भरपूर कोशिस गरेका छन्। २४ वर्षिय प्रशान्तले ठूलो गायक बन्ने सपना बुनेका छन्। तर तपाईहरूको आशिर्वाद बिना सम्भव नरहेको प्रशान्त बताउंछन्।

बिरेन्द्र पौडेल मुर्म्बई
नेपालका प्रत्येक आन्दोलनमा महत्वपर्ूण्ा भूमिका निर्वाह गर्दै ऐक्यबद्धता जनाएर विदेशमा समेत विभिन्न आन्दोलनहरु गरेका प्रवासी नेपालीहरु यतिबेलाको आफूले सोचेजस्तै नेपाल हुन नसकेकोमा चिन्तित छन् । जनआन्दोलनबाट बनेको आठदलको सरकार र नेताहरुबीचको आरोपप्रत्यारोप, पर सारिदै गएको संविधानसभाको निर्वाचन, संसद अवरुद्ध र राजनीतिक अस्थिरताले गर्दा प्रवासी नेपालीहरु अझै आफ्नो चाहना अनुरुप हुननसकेको बताउछन् । यिनै विविध विषयबस्तुलाई समेटेर भारतको मुर्म्बईमा हिजो आइतबार एक विचार मुलका अन्तरक्रिया कार्यक्रमको आयोजना गरियो । भावि नेपाल र प्रवासी नेपालीहरुको चाहना बिषयक सो अन्तरक्रिया कार्यक्रममा विभिन्न संघसस्था र संगठनका प्रतिनिधि, नागरिकसमाज, बुद्धिजिवी र र्सवसाधारण नेपालीहरुको उत्साहजनक सहभागीता रहेको थियो । नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्तिक निकट संयुक्त नेपाली जनकल्याण समिति भारतद्धारा मुर्म्बईको चर्चगेट स्थित सिर्द्धार्थ कलेजमा भएको सो अन्तरक्रिया कार्यक्रममा माओवादी निकट नेपाली जनअधिकार सुरक्षा समिति भारत महाराष्ट गोवा राज्य समिति अध्यक्ष तथा केन्द्रिय सदस्य रत्ना मलातीले प्रवासी नेपालीहरुको कुनै छुट्टै हैन हाम्रा आधारभूत समस्या त्यहि नेपाली भूमि र राज्य सत्तासंग जोडिएको हुनाले नेपाली जनताको चाहना नै हाम्रो चाहना हो भन्नुभयो । उहाले वाईसीएलका गतिविधिबारे प्रष्टपार्दै गणतन्त्र स्थापनाको लागि मात्र वाईसीएलको स्थापना भएकोले जहिले सम्म गणतन्त्रको घोषणा गरिदैन तबसम्म वाईसीएलका गतिविधि जारी रहन्छ भन्नुभयो । संविधान सभा समयमा हुन नसक्नु विदेशी हस्तक्षेपको परिणाम रहेको बताउदै उहाले अब मंसिरमा हुने चुनावलाई नेपाली जनताले मान्यता दिने छैनन् किनकी यो षड्यन्त्र मुलक हुनेछ भन्नुभयो । उहाले अगाडी भन्नुभयो-जब संसदबाट गणतन्त्रको घोषणा हुन्छ तबमात्र संविधानसभाको चुनाव प्रक्रियालाई अगाडी बढाउनु पर्दछ । अन्तरक्रियामा मुल प्रवाह अखिल भारत नेपाली एकता समाजका केन्द्रिय महासचिव गंगा पौडेलले आफ्नो समाजले प्रवासी नेपालीहरुको चाहना अनुरुप संविधानसभाको निर्वाचनमा प्रवासी नेपालीहरुलाई मताधिकारको व्यवस्था गरिनर्ुपर्छ भनि जोडदारका साथ आवाज उठाएको उल्लेख गर्दै जसरी नेपालको आन्दोलनमा भारतस्थित नेपालीहरुको महत्वपर्ूण्ा भूमिका रहेको थियो त्यसैगरी भावि नेपालको निमार्ण्र्ााे लागि पहल गर्नुपर्ने बताउनु भयो । उहाँले राजनीतिक दलहरुले पटक पटक गल्तीहरु गरेको र अहिले पनि संसदबाट गणतन्त्र घोषणा गर्ने कुरामा गणतन्त्रवादीशक्ति र प्रजातन्त्रवादी शक्तिको लर्डाई भैरहेको उल्लेख गर्नुभयो । यदि संसदबाटै गणतन्त्रको घोषणा हुन्छ भने आफ्नो पार्टर्ीीयसको र्समर्थनमा रहेको उल्लेख गर्दै पौडेलले यतिवेला आठदलको एकता टुट्नु हुदैन भन्नुभयो । उहाले जब सम्म हामीले राजनीतिक नेताहरुलाई चुनौती दिन सक्दैनौ तबसम्म उनिहरु नसुध्रिने उल्लेख गर्दै उहाले अब पुनः नेताहरुलाई सावधानी गर्न जनआन्दोलन २०६४ हुनेछ भन्नुभयो । सोहि अवसरमा अखिल भारत वामपन्थी यूवा मोर्चाका केन्द्रिय सचिव हेमलाल शर्माले मुलुक इतिहास अत्यन्तै संकटको अवस्थामा पुगेको उल्लेख गर्दै नेपालमा भएको ठाडो विदेशी हस्तक्षेपले नेपाल कतै भोलि सिक्किम जस्तो त हुने हैन भन्ने खतरा बढेको छ भन्नुभयो । उहाँले अहिले राजाको शासन नभएर आन्दोलकारी, क्रान्तिकारी र आठदलको शासन भएकोले संविधानसभाको चुनाव हुन नसक्नुको दोषी पनि आठ दल छ उनिहरुले जिम्मेवारी लिनर्ुपर्छ भन्नुयो । पटक पटक हुने संसद अवरुद्धले प्रत्यक्ष रुपमा राजतन्त्र र प्रतिगामी तत्वलाई सहयोग पुगेको उल्लेख गर्दै उहाले संसद अवरुद्ध गर्ने नेताहरुले राजतन्त्रको सहयोग गरेको आरोप लगाउनु भयो । प्रजातान्त्रिक शक्तिले प्रतिगामी शक्तिलाई कारबाही नगर्दा प्रतिगामी तत्वहरु हावी भएको जीकिर गर्दै उहाले नेपाललाई नेताहरुले मात्र नचलाएर विदेशी शक्तिले चलाएको हुनाले जब विदेशी शक्तिले चाहन्छ तबमात्र संविधानसभाको चुनाव हुनसक्छ भन्नुभयो । अन्तरक्रियामा प्रवासी नेपाली संघ भारतका केन्द्रिय सल्लाहकार विष्णु गिरीले नेपालमा यस्तो सरकार हुनर्ुपर्छ जस्ले गर्दा प्रवासी नेपालीहरुलाई मुक्ति मिल्न सकोस त्यो नै प्रवासी नेपालीहरुको चाहना रहेको उल्लेख गर्दै उहाँले अब राजतन्त्रको अन्त्य गरेर लोकतन्त्रको स्थापना गर्नुपर्छ भन्नुभयो । त्यसैगरी प्र.ने.संघ भारतकै केन्द्रिय सदस्य डम्बर रावलले प्रवासी नेपालीहरुको चाहना अहिले संविधानसभाको निर्वाचन तत्काल हुनु रहेको उल्लेख गर्दै यो समयमा हुन नसक्नुमा को जिम्मेवार छ त्यसको मुल्याङकन गरेर कारबाही गरिनुपर्ने बताउनु भयो । उहाले जति जोगी आएपनि कानै चिरेका भनेझै सबैले प्रवासी नेपालीलाई आन्दोलनको बेला उपयोग मात्र गर्ने हो की - उनिहरुका माग पनि पुरा गर्ने हो भनि प्रश्न गर्नुभयो । त्यसैगरी प्र.ने.संघ भारत महाराष्ट्र गुजरात राज्यसमिति अध्यक्ष थानेश्व भट्टर्राईले संविधानसभाको निर्वाचनमा प्रवासी नेपालीले सहभागी हुन पाउनुपर्ने बताउनु भयो । नेपाली श्रमिक मजदुर यनियनका अध्यक्ष तथा समाजसेवी मास्टर थापाले प्रवासी नेपालीहरुका समस्या समाधान गर्न सबै एक हुनुपर्ने र प्रवासीका समस्याहरु सरकार समक्ष पुर्‍याउनु पर्ने उल्लेख गर्दै नेपालको गौरव हिन्दु राष्टलाई पुन हिन्दु राष्ट नै बनाउनु पर्ने माग गर्नुभयो । अन्तरक्रियामा संयुक्त नेपाली जनकल्याण समितिका प्रमुख सल्लाहकार विष्णु पौडेलले नेपालमा बन्ने सरकारमा प्रवासी नेपालीको प्रतिनिधित्व हुनुपर्ने र मुर्म्बईमा वाणिज्य दुतावास हुनुपर्ने उल्लेख गर्ुनभयो । सोहि अवसरमा नेपाली जनसर्म्पर्क समिति भारतका केन्द्रिय उपाध्यक्ष र्सर्ुय बहादुर सिंहले देशको स्थिति, गरिबी , बेरोजगारी र अशिक्षाले गर्दा नेपालीहरु प्रवासीन बाध्य भएकेा उल्लेख गर्दै राजतन्त्र सकृय हुनुमा राजनीतिक दर्ुलभता भएको उल्लेख गर्नुभयो । नेपाली एकता समाज भरतका केन्दिय सल्लाहकार हेमराज ढुंगानाले सो अवसरमा जनकल्याण समितिका महामन्त्री झपट एल.सिंह, ने.ज.स समितिका खडक सिंह बम, संयुक्त नेपाली महासंघका अध्यक्ष जगत बहादुर सिंह, महासंघकै महामन्त्री तारा शर्मा, शिक्षामन्त्री गणेश ढकाल, नागरिक समाजबाट मोहन सिंह, धनराज विष्ट, अमर तम्राकार, जयसिंह ज्यामी, रुपेश कुबर, लगाएतका बक्ताहरुले प्रवासी नेपालीहरुले देशमा शान्ति स्थापना, संविधानसभाको निर्वाचन र मुर्म्बईमा बाणिज्य दुतावास रहनुपर्ने उल्लेख गरेका थिए । आयोजक समितिका अध्यक्ष हर्क बहादुर साउदको अध्यक्षतामा सम्पन्न सो कार्यक्रमको सञ्चालन सचिव कविराज रेग्मीले गर्नुभएको थियो । कार्यक्रममा आयोजक समितिका लोकबहादुर रावल, झंकर खड्का लगाएतका दर्जनौ सदस्यहरुको सहभागीता रहेको थियो ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई, ९ नोभेम्बर । मुर्म्बईमा भएको अन्तराष्ट्रिय स्तरको क्रिकेट प्रतियोगिता स्पेशल ओलम्पिक्स् २००६ मा नेपाली टिम विजयी भएको छ । सुस्त मनस्थिति -बौद्धिक अपांग) भएका खेलाडीहरुलाई प्रतिस्पर्धामा उतारिएको सो प्रतियोगिताको बुधबार र बिहिबार भएको खेलमा अफगानिस्तानलाई नेपालले पराजित गरि गोल्ड मेडल जित्न पुगेको हो । गत बुधबार देखि भएको सो प्रतियोगितामा नेपाल लगायत भारत, पाकिस्तान, अफगानिस्तान, वेस्ट इण्डिज, बंगलादेश, श्रीलंका र अष्टे्रलियाका जम्मा बाह्र वटा टिमहरु सहभागी रहेका थिए । खेलमा नेपालले वेस्ट खेलाडी, वेस्ट व्याटमेन को सिल्ड समेत हात पार्न सफल भएको थियो । मुर्म्बईको चर्चगेट स्थित क्रस ग्राउण्डमा भएको सो खेलमा पहिलो पटक नेपाली टिम सहभागी भएको हो । ओलम्पिक्स्मा विजयी टिम तथा खेलाडीहरुलाई अस्ति शनिबार एसएनडिटी कलेज चर्चगेटमा आयोजना गरिएको कार्यक्रममा मेडल तथा प्रमाण प्रत्र प्रदान गरिएको थियो । त्यसैगरी सोहि कलेजमा साझ सास्कृतिक कार्यक्रम को समेत आयोजना गरियो । सास्कृतिक कार्यक्रममा सबै देशका सहभागी खेलाडी तथा अन्य कलाकारहरुले आ आफ्नो देशको गीत तथा नृत्य प्रस्तुत गरेका थिए । नेपालबाट आएको टिमको हेडअफ डेलिकेशनमा खड्क केसी, र्सर्वेश्वरी पण्डित, रमेश कुमार श्रेष्ठ र कोचहरुमा रिकेश लामा र पर्ूण्ाकान्त कोइराला रहनुभएको छ । त्यसैगरी सहभागी खेलाडीहरुमा राम श्रेष्ठ, अजय शाक्य, राजन महर्जन, विकेन महर्जन, देविलाल श्रेष्ठ, केशव टिवडेवाला, सागर वर्जाचार्य, प्रेम गुरुङ्ग ,हरि कुमार खत्री, शिव शरण श्रेष्ठ, नन्दराम महर्जन, निरज कायस्थ र प्रभाकर प्रधान रहेका छन् । खेलाडीहरु सहितको टिम आजै मुर्म्बईबाट नेपाल र्फकने छन् ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई, १२ नोभेम्बर । हालै नेपालमा सात राजनीतक दल र नेकपा माओवादीबीच भएको सफल शिखर वार्ता र ऐतिहासिक सहमतिको दृढ र्समर्थन र स्वागत गर्दै मुर्म्बईमा हिजो आइतबार बृहत विजय उत्सव कार्यक्रमको आयोजना गरियो । नेकपा माओवादी निकट नेपाली जनअधिकार सुरक्षा समिति भारत महाराष्ट्र गोवा राज्य समितिले आयोजना गरेको सो कार्यक्रममा मुर्म्बई लगाएत पुना, नाशिक,कल्याण डोमिवली, थाना सतरा लगाएतका क्षेत्रमा रहेका जिल्ला, इकाई र एरिया कमिटिका सदस्य तथा सयौ प्रवासी नेपालीहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै प्रमुख अतिथि तथा नेपाली जनअधिकार सुरक्षा समिति भारतका केन्द्रीय उपाध्याक्ष इश्वरी भण्डारीले ऐतिहासिक सहमतिलाई तुलनात्मक रुपमा अगाडी बढेको उल्लेख गर्दै जनताको योगदान र सर्घष्ाबाट भएको यो विजय भन्दा पनि अझै माथि जानु पर्ने बताउनु भयो । यो सहमतिलाई पनि विथोल्न थुप्रै शक्ति हरु लाग्न सक्ने भएकोले अतिनै सचेत हुनु पर्ने जनाउदै उहाले यदि यहि उपलब्धीलाई सबै ठानेर बस्यौ भने अझै अर्को ठूलो भूल हुने बताउनु भयो । नेपालको यो सफलताले नेपालमा मात्रै नभएर विश्व क्रान्तिमा समेत थप उपलब्धी हासिल गरेको उल्लेख गर्दै उर्हाले लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको स्थापना र राजतन्त्रको अन्तगर्नको लागि नै हामीले यो सहमति गरेका हौ भन्नु भयो । कार्यक्रममा अर्का अतिथि नेपाली जन सर्म्पर्क समितिका केन्द्रीय सदस्य एस.डि.सिंहले हालै भएको सहमतिको स्व्ाागत गर्दै अहिलेको २१ शताब्दी नेपाली जनताको हो भन्नुभयो । उहाले प्रवासमा नेपालीहरुले आफ्नो अस्तित्व टिकाउन र जीवनस्तर उकास्न शिक्षा जरुरी भएको र देशको बारेमा चिन्तन हुनु पर्ने बताउनुभयो । यसैगरी समाजसेवी तथा नेपाली श्रमिक मजदुर युनियनका अध्यक्ष मास्टर थापाले नेपालमा सहमति भएर शान्ति आएकोमा आफू खुसी रहेको उल्लेख गर्दै प्रवासमा कार्यरत नेपालीहरुले आफ्नो हक र अधिकारको बारेमा लड्न सिक्नु पर्छ भन्नुभयो । उहाले युनियनमा शक्ति हुने भएकोले संगठित हुनु पर्ने र सबै नेपालीमा नेपाल प्रति चिन्तन हुनु पर्ने बताउनु भयो । यसैगरी कार्यक्रममा आयोजक समितिकी भूपु केन्द्रीय सदस्य रत्ना मलातीले नेपालको रोल्पाबाट ०५२ सालमा सल्किएको आगो आज विश्वभर दन्किएको उल्लेख गर्दै सबैको एकतामा एउटा शक्ति हुन्छ जस्ले शत्रुहरुलाई पराजित गर्न शक्छ भन्नु भयो । त्यसैगरी आयोजक समितिका सचिव राजेश मयालले देशमा परिवर्तन भएको बेला अब सबै नेपालीहरु स्वदेश फिर्ता हुनर्ुपर्छ र देशमा नै केहि गर्नु पर्छ भन्नु हुदै यस्तो विजय उत्सवमा प्रवासी नेपालीले सहभागीता नजनाएको जनाउनु भयो । कार्यक्रमको समापन गर्दै कार्यक्रमका सभापति तथा आयोजक समितिका अध्यक्ष ललित ताम्राकारले शाहिदको रगत र जनताको सहयोगले यो विन्दुसम्म आउन सफल भएको उल्लेख गर्दै अझै नेपालमा गणतन्त्र आउन बाकी रहेकोले गणतन्त्र स्थापनाको लागि अगाडी बढ्नु पर्ने बताउनु भयो । कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्य समितिका सदस्य मोहन देवकर, देउडा गीत जमुना परियारले तथा कलाकारहरुले जनवादी गीतहरु प्रस्तुत गरेका थिए । कार्यक्रममा सहभागी हुन विभिन्न कमिटिका सदस्यहरु तुल,ब्यानरका साथमा नाच्दै गाउदै मुर्म्बईका विभिन्न ठाउबाट आएका थिए । कार्यक्रम बोरिवली पर्ूव मा भएको थियो ।

एक जमाना यस्तो थियो जति बेला नेपाली भनेपछि बहादुर र इमान्दार भन्ने बुझिन्थ्यो र जो कोहिले पनि नेपालीलाई अति नै विश्वासको दृष्टिकोणले हर्ेर्ने गर्थे । सोहि अनुरुप देश विदेशमा उनिहरु विभिन्न रोजगार गरिरहेका छन् । नेपालीहरुको विश्वासले गर्दा नै अझै पनि भारतमा गोर्खा रेजिमेन्ट रहिआएको छ । तर, केहि बर्षयता आएर केहि नेपालीहरुको गलत क्रियाकलाप र संक्रिण सोचले गर्दा नेपालीहरुको विश्वसिनीयता प्रति हृास आएको छ । मुर्म्बईकै कुरा गर्ने हो भने पनि यहा नेपालीहरु प्रति जुन इज्जत र विश्वास पहिला थियो त्यति अहिले छैन । विगतका दर्ुइ तीन बर्षाई हर्ेर्नेहो भने विभिन्न चोरी,हत्या र अन्य नराम्रा कार्यहरुमा नेपालीहरुको हात बढि रहेको पाइएको मुर्म्बई पोलिस सुत्रले समेत जनाएको छ । यसैबीच अहिले सम्मकै ठूलो घटना गत जुलाई २६ तारिखमा चारकोप कादिंवलीमा घटेको छ । जुन घटनामा समेत नेपालीको हात रहेको छ । अछाम जिल्ला शोडषा गा.वि.स. वडा न.४ घर भएका जित बहादुर कडायतका जेठा छोरा बर्ष२० का बहादुर सिंह कडायतले गरेको सो घटनाले सारा नेपालीको विश्वासलाई धक्का पुर्‍याएको छ । कादिवली चारकोपको त्रिशुल बिल्डीङ्गमा दिपक पाटिलकोे घरमा बिगत साढे तिन साल देखि एकदमै बिश्वासिलो भई घरमा छोरा जस्तै भएर काम गदै आएका बहादुर सिंह कडायतले सोहि घरको नगद रु बीसलाख रुपैया भन्दा बढि आईसी रुपैया,गरगहना र कपडा चोरी गरेका छन् । त्यति मात्र होइन सोहि घरमा काम गर्ने एक ३२ बषर्ीय बाई -काम गर्ने महिला)को हत्या गरी सो रकम चोरेको प्रहरी स्रोतले जनाएको छ । बहादुरलाई सोहि दिन प्रहरीले चारकोप बाटै पक्राउ गरेको छ भने चोरी गरेको नगद र गरगहना समेत प्रहरीले फेला पारेको छ । बहादुर सिंह कडायतले सो चोरीको ब्याग उनकै गाउँको भाई भिम बहादुर कडायतको चिनजानले गर्दा कुनै कुरा नबताई म भोलि आउछु यो ब्याग राख्छु भनि हज्जारौ नेपाली हरुको विश्वास र धड्कन रहेको नेपाली समाज दैनिकको अफिसमा ल्याएर छोडेका थिए । जब हामीलाई त्यो ब्याग चोरीको हो भन्ने शंका भयो तुरुन्तै मुर्म्बई पोलिसलाई फोन गरेर ब्यागलाई जस्ताको तस्तै बुझाईयो । सो ब्यागलाई पोलिस स्टेशनमा खोल्दा मात्र थाह भयो कि ब्यागमा -सुटकेश) मा नगद बीसलाख भन्दा बढि रकम र गरगहना रहेको थियो । हत्या र चोरीको घटना भएकोले नेपाली समाज दैनिकको सबै टिमले त्यस दिन पुलिस स्टेशनमा जानु पर्यो । सोहि कारणले गर्दा जुलाई २८ तारिखका दिन नेपाली समाज दैनिक समेत प्रकाशित गर्न सकिएन् । केहि बेरको पुछताछ पछि हाम्रो टिम पुनः कार्यालय फर्कियो । सो ब्याग पुलिसलाई बुझाएर नेपाली समाज दैनिकले आफ्नो विश्वास, इमान्दारिता र कतर्व्य पुरा गरेर नेपालीहरु इमान्दारी छन भन्ने उदाहरण पेश गरेको छ । अहिले अभियुक्त बहादुर सिंह कडायतले आफ्नो सबै अपराध लाई पुलिस समक्ष कबुल गरिसकेका छन र उनलाई अपराध अनुसारको कारबाही हुने छ । यो मात्रै घटना हैन यस भन्दा अगाडी विभिन्न ठाउमा पनि थुप्रै घटनाहरु घटेका छन् जस्ले नेपालीहरुको विश्वसिनीयता माथि प्रश्न चिन्न खडा गरको छ । त्यसैले यस्ता गलत क्रिया कलापहरुबाट बच्च सबैमा चेतना फैलाउनुका साथै सचेत हुन जरुरी देखिएको छ । अतः प्रवासमा कार्यरत सबै प्रवासी नेपालीहरुले आफ्नो इमान्दारीतालाई बचाई राख्न मेहनत र इमान्दारीले काम गरौ नेपाली अस्मिता र स्वाभिमानलाई जोगाई राखौ हाम्रो यहि आग्रह छ ।

रोजगारीको लागि विदेश जान भनि पैसा बुझाएपछि दलाल फरार भएकोले झापाका पा“च यूवाहरु अन्तत ठागिएका छन् । ति पा“च युवाहरुले झापाकै घैला डुब्बा गाविस वर्डर्ाां. ८ मा स्थायी बसोबास गरी बस्ने वर्ष४२ का युवराज उप्रेती उपनाम राजु उप्रेतीलाई विदेश पर्ठाईदिने भनि मुर्म्बईमा जम्मा ४ लाख सत्तरी हजार रुपैया बुझाएका थिए । उप्रतीले विदेश पर्ठाईदिन्छु भनि पृथ्वीनगर- ७ झापाका एकराम खनालबाट १,४०००० ।- रुपैया पृथ्वी नगर ७ झापाकै टिका प्रसाद नेपालीबाट ४००००।- रुपैया, बुटबलका बिद्या सागर भटर्राई बाट १५००००।-रुपैया, धादि्रङ कुमपुर २ का कमल बहादुर बाट ३२०००।- रुपैया र झापा गरामनी ४ का भक्ति प्रसाद उप्रेृती बाट ४५०००।- रुपैया लिएका थिए । यि ५ जना युवा मध्ये एकाराज खनालको पासपोर्स्ट दिएको र बाकी ४ जनाको पासपोर्स्ट पनि दालाल उप्रेतीले नै लगेको पिडितहरुले जनाएका छन् । उनिहरुलाई युवा राज उप्रेतीको भाई पर्ने ओमनाथ उप्रेतीले उनको घरलगी गाउमा परिचय गर्राई मान्छे बिदेश पठाउछ भनी विश्वस दिलाएको पिडितले नेपाली समाजलाई बताएका छन् । उनै ओमनाथ भरपरी एकराज खनाल र टिका प्रसाद नेपाल २०६२ - ११-२४ गते बर्म्बई आई पुगेको थिए भने त्यसको १५ दिन पछी पैसा मगाउन लगाएरु १,७००००।- रुपैया जीत बहादुर थापा -प्रभू मनि ट्रान्सफर) मार्फ लिई लगेको जनाईएकोे छ । बिदेश पठाउने बहानामा भिसा दिई प्लेन टिकट समेत देखाई भर पारेर पैसा लिई दलाल उप्रेतीले जुन २९ देखि सर्म्पर्कमा नरहेको पिडितले जनाएका छन् । पिडितहरु १०,१५ दिनसम्म मोबाइल सर्म्पर्क भइरहेको तर हाल सर्म्पर्क नरहेकोे बताउछन । नेपाली समाज दैनिकले उनका भाई ओमनाथ उप्रेतीलाई फोन मार्फ सोधपुछ गर्दा उनि आफै युवराज उप्रेती बाट ठगिएको र उनि आफ्नो सहोदर दाजु नभएको बताएका छन् । भने आफुसमेत उनिहरुलाई पार्सपोट र पैसा दिनु पर्छ भन्ने पक्षमा रहेको बताउछन् । नेपाली समाज दैनिकले पिडितहरुले कार्यालयमा पेशगरेको पार्सपोर्ट र अन्यविवरणको आधारमा युवराज उप्रेतीको मोबाईलमा सर्म्पर्क गरे पनि नलागेकोले उनलाई नजिक बाट चिन्ने र जान्ने अन्य केहि व्यक्तिहरु संग समेत र्सर्म्पक गरेको थियो तर उनको कुनै सर्म्पर्क नरहेको उनिहरुले बताए । हामीलाई प्राप्त सुतना अनुसार उप्रेती अहिले दिल्लीमा रहेका छन् भने पिडितहरु उनको खोजीमा जुटेका छन् ।

नारीहरुको महान चाड हरितालीका तीज मुर्म्बईमा पनि विभिन्न कार्यक्रमहरुका साथ सम्पन्न भएको छ । गत बर्षहरुमा जस्तै यसबर्षपनि संयुक्त नेपाली महासंघ मुर्म्बईले महिलाहरुको लागि खुल्ला तीज गीत प्रतियोगिताको आयोजना गरि भव्यताका साथ सम्पन्न गरेको छ । कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि एमएलए तथा युनियन नेता माननीय भाई जगतापले प्रमुख अतिथिको मन्तव्य दिने क्रममा आफूले हमेशा मजदुरहरुको हितको लागि कार्य गरेको उल्लेख गर्दै नेपालीहरुको कुनै पनि समस्यामा आफुले साथ दिने बताउनु भयो । मन्तव्यकै क्रममा उहा“ले सबैभन्दा शक्ति एकतामा भएको हुनाले सबै एक जुट भएर कार्यगरेमा जस्तो सुकै कार्य पनि पुरा हुने बताउदै कार्यक्रममा नेपालीहरुको उत्साह जनक सहभागीताको बारेमा विशेष चर्चा गर्नुभयो । उहा“ले आगामी यस्तै कार्यक्रमको लागि महासंघलाई षड्मुखानन्द हल दिलाउने बचन दिनुहुदै महासंघको सहयोगको लागि एक्काईस हजार रुपैया सहयोग दिने घोषणा समेत गर्नुभयो । कार्यक्रममा उपस्थित अर्का अतिथि प्रभु मेहताले महासंघलाई एघार सय रुपैया सहयोग दिनु भएको छ भने श्रीमति शान्ता शर्माले रु एकहजार एक रुपैया दिनुभएको छ। कार्यक्रममा मन्तव्य दिनुहुदै संयुक्त नेपाली महासंघका सल्लाहकार तथा समाजसेवी झपट एल सिंहले भाई जगताप जस्ता सहयोगी र गरिबको भलो चाहने नेता हाम्रो साथ भएकोमा हामीलाई गर्व छ भन्नु भयो । कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्य समितिका उपाध्यक्ष मिन बहादुर खत्रीले दिनुभएको थियो भने कार्यक्रको अध्यक्षता अध्यक्ष जगत बहादुर सिंहले र कार्यक्रमको सञ्चालन महामन्त्री तारा शर्माले गर्नु भएको थियो । कार्यक्रममा उपस्थित विभिन्न अतिथि तथा महासंघका सक्रृय पदाधिकारी तथा पर्ूव पधादिकारीहरुलाई महासंघको स्मृती चिन्ह तथा श्रीफल प्रदान गरिएको थियो । प्रतियोगितामा शिवडी समूह प्रथम भएको छ । जसमा ज्योति खिम पून,उमा हिरा कुवर सुन्तली तोप बहादुर कुवर,पुष्पा नरेश बिष्ट,पूर्णर्ीमा एम. बिष्ट र तुल कुमारी सिंह पुनलगाएतका दिदीबहिनीहरु रहनुभएको थियो भने दोस्रो भएको छ सीता पौडेलको समूह । सो समुहमा श्रीमति सीता पौडेल,रीता अर्याल,राधा रेग्मी,विष्णु रेग्मी,चन्द्रकला तिवारी,सीता रेग्मी र निमिशा काफ्ले रहनुभएको छ । त्यसैगरी प्रतियोगितामा तेस्रो भएको छ कुलवा समूह । कुलवा समूहमा सीता भट्टर्राई,राधा पौडेल,सीता भण्डारी,देवि पाण्डे,सीता सुवेदी र काजल थापा रहनु भएको छ । यसैगरी प्रतियोगितामा कान्दिवली नेपाली चाल समूह र संगम सास्कृतिक समूह सान्तोवना भएका छन । कांदिवली नेपाली चाल समूहमा रक्षा भट्टर्राई, सुनिता भट्टर्राई,सरस्वती भट्टर्राई, कालिका पौडेल,सरस्वती ओझा,राधिका न्यौपाने,र जमुना शर्मा रहनु भएको थियो भने संगम सांस्कृतिक समुहमा दिपक परियार, मोहन वि.क.,मिलन वि.क.,विनोद परियार, विजया ज्ञवालीर्,अर्चना ज्ञवाली र पूजा भण्डारी रहनु भएको थियो ।प्रतियोगितामा उत्कृष्ट नृत्यमा देवि पाण्डे, उत्कृष्ट पोशाकमा सीता रेग्मी र उत्कृष्ट प्रस्तुतीमा ज्योती खिम पुन विजयी हुनुभएको थियो । सो प्रतियोगिताको निर्ण्ाायकहरुमा प्रो.एस.डी.सिंह, पत्रकार दिनमणी आर.पाण्डे र समाजसेवी अम्बिका तिवारी रहनुभएको थियो भने नृत्यहरुको संयोजकमा नृत्य निर्देशक प्रतियोगिताको बीचबीचमा बिभिन्न नृत्य तथा गीतहरु समेत प्रस्तुत गरिएको थियो । कार्यक्रमका अतिथि तथा चर्चित देउडा गायक राजाराम भाटको सुनसबै दिदी भाई सुन दिदी बहिनी बोलको देउडागीतले सबैको मन जित्न सफल भएको थियो भने कार्यक्रममा प्रस्तुत गरिएको गडवाली र नेपाली मिक्स नृत्यमा दिनेश चन्द्र र अंशिखा अरोरा, दिपिका श्रेष्ठको आज बाह्र हाते पटुकीको कुरा गर मायालुका साथै गोपिकृष्ण खनाल र अशिंखा अरोराको गाईलाई चराउदै बोलको गीतमा गरिएको नृत्यले कार्यक्रमलाई थप रोचकता प्रदान गरेको थियो । कार्यक्रममा गायक कृष्ण प्रधान,चन्दन बोहोरा र मिलन बिकले गीत प्रस्तुत गरेका थिए भने हास्यकलाकार बलबहादुर थापाले केहिबेर दर्शकहरुलाई हसाउनु भएको थियो । कार्यक्रम मा र्सवाधिक दर्शकहरुको सहभागीता भएपछि हलमा हलको क्षमता भन्दा झण्डै दर्ुइसय भन्दा बढि दर्शकहरुको उपस्थिति रहेको थियो । महासंघका अध्यक्ष जगतबहादुर सिंहद्धारा गणेश भगवानको फोटोमा माल्यापर्ण्र्ााथा दीपप्रज्वलीत तथा महासंघको प्राथर्नाबाट कार्यक्रमको शुभारम्भ गरिएको सो कार्यक्रममा गणेश स्थापनाको विशेष अवसर परेको हुनाले कलाकार गोपिकृष्ण खनालले गायन्त्री मन्त्र तथा गणेशस्तुती प्रस्तुत गर्नुभएको थियो । कार्यक्रमको भिडियो सुटिङ ए.एस भिजनले गरको थियो भने त्यसको ब्यवस्था महासंघका सल्लाहकार राम शर्माले गर्नुभएको थियो । प्रतियोगितामा विजयी समूहहरुलाई महासंघका अध्यक्ष जगत बहादुर सिंहको हातबाट पुरस्कार प्रदान गरिएको सो कार्यक्रमको सञ्चालन बीरेन्द्र पौडेलले गर्नुभएको थियो भने नृत्य व्यवस्थापन सहयोगीमा तर्फखत्री, प्रकाश आउजी, कृष्ण खत्री एंव बाद्ययवादन तर्फबलबहादुर थापा, मोहन विक, सम्भु सुनार र साथीहरु रहनु भएको थियो । -बीरेन्द्र पौडेल,मुर्म्बई

विरेन्द्र पौडेल
नरेन्द्र हज्जारौ प्रवासी नेपालीहरुको मन भित्र बस्न सफल छन् उनि । कहिले छोरी भन्दा आमा तरुनी त कहिले नाटश्रेष्ठ मुर्म्बईका गीत संगीत र नृत्य प्रेमी दर्शकहरुका लागि कुनै नौलो नाम होइन । विगत तीन बर्षदेखि मुर्म्बईका दर्जनौ सांस्कृतिक कायर् क्रमहरुमा नृत्य निर्देशन तथा नाटक लेखन र निर्देशन गर्दैक भित्रको नाटक अनि कहिले साली भेना जस्ता नाटकहरु लेखन तथा निर्देशन गरेर मुर्म्बईका सांस्कृतिक कार्यक्रमहरुमा नाटकको महत्व र आवश्यकता लाई परिपर्ूर्ति गर्दै आएका श्रेष्ठलाई हास्यकलाकारको रुपमा पनि चिन्न सकिन्छ ।मुर्म्बईका लोकप्रिय हास्य कलाकार श्रेष्ठको जन्म २०२६ साल जेठ २ गते
गुलरिया नगर पालिका ८ बर्दियाको आर्दश टोलमा स्वर्गीय बुबा अक्कल बहादुर श्रेष्ठ र आमा तुलसी देवी श्रेष्ठको कोखबाट कान्छो छोराको रुपमा भएको हो । सानै देखि एउटा सफल अभिनेता बन्ने लक्ष्य बोकेका श्रेष्ठले स्नातक तह सम्म अध्ययन गरेका छन् । एक कक्षा देखि नै विद्यालयमा हुने कार्यक्रमहरुमा नाचेर र्सवश्रेष्ठ हुने गरेका र सानैदेखि मादल बजाउन थालेका नरेन्द्र विगतलाई सम्झदै भन्छन.म चार कक्षामा पढ्दै थिए , शिक्षा दिवसमा मादल बजाउदा त्यतिबेलाको जिल्ला शिक्षा अधिकारी खुसी भएर मलाई एउटा थाल उपाहार दिनुभएकोे थियो र त्यो अझै सुरक्षित राखेको छु ।” २०४६ साल तिर बर्दियामै दिपेन्द्र सांस्कृतिक क्लबको अध्यक्ष समेत रहेर विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रम गर्दै आएका श्रेष्ठले त्यसैबेला साना तिना स्टेज तथा सडक नाटकहरु समेत लेख्न थाले । जलिरहेको चिता, भिडियो फिल्म एक धर्को सिन्दुरको लेखन तथा निर्देशन गरि २०५३ सालमा सुदुर पश्चिम तथा मध्यपश्चिममा भएको राष्ट्रिय नाचघर काठमाण्डौद्धारा आयोजना गरिएको नाटक प्रतियोगितामा नाटक दोस्रो स्थान र नाटकमा र्सवश्रेष्ठ चरित्र अभिनेताको उपाधी नरेन्द्र श्रेष्ठले हात पारे । सोहि बेला श्रेष्ठले वरिष्ठ कलाकार हरिहर शर्मा, मदनदास श्रेष्ठ र विरेन्द्र हमालको हात बाट पुरस्कार पाएका थिए । त्यपछि निरन्तर रुपमा चार बर्षम्म काठमाण्डौ बसेर अभिनयमा मात्र नलागेर उनले नृत्य र बाद्यवादनमा समेत लागे पछि विभिन्न कार्यक्रमहरुमा वाद्यवादन गर्नथाले जस्तै रिमा रिर्कड बबरमहल र सुपर साउण्ड माइतीघरमा उनले मादल बजाए । सफल अभिनेता एंव कलाकार बन्न सोच र लक्ष्य लिएर काठमाण्डौ पुगेका श्रेष्ठ त्यो पुरा नभए पछि पुन बर्दिया फर्किए । पुनः सस्थामा लागेर विभिन्न एनजिओ आईएन जिओहरु र जेशिसको आयोजनामा दर्जनौ सास्कृतिक कार्यक्रम गर्न पुगे । त्यसै सिलसिलामा उनि मुर्म्बईमा कार्यक्रमको लागि एउटा टोली लिएर आए जुन कार्यक्रम मुर्म्बईमा इण्डोकामले गरेको थियो । त्यसपछि शुरुभयो नरेन्द्रको मुर्म्बई आगमन र मुर्म्बई यात्रा । सो कार्यक्रममा नरेन्द्र श्रेष्ठले नेतृत्व गरेर कलाकार आएपछि त्यतिबेला नेपाल न्यूज साप्ताहिकका सम्पादक प्रकाश पौडेलसंग भेट भयो त्यसपछि उनि टोली संगै पुनः नेपाल फिर्ता भए । उनि त्यति बेलाको केहि दुःखहरु सम्झदै भन्छन मलाई त्यसपछि बर्म्बई आउने रहर थिएन र आउछु भन्ने सोचेको पनि थिईन तर आखिर पुन मुर्म्बई आए । हुन पनि छोटो समयमै मुर्म्बई आएर प्रवासी नेपालीहरुबीच लोक प्रियबने नरेन्द्र । आखिर मुर्म्बई किन आउनु भयो त भन्ने प्रश्नमा नरेन्द्र भन्छन् मुर्म्बई एउटा कलाकारिताको महासागर भएकोले यहा आएर पनि एउटा आफ्नो स्थान बनाउन सकिन्छ कि र राम्रो अभिनेता बन्न सकिन्छ, अभिनय सिकेर जाउ भनेर आएको । मुर्म्बईमा श्रेष्ठले संयुक्त नेपाली महासंघको आयोजनामा भएको हाम्रो आगन, माइती आगन, नेपाली समाज दैनिकको आयोजनामा गरिएका भञ्ज्याङ्ग चौतारी, माकुरी जालैमा, सुदुरपश्चिम सास्कृतिक समुहको आयोजनामा भएको नाटक भित्रको नाटक,धानुकाडा सास्कृतिक समुहको नाटक साली भेना, संंयुक्त नेपाली जनकल्याण समितिको आयोजनामा गरिएको प्रवासको सम्झना र स्वदेशको सम्झना, देख चेम्स ग्रुपको आयोजनामा प्रवासको सुशेली, दोहोरी दोस्रो धमाका, नविन पाण्डको आयोजना रहेको माघे मेलैमा, आकाश गुरुङ्ग र कृष्ण घिमिरेको छोरी भन्दा आमा तरुनी, साथी नेपालको आयोजनामा गरिएका चेतना मुलक कार्यक्रमहरु चेतना पश्चाताप,भुल र यस्तो पनि हुदो रैछ जस्ता नाटकहरु लेखन लथा निर्देशन गर्नुभएका श्रेष्ठले मुर्म्बई अन्य दर्जनौ संघ सस्थाहरुको कार्यक्रमहरुमा नृत्य निर्देशन गरिसकेका छन् । मुख्य लक्ष्य अभिनेता बन्ने बोकेर मुर्म्बई छिरेका नरेन्द्र भाग्यले जता लान्छ त्यतै जाने बताउछन् । नृत्य, अभिनय, बाद्यवादन लगाएतका क्षेत्रमा लगातार लागिरहने नरेन्द्र प्रवासमा बसेपछि अखिर पर्ूव मेचि देखि पश्चिम महाकाली सम्म जहाको भएपनि एक भएर बाच्नु पथ्र्यो तर यहा त्यस्तो देखिएन् , भेगिय र क्षेत्रीय आधारमा यसैरी नै फुट भयो भने नेपालीहरुको अस्तित्व रहदैन र नेपालीहरु सफल हुन सक्दैनन् भन्छन । उनि भन्छन् राजनीतिक दृष्टिले फरक फरक मत भए पनि नेपालीहरु हितको लागि एक हुनु पर्दछ । मुर्म्बईमा नै बसेर नेपालीहरुको नामलाई उच्च राख्न चाहने नरेन्द्र कार्यक्रम गर्दा कलाकारको कालाकारिता लाई चिन्नु पर्दछ, कलामा नाताबाद कृपावाद, सहयोगीवाद हुनुहुन्न, नया कलाकारहरुलाई प्रोत्साहन गर्न साधना गरेर मात्र ल्याउनु पर्ने र स्टेजमा उत्रानु पर्ने श्रेष्ठ बताउछन् । मुर्म्बईका सांस्कृतिक कार्यक्रमहरुमा कत्तिको नेपाली पन छ त - भन्ने प्रश्नमा उनि भन्छन मुर्म्बईमा हुने कार्यक्रमहरुमा ठेट पन नेपाली पन पाईदैन, त्यसकोलागि म ल्याउने प्रयास गरेको छु । नेपालका विभिन्न क्षेत्रमा भएका संस्कृतिहरुलाई अझै स्टेजमा उत्रान नसके को बतानुहुने श्रेष्ठ बिबाह गर्ने इच्छा छ तर हाम्रो नेपाली समाजमा उमेर हुदै विबाह गर्नु पर्दो रहेछ त्यसैले अब राम्रो असल जीवनसाथीको प्रतिक्षामा छु जुन नेपाली समाजसंग मेल खाने हुनर्ुपर्छ भन्नुहुन्छ । बचेको समयमा कम्पुटर संग खेल्ने र कथाहरु पढ्न रुचाउने श्रेष्ठ लगातार रुपमा कलाकारिता मै खटिएका छन र मुर्म्बईमा चर्चित हास्य कलाकार तथा नृत्य निर्देशक हुन् हेरौ उनलाई समय र भाग्यले अझ कहा र कति माथि पुर्‍याउने हो ।

बीरेन्द्र पौडेल
१२ जुलाई मुर्म्बई,ः भारतको दोस्रो प्रमुख शहर तथा आर्थिक शहर मुर्म्बईमा हिजो साझ भएका आठ बम बिस्फोटमा १९० भन्दा बढि मानिसहरुको मृत्युभएको छ । मुर्म्बईमा चल्ने लोकल ट्रेनमा एकपछि एक गरेर लगातार एघार मिनट को बिचमा आठ वटा बमहरु बिस्फोट भएका थिए । बम बिस्फोटमा परि हालसम्म ३४९ भन्दा बढि यात्रुहरु घाइते भएका छन् । विशेषगरी अत्यन्तै व्यस्त समयमा खचाखच भरिएको टे्रनमा साझ ६.२४ बजे पश्चिम रेल्वेको खार स्टेशनमा पहिलो विस्फोट भएको थियो । त्यसपछि लगातार बान्द्रामा ६.२४,जोगे श्वरीमा ६२५, माहिममा ६ः२६, मीरा रोडमा ६ः२९ ,बोरेवलीमा र भायन्दरमा बम बिस्फोट भएको थियो । बम विस्फोट बोरीवलीमा ६ बजेर ३५ मिनट जादा दुइ बिस्फोटनको साथ रोकिएको थियो । बम विस्फोनपछि मुर्म्बईवासीको जिवन
अस्त व्यस्त भएको थियो। आफिस छुटेर घर र्फकने बेला पारेर गरिएको उक्त्त विस्फोटनमा एक नेपालीकोपनि मृत्यु भएको आशंका भएपनि हालसम्म पुष्टि हुनसकेको छैन भने एक नेपाली युवक सामान्य घाइते भएको ले उपचार पश्चात घर फर्किएका छन् । हल्का पानीपरेकोले उद्धार कार्यमा केहि अवरोध पुगेता पनि घाइतेहरुको उद्धारको लागि स्थानिय बासिन्दा,अन्य यात्रुहरु र प्रहरीहरु त्रि्ररुपमा खटेका थिए । केहि घण्टा मुर्म्बईका सबै टेलिफोन तथा मो बाईल लाइनहरु जाम -बन्द) हुन पुगेको थियो जसले गर्दा आफन्त र परिवारहरुको खोजिमा घटनास्थल तर्फभागिरहेका दृश्यहरु देखिएका थिए । बिस्फोट पछि सबै टे्रन सेवा अवरुद्ध भएको थियो भने लामो दुरीबाट मुर्म्बई आउने गाडी हरु समेत बिचमै रोकिएको थियो ।
विशेषगरी मुर्म्बईको चर्चगेट देखि विरार र बोरिवली सम्म चल्ने लोकल टे्रनको पहिलो दर्जाको डिब्बा ति बिस्फोटहरु भएका थिए । बिस्फोटको जिम्मेवारी अझैसम्म कुनै आतंककारी गुटले नलिएपनि प्रारंभिक रुपमा लस्कर ऐ तोयवाको हात रहेकोे अनुमान लगाईएको समाचार स्रो तहरुले जनाएका छन् ।मुर्म्बईमा १९९३ को बम बिस्फोट पछि भएको यो ठुलो बम विस्फोटमा हालसम्म १९० को मृत्यु भएपनि यो सख्या बढ ्ने देखिन्छ तर त्यतिबेला भने २५० भन्दा बढी मानिसहरु मरेका थिए । फरक मात्र यत्ति हो कि तत्तकालिन बम बिस्फोट बिभिन्न सावर् जनिक स्थानहरुमा गरिएका थिए भने अहिलेको बिस्फोन केवल टे्रनमा गर्राईएको छ । बिस्फोट पश्चात तत्काल भारतीय प्रधानमन्त्री मनमोहन सिंहले बैठक बोलाएका थिए भने बिस्फोटनको विस्तृत जानकारी लिन काग्रेस अध्यक्ष सोनिया गान्धी, गृहमन्त्री शिवराज पाटील तथा रेल्वेमन्त्री लालु प्रसाद यादव रातीनै मुर्म्बई आई पुगेका थिए। अहिले मुर्म्बईको जनजीवन समान्य बन्दैगएको छ भने स्कूल तथा सरकारी कार्यालयहरु सुचारु रुपले चालु छन। चर्चगेटबाट बोरीवलीसम्मका रेल सुचारु रुपले चलिसकेका छन भने बोरीवलीबाट बिरार चल्ने गाडी अझै चल्न सकेका छैनन् । बिस्फोनपछि पुरै मुर्म्बई लगाएत गुजरात, दिल्लीमा समेत रेड अर्लट जारी गरिएको छ । बिस्फोट गराउने आतंककारीको खोजी भईरहेको भएता पनि हालसम्म केहि जानकारी प्राप्त भएको छैन । बिस्फोटमा परि मृतक हुनेका परिवारलाई सरकारले एक लाख दिने घोषणा गरेको छ भने घाइतेहरुलाई ५० हजार दिने निर्ण्र्ाागरेको छ । घाइतेहरुको उपचार मुर्म्बईका विभिन्न अस्पतालहरुमा भैरहेको छ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई, १९ असार । प्रत्येक बर्षजस्तै यसबर्षपनि संयुक्त नेपाली महासंघ मुर्म्बईले विद्यार्थीहरुलाई निःशुल्क नोटबुक वितरण तथा सफल विद्यार्थीहरुलाई सम्मान गर्ने कार्यक्रम सम्पन्न गरेको छ । अस्ति आइतबार मुर्म्बई मराठी साहित्य संघ गिरगाउ चर्नि रोडमा सम्पन्न सो कार्यक्रममा शिशु कक्षा देखि विश्वविद्यालयसम्म अध्यनरत विद्यार्थीहरुलाई निशुल्क नोटबुक प्रदान गरिएको थियो । महासंघका शिक्षा तथा संस्कृति उपाध्यक्ष प्रेमनाथ ढकालको अध्यक्षता र महासंघका अध्यक्ष जगत बहादुर सिंहको स्वागत मन्तव्य रहेको सो कार्यक्रमको प्रमुख अतिथि मा जयगोपाल मन्दिरका महन्त तथा माहात्मा हिमालय बाबा रहनुभएको थियो । कार्यक्रमको अन्य अतिथिहरु मा प्रतिनिधि सभाका सांसद गोविन्द बहादुर शाह तथा नेपाली काग्रेस प्रजातान्त्रिकका सदस्य अर्जुन थापाको सहभागीता थियो । यसैगरी महासंघका सल्हाकार सदस्य रामु शर्मा, झपट एल.सिंह, पूव अध्यक्ष विष्णु पौडेल, प्रोफेसर र्सूयबाहादुर सिंह,नेपाली समाज दैनिकका सहसम्पादक बीरेन्द्र पौडेल लगाएतका अतिथिहरुको समेत उपस्थिती रहेको थियो ।
कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि हिमालय बाबाले सदा आफ्नो माया र सहयोग महासंघ र नेपाली समुदायमा रहने उल्लेख गर्दै विद्यार्थीहरुले सदा मेहनत र राम्रो कर्म गर्नुपर्छ भन्नुभयो । कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै सांसद गोविन्द बहादुर शाहले प्रवासमा रहेर पनि आफ्ना आमा बुबाहरुले दुःख गरेर पढाएका हुनाले यहा भएका विभिन्न अवसरहरुलाई सदुपयोग गरी ठूलो मान्छे बन्नु पर्ने बताउनु भयो । उहाले प्रवासबाटै विभिन्न क्षेत्रमा सफलता प्राप्त गरी नेपाललाई चिनाउनको लागि पनि विद्यार्थीले भूमिका खेल्नु पर्ने हुन्छ भन्नुभयो । त्यसैगरी अर्का वक्ता अर्जुन थापाले प्रवासमा अध्ययन रत नेपाली विद्यार्थीहरुलाई समेत भारत सरकारले छात्रवृति प्रदान गर्नु पर्ने र त्यसको लागि पहल गर्न राजदुतावासमा आग्रह गर्नु पर्ने बताउनुभयो । कार्यक्रममा प्रोफेसर र्सृयबहादुर सिंह, पूव अध्यक्ष विष्णु पौडेल, झपट एल सिंह लगाएतका वक्ताहरुले विद्यार्थीहरुको लक्ष्य हुनुपर्ने र त्यहि लक्ष्य प्राप्त गर्नको लागि सधै प्रयास गर्नुपर्ने बताउनु भयो । प्रत्येक बर्षजस्तै एसएससी, एचएससी र टिवाईमा राम्रो प्रतिशत ल्याएर उर्तिण हुने नेपाली विद्यार्थीलाई सम्मान गरिने कार्यक्रम अन्तरगत आइतबारको कार्यक्रममा पनि एसएलसीमा डढ प्रतिशत ल्याउने रविन्द्र एस सुवेदी, एसएससीमा नै डण् प्रतिशत ल्याउने सुहासिनी सिंह, एचएससीमा ठट प्रतिशत ल्याउने निता जे.सिंह र टिवाईमा टद्द प्रतिशत ल्याउने शिला पौडेललाई नगद पुरस्कार एकहजार एक तथा सात सय एक एंव नोट बुक प्रदान गरिएको थियो । महासंघ का महामन्त्री तारा शर्माको सञ्चालनमा सम्पन्न सो कार्यक्रम लाई सफल तुल्याउन सम्पूण् महासंघ परिवार लागि परेको थियो । मुर्म्बईका अन्यक्षेत्रहरु गोरेगाव, वडाला, कुला कमानी तथा तुंगा गावमा समेत विद्यार्थीहरुलाई निशुल्क नोटबुक वितरण गरिने कार्यक्रम रहेको कुरा महामन्त्री तारा शर्माले नेपाली समाज दैनिक लाई बताउनु भयो ।

पूव प्रधानमन्त्री एवं नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिकका सभापति शेरबहादुर देउवा दश दिने भारत भ्रमणका क्रममा गत शनिवार मुर्म्बई आउनुभएको थियो । मुर्म्बईको मरिनलायन्स स्थित पाटकर हलको एक कार्यक्रममा सहभागि भएपछि नेपालको राजनीतिक गतिविधिको सम्बन्धमा छलफल गर्ने क्रममा नेपाली समाज दैनिकका सम्पादक प्रकाश पौडेल र नेपाली युवा मासिकका सम्पादक दिनमणी आर. पाण्डेले वहासंग वाल्केश्वर स्थित सहयाद्री गेष्टहाउसमा भेटी नेपालको वर्तमान गतिविधिलाई समेटेर मुर्म्बईका प्रवासी नेपालीहरुको समस्या बारे राखेको प्रश्नहरुमा देउवाले दिनुभएको प्रतिक्रियाको सारसंक्षेप हाम्रा पाठकहरु समक्ष प्रस्तुत गरिएको छ .

अहिले तपाईको भारत भ्रमणको मुख्य लक्ष के हो -
अहिले मलाई मुर्म्बईमा “मुर्म्बई र्डाईलग” अन्तरगत नेपालको वर्तमान स्थिती भन्ने विषयमा बोल्नको लागि बोलाइएको हो ।
मुर्म्बईमा प्रवासी नेपालीहरुको समस्यालाई कसरी हर्ेर्नुभएको छ -
मलाई थाह छ दुःख पाएका छन । देशमा रोजीरोटी नपाएर विदेशमा आउछन । आर्थिक समस्या छ । यहा कसैले के गरेका छन त कसैले चौकीदारी गरेका छन् । पैसा कमाउनका लागि नै यहाँ आएका छन । समस्या छ,, बालबच्चा र परिवार छोडेर यहा आएका छन् । कोहि नोकरीको तलासमा आए भने कोहि माओवादीको समस्याले आएका छन् । मैले बुझेको छु सबैलाई एकदम दुःख छ ।
तपाईको सम्मानमा राखिएको स्वागत कार्यक्रममा मुर्म्बईमा वाणिज्य दुतावास बारे कुरा उठाउनु भएको थियो । यसबारे थप प्रष्ट पारिदिनुहुन्छ कि -
बाणिज्य दुतावास खोलेपछि यहाँ नेपालीहरुलाई परेको पिर मर्का र समस्यालाई हेछ । त्यसले सबैको दुःख सुखलाई हेछ । सबैले आफ्ना कुराहरु राख्न र समाधान गर्नलाई सजिलो हुनेछ । मैले म दोस्रो पटक प्रधामन्त्री हुदा जसरी विरगञ्जमा लिखीत रुपमा वाणिज्य दुतावास खोल्ने योजना बनेको थियो त्यस्तो योजना मुर्म्बईमा पनि छ ।
अहिले सरकार र माओवादीबिच वार्ताका कुरा चलिरहेका बेला काग्रेस एकताका कुरापनि सुनिन्छ , त्यो कति सम्भव छ -
त्यो एकता हुन तपाईले सोचे जस्तोगरि सजिलो छैन । हाम्रो पार्टीथिदेखि तलसम्म फूटिसक्यो । अब र्समपण गर्ने होईन एक आपसमा सम्मान जनक रुपमा हेनुपर्छ । म त हिजोपनि त्यही थिएँ आजपनि त्यही छु। त्यसरी सम्मान जनकरुपमा मिल्ने हो भने म तैयार छु ।
अहिले सातदल र माओवादीबीच वार्ताका कुरा चलिरहँदा दुबैपक्षबाट अल्ली उत्तेजक खालका बयानबाजीहरु आएका छन कहि यसले फेरि वार्ता भाँडिने त होईन -
कुरा के छ भने अब जे जसरी भएपनि वार्ता त सफल पार्नु नै पर्‍यो नी । दुबैपक्ष चाडैभन्दा चाडै अब मिल्न आवश्यक छ ।
माओवादीले र अन्य दलहरुले नेपालको परिस्थिती ब्रि्रनुमा मुख्य जिम्मेवार तपाई नै हुनुहुन्छ भन्नछन, किनकी तपाईले चुवाव गराउन नसकेर प्रतिनिधीसभाको विघटन गर्नुभयो -
माओवादीले र दलले के भन्छन त्योसंग मलाई मतलब छैन । किनकी माओवादीले आज एउटा कुरा गर्छन भने भोली अर्को कुरा । मैले माओवादीलाई दबाउन खोजेकै हो । मलाई धन्न माओवादीहरुले मारेका होईन्न । उनीहरु पार्लियामेन्टको पक्षमा छैन्न । मैले म तत्कालमा प्रधानमन्त्री हुदा गिरीजालाई चुवाव गराआंै भने तर वहाले मान्नुभएन माओवादीले पनि चुनाव गराउन नदिने भने । मलाई कसैले सहयोग गरेनन् । त्यतीबेला मलाई हिम्मत दिने बेलामा कसैले दिएनन् । चुनाव गराऔ भन्दा मान्दै मानेनन् कसैसंग कुरा मिलेन त्यसैले मैले संसदभंग गर्न राजालाई लगाए ।
यहाँका राजनितीक पार्टीका समक्ष कस्ता प्रस्तावहरु राख्नुभएको छ त -
अहिले त खासै रुपमा भन्ने हो भने नेपालमा शान्ति स्थापना गर्न पार्टर्ीी र संस्थागत रुपमा विकास गर्ने मुख्य मुद्दा हुन ।
अहिले तपाईहरुले माओवादीको दबाबले फटाफट माओवादी बन्दिहरुलाई रिहा गर्दै हुनुहुन्छ - कहि वार्ता भाडियो भने त महाभारत हुन्छनी त्यसलाई सातदलले कसरी हेरेको छ -
अब हेनुस माओवादी फेरि जंगल पसे भने लर्डाई हुने त हो नी । माओवादी जंगल लाग्छन कि लाग्दैनन् थाह छैन । तर अब माओवादी जंगलतिर जान्छन जस्तो मलाई लाग्दैन । माओवादीले बिना कारण निउ खोज्यो भने लर्डाई हुनेछ । त्यसले म्ँाओवादीलाई ठूलो नोक्सान हुन्छ ।
तपाईलाई अब लाग्छ सातदल र माओवादी बीच स्थायी शान्ति कायमहुन्छ -
अ, अब त स्थायी शान्ति निश्चित रुपमा कायम हुन्छ । हामीले सबैले पनि अब सदाको लागि शान्ति र अमनचैनको कामना गरौ ।
राजाले सबैभन्दा धेरैसमय तपाईलाई बन्दि बनाए, तर अझैपनि तपाईले राजालाई सेनाको प्रमुख राख्नुपर्छ भन्नेकुरा राखेर विवादमा पर्नुभयो - यसमा यहाले के भन्नुहुन्छ-
मैले त्यसो भनेको होईन । मेले राजालाई सेनाको प्रमुख राख्नर्ुपर्छ भनेर कहा“ भने -
तर तपाईले भन्नुभएको भनेर पत्रिकाहरुले छाप्यो नी †
-छापिएको छैन । कस्ले छाप्यो -
हामीलाईर् इमेलबाट पनि तपाईले भनेको सुचना आएको थियो ।
तपाईलाई आएकोर् इ-मेल गलत हो । मैले भनेको के हो भने सेना भन्दामाथि पनि कोई हुन पर्छ भनेर भनेको हो । हेर्नुस न अैले सेनाभन्दामाथि कोईपनि छैन । त्यसैले मैले भनेको हो ।
राजा राख्ने कि नराख्ने भन्नेे विषयमा तपाईको र तपाईको पार्टर्ीीे धारणा कस्तो छ -
म र मेरो पार्टी धारणा भन्नु भन्दा पनि अब राजाको बारेमा त जनताले जे भन्छन त्यही हुन्छ । जनताले राजा राखौ भने राखिन्छ, नराखौ भने राखिदैन । राजाको बारेमा हाम्रो धारणा त्यही हो जो जनताको छ ।

बिरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई,१ जुलाई । नेपाली कांग्रेस प्रजातान्त्रिकका सभापति एंव पूवप्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले नेपालमा भारतकोलागि विरगञ्जमा वाणिज्य राजदुतावासको स्थापना गर्दा भारतको मुर्म्बईमा पनि नेपाली बाणिज्य राजदुतावास राखिने लिखित निर्ण्र्ााभएको बताउदै मुर्म्बईमा बाणिज्य राजदुतावास निमार्ण्र विशेष पहल गर्ने बताउनु भएको छ । देउवाले सो कुरा संयुक्त नेपाली जनकल्याण समिति मुर्म्बई र नेपाली जनसर्म्पर्क समिति भारतको आयोजनामा गरिएको कार्यक्रममा बताउनुभएको हो । दश दिने भारत भ्रमणको क्रममा मुर्म्बई आईपुग्नु भएका देउवालाई स्वागत तथा अभिनन्दन गर्न भनि गरिएको सो कार्यक्रममा सम्बोधन गर्दै सभापति देउवाले अझैपनि नेपालमा पूण् प्रजातन्त्र स्थापना नभएकोले र कुनै पनि बेला धोका हुन सक्ने भएकोले सबै चनाखो हुनु पर्छ भन्नु भयो । सरकार र माओवादी बीच हालै भएको आठ बुँदे सहमतिमा सातदल प्रतिबद्ध रहेको उल्लेख गर्दै देउवाले सहमति विपरित माओवादी र सरकार दुवै जान नहुने बताउनु भयो । देउवाले भारतका जेलमा रहेका विभिन्न बन्दीहरुको रिहाईकोलागि कुटनितिक पहल भैरहेको र ढिलो चाडो ससम्मान उनिहरुको रिहा गरिने पनि बताउनु भयो । आफूलाई मुर्म्बई र पुनामा आमन्त्रण गरेकोले उहाँले भारतीय राष्टबादी कांग्रेसका नेता डिपि त्रिपाठीलाई अंकित गर्दै उहा सदा नेपालको राजनीति प्रति चिन्तित रहेको र राम्रो हितैसी रहेको बताउनु भयो । मन्तव्यको क्रममा उहाँले हालै भएको आन्दोलनले नेपालको राजतन्त्र र मनपरी तन्त्रको अन्त भएको र नेपालमा प्रजातन्त्र पुनस्थापनाको लागि प्रवासी नेपालीको भूमिका अहम रहेकोले सबै प्रवासी नेपालीहरुलाई विशेष धन्यवाद दिन चाहन्छु भन्नुभयो । उहाँले सबै विभिन्न समस्याहरुले गर्दा प्रवासीनु परेको उल्लेख गर्दै नेपालका रहेका नेपालीहरुले भन्दा पनि प्रवासमा रहेका नेपालीहरुले देशको बढि माया गरेको बताउनु भयो । कार्यक्रममा अर्का विशिष्ठ अतिथि राष्टवादी कांग्रेसका नेता डिपी त्रिपाठीले कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै नेपालमा नौलो बिहानी आउनमा नेपालीहरुले ऐतिहासिक आन्दोलन गरेको उल्लेख गर्दै कुनै पनि देशमा नौलो बिहानी आउनको लागि र अन्याय अत्याचारको अत्त हुनको लागि क्रान्ति हुनुपर्छ भन्नु भयो । त्रिपाठीले मन्तव्य दिदा नेपाली भाषामै सम्बोधन गरेर केहि बेर नेपालीमा नै बोल्दा हलमा सबै आर्श्चर्य चकित पर्नुका साथै सबैका तालीले हल गुञ्जिएको थियो । उहाले जहिले पनि क्रान्ति अण्डर ग्राउण्ड हुन्छ तर क्रान्ति सफल भएपछि ओभर ग्राउण्ड हुन्छ भन्नुहुदै क्रान्ति जमिनमा मात्रै होइन आकाशमा पनि हुन्छ र जुन नेपालमा अहिले भएको क्रान्तिमा आकाशबाट इन्द्रधनुष आएर सफल भएको बताउनु भयो । उहाले भारतका विभिन्न जेलहरुमा रहेका माओवादी नेताहरुलाई रिहा गर्नको लागि भारतिय प्रधानमन्त्री समक्ष आवाज उठाउने समेत बताउनु भयो । त्यसैगरी कार्यक्रममा अर्का वक्ता नेपाली जनअधिकार सुरक्षा समिति भारतका केन्द्रिय उपाध्यक्ष इश्वरी भण्डारीले नेपालमा सम्पन्न जनआन्दोलन लाई सफल तुल्याउन ऐतिहासिक रुपमा मुर्म्बईबाट सबै राजनीतिक पार्टी एकजुट भएर एउटा उदाहरण प्रस्तुत गरेको उल्लेख गर्दै राष्टको लागि एकजुट हुन जरुरी छ भन्नुभयो । उहाले सातदल र माओवादी बिच भएको समझदारीहरुलाई टुटाउन विदेशी चलखेल बढी भएको र लागि परेको टिप्पणी गर्दै देशमा शान्ति स्थापनाको लागि हामी जति पनि लचिलो हुन तयार छौ भन्नुभयो । उहाले भारतीय जेलमा रहेका माओवादी नेता तथा कार्यकर्ताहरुलाई तत्काल रिहा गर्नको लागि पनि आग्रह गर्नुभयो । आयोजक समितिका महामन्त्री झपट एलसिंहले स्वागत मन्तव्य राख्नुभएको सो कार्यक्रममा देविसिंह खड्का, खड्क सिंह बम लगाएतका व्यक्तिहरुले मन्तव्य राख्नुभएको थियो । आयोजक संयुक्त नेपाली जन कल्याण समितिका अध्यक्ष हर्कबहादुर साउदको अध्यक्षतामा सम्पन्न सो कार्यक्रमको सञ्चालन समितिका प्रमुख सल्लाहकार विष्णु पौडेलले गर्नुभएको थियो । मुर्म्बईको चर्चगेट पश्चिम स्थित पाटकर हलमा भएको सो स्वागत तथा अभिनन्दन कार्यक्रममा विभिन्न गीत तथा नृत्यहरु पनि प्रस्तुत गरिएको थियो । नृत्य गर्ने कलाकारहरुमा प्रकाश आउजी, दिपसरा सिंह, विक्की सिंह, र्सर्मिला विष्ट र सोभना सिंह रहेका थिए भने सास्कृतिक कार्यक्रमको सञ्चालन कविराज रेग्मीले गर्नुभएको थियो । विभिन्न संघ-सस्थाका प्रतिनिधि,बुद्धिजिबी,पत्रकार र र्सवसाधारण प्रवासीहरु उपस्थित रहको सो कार्यक्रम शनिबार दिउसो ३ बजे देखि साँझ ६ बजे सम्म चलेको थियो ।
यसैबीच सभापति देउवा शनिवार बिहान एक कार्यक्रममा सरिक हुनुभएको छ । मुर्म्बईको बान्द्रा पश्चिम स्थित मुर्म्बई डाइलग मा आयोजित नेपाल टुडे नामक कार्यक्रममा उहाले नेपालको वर्तमान अवस्था र राजनीतिक स्थिति बारे स्थानिय नेता तथा पत्रकारहरुलाई प्रकाश पार्नु भएको थियो । राष्टवादी कांग्रेसका नेता डिपी त्रिपाठीको आयोजना रहेको सो बिचार व्यास कार्यक्रममा विभिन्न स्थानिय राजनीतिज्ञ,सञ्चारकर्मीहरुको उपस्थिति रहेको थियो ।

बीरेन्द्र पौडेल
असार पन्ध्र अर्थात दहि चिउरा खाएर हिलो खेल्ने दिन । बर्षरी खाने अन्न धान रोप्नको लागि जेठको अन्तिम हप्ता देखि असार महिनाको अन्तिम सम्म किसानहरु कडा मेहनतका साथ काममा खटिने गर्छन् । झमझम पर्ने मुसलधारे पानी,अघि पछि सुख्खा भएपनि यतिबेला गड्गडाएर बगेका खहरे खोला अनि नदिनालहरुको वेगको कुनै प्रवाह नगरी एक नासले काममा खटिरहन्छन् यति बेला किसानहरु । धान रोपाईमा कडा परिश्रम र लगन त छदैछ त्यसमा पनि थप रमाईला पक्षहरु थुप्रै छन् । मेलामा जादाँ
गाँउका ठिटा तरुनीहरु एकसाथ दोहोरी गीत तथा असारे गीत गाउदै एक हुल भएर जाने गर्छन भने । काममा खटिएपछि पनि असारे गीत गाउदै र एक आपसमा हिलो खेल्दै उनिहरु रमाउने गर्छन । असार महिना भरी पानी र माटोसंगै हिलोमा काम गर्ने भए पनि आजको दिन अर्थात असार पन्ध्रलाई नेपालमा विशेष महत्वका साथ लिने गरिन्छ । नेपाली किम्बदन्ती अनुसार पनि असारे पन्ध्रको दिन किसानहरुमात्रै हैन राजा,व्यवसायी तथा उच्च व्यक्तिहरुसमेत आजको दिन खेतमा गएर हिलो खेल्ने गर्छन् भने आजको दिन जोकेहिले पनि हिलो छुनु पर्छ भन्ने मान्यता पनि कहि कतै रहेको पाईन्छ । धान रोप्न फाँटमा पुगेका सबै खेताला खेतालीहरु लडीबुडी खेल्दै हिलोमा लड्ने गर्छन भने, आफुले सके सम्म हिलोमा लडाउने र हिलोले छ्याप्ने प्रयत्न सबैले गर्छन । अघि पछि हिलोमा जोगिएर हिड्नेहरु पनि आजको दिन हिलोको कुनै प्रवाह नगरी हिलो खेल्दै र रमाउदै गर्छन । हिलोले छ्यापा छ्याम गर्दै मान्छे नचिनिने अवस्थमा भैसकेको हुन्छ । उसको पुरै शरीर र अनुहार हिलोले ढाकिएको हुन्छ । के बुढा, के ठिटा तरुनी सबैले हिलो खेलेर मजा लिईरहेका हुन्छन् । यसमा पनि नेपालमा क्षेत्र अनुसरले भिन्ना भिन्नै तरिकाले खेल्ने चलन पनि छ । कतै कतै हिलो खेल्ने प्रतिस्पर्धा समेत रहन्छ । जस्ले हिलोमा लडेर जित्न सक्छ र हिलो खेतमा लडाउन सक्छ त्यसलाई विजयी मानिन्छ । असारे पन्ध्रको अर्को रमाईलो पक्ष हो दहि चिउरा । त्यसो त दहि चिउरा नेपाली समुदायमा खाजामा लोकप्रिय नै मानिन्छ तर पनि आजको दिन सबै हलि,बाउसे,रोपारी तथा खेतालाहरु एक साथ बसेर दहि चिउरा खाने भएकोले यस दिनको छुट्टै महत्व रहेको छ । असार पन्ध्र अर्थात असारको आधा-आधी भएकोले पनि धान रोप्ने कार्य पनि लगभग आधा भैसकेको हुन्छ । कुनै बर्षलामो समय सम्म पनि पानी नपरेमा र मौसमले साथ नदिएमा भने धान रोप्ने काम केहि अघि पछि पनि हुन सक्छ । मानो खाएर मुरी उब्जाउने दिन भएकोले बिहानै देखि किसानहरु धान रोप्नको लागि नौलो आशा र भरोसाका अवेर राती सम्म काममा खटिन्छन् । चारै तिर खेत र खोल्साहरुमा फुटेका पानीका मुलहरु , भ्याकुताको ट्रट्र आवाज अनि चारै तिर हरियाली हुने यो मौसम धान खेती रोप्ने उत्तम मौसमको रुपमा मानिन्छ । एक हल गोरु,हलो, कोदाली,जुवा, लिड्को र अन्य विभिन्न कृषि समाग्रीहरुको साथमा खेतमा पुगेर बषर्ातमा भिज्दै धान रोप्ने काम गरिन्छ । नेपालमा केहि फाटहरुमा यो बेलामा गएर हर्ेर्ने हो भने चारै तिर रोपाई चलि रहेको पाईन्छ । रातो रङ्गीचङ्गी साडी ब्लाउज अनि पटुकामा सजिएका महिला खेतालीहरु धानको बीउ काड्न र धान रोप्नमा ब्यस्त देखिन्छन् , बाउसेहरु छेउकान्ला खन्न र आली लगाउनमा व्यस्त देखिन्छ भने , हलि -जोन्ने) हरु ह….हो…..तारे….ह…माले भनेर जोत्नमा व्यस्त छन् । भुन्टी र सानी कान्छीहरु हरिया मकै पोल्न र गोठ अनि धन्सारमा बसेर रोपाईको रमाइलो हेरेर मख्ख परेका देखिन्छन् ।

मुर्म्बई, २६ जुन । आगामी जुलाई १८ सम्म युरोपका विभिन्न देशहरुमा हुने हेण्डबल प्रतियोगितामा सहभागी हुन एक नेपाली खेलाडी अमृता पराजुली
सोमबार मुर्म्बईबाट युरोप तर्फप्रस्थान गरेकी छिन् ।
युरोपमा जर्मनी,स्पेन,डेनमार्क स्वेडन,अष्टिया लगाएतका देशहरुमा हुने हेण्ड बलको प्रतियोगिता लागि अन्डर १६ मा प्रतिस्पर्धा गर्न अमृता पराजुली युरोप तर्फलागेकी हुन । मुर्म्बई स्पोर्ट एकेडेमीको तर्फाट प्रतियोगितामा सहभागी हुने सो प्रतियोगितामा ८२ देशका एघार सय भन्दा बढि खेलाडी हरुले भाग लिने छन् । १० कक्षामा अध्यनरत अमृत पराजुली यसभन्दा अगाडी थुप्रै नेशनल प्रतियोगितामा भाग लिईसकेकी थिईन । उनि आज सोमबारसाहारा एअर पोर्टबाट फान्स एअर लाईन्स मार्फ युरोप तर्फप्रस्थान गरेकी हुन ।

प्रकाश पौडेल
नेपालको राजनीतिक बृत्तमा भएका पछिल्ला घटनाक्रमहरुलाई सरसरती सम्भिmने मात्र हो भने पनि शान्ति चाहने जनताहरुको चाहनामा तुषारापात हु“दै गईरहको छ । प्रसंग सातदल र माओवादी वीचको वार्ता र त्यसबाट आएको परिणामहरु हो । एकातीर वार्ता चलिरहेको छ अर्कोतिर वार्ताकारहरु -सातदलका नेता तथा सरकारका मन्त्रीहरु ) ले जे मुखमा आयो त्यही बोलेर हिंडीरहेका छन् । बोलेको कुराले के परिणाम ल्याउ“छ भन्ने समेत थाह नभएर हो कि -, अथवा वार्ता भा“ड्न पाए बल्ल खान्थें भनेर सोच्ने दरवारीया हरुको मतियार बनेर हो त्यो कुरा बुझ्न नसकेर जनताको माथा मथिंगल भएको छ । लोकतन्त्रको पर्ुनबहाली पछि र अघि “गणतन्त्र-गणतन्त्र” भनेर जनताले सडक रन्काई राखेको बेलामा जनआन्दोलमा कमाण्डर बनाइएका प्रधानमन्त्री जस्ता व्यक्तिले राजालाई सेरेमोनियल बनाउनु पर्छ भनेर फलाको हाल्नु, २०५४ सालमा चुनाव जीतेर आएका सांसदहरु र मन्त्रीहरुले आज नौ बर्षपछि पनि त्यहि म्याद सकिएको संसदलाई बिघटन गर्न हुन्न भन्दै सरकारमा रहिरहन र भत्ता आदि खाइरहन जुक्ति बुद्धि लडाउन खोज्नु । अझ ठुला कम्यूनिष्ट नेताहरुले समेत संसद विघटन गर्ने निर्ण्र्ााो आलोचना गर्नु, उता वार्ता मै बसेका तथा माओवादी नेताहरुलाई हेलिकोप्टर चढेर भेट्न जाने र त्यहि हेलिकोप्टरमा प्रचण्ड, बावुरामहरु लाई छोड्न पुग्ने गृहमन्त्रीले समेत माओवादी विच्किने गरी माओवादीलाई अन्तरिम सरकारमा नल्याइने भनेर भन्नु त बडो आर्श्चर्य लाग्ने कुरा भएन र - यसैमा पनि माओवादी र सातदलको सहमती भा“डन निरकुंशतावादी र प्रतिगमनकारी सकृय छन् भनेर उनै नेताले जनतालाई दिनै पिच्छै रेडियो, टी.भी र पत्र पत्रिका मार्फ सम्झाई रहन्छन । उता तिनै नेताले उत्तिखेरै वार्ता सार्ता भंग हुने हो कि भने झै अदुरदर्शी र उत्तेजक स्टेटमेन्टहरु दिएर तिनै प्रतिगमन कारीहरुलाई बल मिल्ने खालको काम गर्ने गरेकाले जनता जनार्दनहरुको मनमा नेताहरु बिरुद्ध नै चिसो पस्न थालिसकेको छ । अहिले आएर जनताहरुमा नेताको चरित्रले गर्दा आशा भन्दा पनि निराशाहरु छाउन थालेको छ । जनताहरु भन्दै छन ” खै - यस्तै हो भने त यिनीहरुले यसपटक पनि वार्ता भा“ड्छन की क्या हो -” तर जनताहरु थाक्नु हुन्न झन जाग्नु पर्छ । खवरदारीका आवाजहरुलाई सडक सडकमा घन्काई राख्नु पर्छ । यदि मुलुकमा शान्ति र अमन चैन आ“उछ भने जे-जे गर्दा आ“उछ त्यो सबै गर्नु पर्दछ । जनताहरुले राजसंस्था नै बिघटन हुनर्ुपर्छ भनेर जोडदार माग गरिरहेको बेलामा त्यो नाथे संसद विघटन किन नगर्ने - नेताहरु हो । मैले त खाली सम्झाउने मात्र हो । बेलामा बुद्धि पुर्‍याउने र नपुर्‍याउने तिमीहरुकै जिम्मा । पुर्‍याए ठिकै भयो नपुर्‍याए मलाई के मतलव । आ ……..तातो न ..छारो ..।

बीरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई, २५ जुन । भारतका राज्यसभा सांसद तथा बरिष्ठ शिवसेना नेता माननीय मनोहर जोशीले नेपालीहरुको हरेक समस्याहरुलाई समाधान गर्न विशेष ध्यान दिने कुरा बताउनु भएको छ । महाराष्ट्र मुर्म्बईको दादर पश्चिम स्थित शिवसेना सर्म्पर्क कार्यालयमा हिजो आज आइतबार भएको नेपालीहरुसंगको भेटघाट कार्यक्रममा उहाले सो कुरा बताउनु भएको हो । भारतको पर्ूव लोकसभा अध्यक्ष, तथा मुख्यमन्त्री समेत रहनुभएका जोशीले नेपालमा भएको अहिलेको राजनितिक परिवर्तनबाट आफुले चाहे जस्तो कार्य नभएको उल्लेख गर्दै नेपाल एकमात्र हिन्दुराष्ट्र भएकोले सदा हिन्दु राष्ट्रनै रहनु पर्नेमा जोड दिनुभयो । उहाले कुनै पनि सभा तथा सम्मेलनमा नेपाल र भारत भाई-बहिनी जस्तै सम्बन्ध रहेको र हिन्दुस्तानको अगाडी नेपालको आदर्श र हिन्दुराष्ट्रको उदाहरण दिदै आएको बताउदै नेपाललाई पुनः हिन्दु राष्ट्र बनाउन विशेष पहल गरिने कुरा बताउनु भयो । सधै नेपालीहरुको साथमा रहदा खुसीको महशुस हुने बताउदै उहाले नेपालीहरु इमान्दारी भएकोले अहिले हर क्षेत्रमा अगाडी बढेका छन् भन्नुभयो । भेटघाटमा सहभागी विभिन्न नेपाली प्रतिनिधि तथा प्रत्रकारहरुलाई सम्बोधन गर्दै उहाले शिवसेनाको एउटै सोचाई हिन्दुहरुलाई एक गर्नु हो र हिन्दु राष्ट्र बनाउनु हो भन्नुभयो । नेपालमा समेत शिवसेनाको विस्तार गर्नको लागि एक शिवसेनाका सांसदलाई भारत र नेपालको संयुक्त रुपमा समन्वय गर्न सक्ने व्यक्तिलाई राख्न पहल गर्ने पनि बताउनुभयो । भेटघाट कार्यक्रमका अर्का वक्ता शिवसेनाका थाना जिल्ला उपशाखा प्रमुख फत्ते सिंह सोडारीले भारतमा कुनै पनि पार्टर्ीी नेपालीहरुको हितको लागि विशेष कार्य नगरेको तर शिवसेनाले गरेको उल्लेख गर्दै नेपालीलाई नगरसेवक सम्मको पदमा पनि राख्ने एकमात्र पार्टर्ीीशवसेना हो भन्नुभयो । उहाले लाखौ नेपालीहरु रहेको मुर्म्बईमा चुनावको समयमा थुप्रै पार्टर्ीीले आश्वासन दिन्छन र नेपालीहरुको भोट लिन्छन तर पछि केहि गर्दैनन् भन्नुभयो । यसैगरी नेपाली श्रमिक मजदुर युनियनका अध्यक्ष तथा समाजसेवी मास्टर थापाले विश्वको एकमात्र हिन्दु राष्ट नेपाल लाई आज धर्म निरपेक्ष बनाएको छ , तर यसको विरुद्धमा शिवसेनाबाट उठ्नु पर्ने आवाज उठेको छैन । त्यसैले हिन्दुराष्टनै राख्नको लागि राज्यसभाबाटै पहल होस भनि माग गर्नुभयो । कार्यक्रममा हर्वो इन्टरनेशनलका प्रमुख प्रतिनिधि राज शर्मा,समाजसेवी चेतमान बोगटी तथा सन्तोष थापाले नेपाललाई पुनः हिन्दुराष्ट्र बनाउनको लागि तुरुन्त पहल गर्नुपर्ने बताउनु भयो । तीन दर्जन भन्दा बढि प्रवासी नेपाली, पत्रकार र बुद्धिजिबीहरु उपस्थिति रहेको सो भेटघाट कार्यक्रम आज मध्यान्ह ११ बजेदेखि शुरु भएको थियो ।

उजिर मगर
काठमाडौं, असार २ - सात दल र माओवादी शीर्ष नेताहरूको बैठकले अन्तरिम सरकार बनाई संविधानसभा निर्वाचनको मिति घोषणा गरी संसद् र माओवादी जनसरकार भंग गर्ने सहमति गरेको छ । प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा शुक्रबार पहिलोपल्ट माओवादी अध्यक्ष प्र्रचण्डसहितको औपचारिक बैठकमा उक्त सहमति भएको हो । संसद् र माओवादीको जनसरकार भंग गर्नुअघि अन्तरिम संविधान निर्माण, त्यही संविधानको आधारमा अन्तरिम सरकार गठन र संविधानसभा निर्वाचन मिति घोषणा गर्ने सहमति भएको हो । सरकार-माओवादी वार्ता टोलीले आयोजना गरेको बैठक बिहान साढे ११ बजेदेखि साँझ ७ बजेसम्म चलेको थियो । शीर्ष बैठककै बीचमा वार्ता टोलीको पनि बैठक बसेको थियो । त्यस अघि झन्डै दुई घन्टा प्रधानमन्त्री कोइराला र प्रचण्डबीच शिखर वार्ता भएको थियो । शीर्ष बैठकको आदेशमा बसेको वार्ता टोली बैठकले लक्ष्मणप्रसाद अर्यालको संयोजकत्वमा अन्तरिम संविधान मस्यौदा समिति गठन गरेको छ । समितिले १५ दिनभित्र मसौदा तयार गरी वार्ता टोलीसमक्ष प्रस्तुत गर्नेछ । ‘२०४६ को जनआन्दोलन र हालैको ऐतिहासिक आन्दोलनबाट प्राप्त लोकतान्त्रिक अधिकारहरूको प्रत्याभूति गर्दै १२ बुँदे समझदारीमा व्यक्त प्रतिबद्धता र युद्धविराम आचारसंहिता प्रस्तावनाको भावनालाई आधार बनाउँदै अन्तरिम संविधान निर्माण गर्ने, सोहीअनुरूप अन्तरिम सरकार गठन गर्ने, संविधानसभा निर्वाचनको मिति घोषणा गर्ने, सहमतिद्वारा अर्को व्यवस्था गरी प्रतिनिधिसभा भंग गर्ने र माओवादीद्वारा गठित जनसरकारहरू विघटन गरिनेछ,’ बैठकपछि जारी आठबुँदे सहमतिमा भनिएको छ ।
‘पुरानो सत्ताको संसद् पनि भंग गर्ने हामीले बनाएको नयाँ सत्ता पनि भंग गरी नयाँ मार्गमा अघि बढ्ने अहिलको सहमति हो,’ बैठकपछि साँझ सञ्चारकर्मीहरूसँग प्रचण्डले भने । पत्रकार सम्मेलनमा अध्यक्ष्ा प्रचण्ड सञ्चारकर्मीको आकर्षणका केन्द्र बनेका थिए । सम्मेलनस्थलमा बत्तीको समेत व्यवस्था नभएकोप्रति व्यंग्य गर्दै उनले भने- ‘बत्तीको समेत व्यवस्था नहुनुले राज्यको निरिहतालाई स्पष्ट गरेको छ ।’ एक वर्षभित्रै संविधानसभा चुनाव हुनुपर्ने औंल्याउँदै प्रचण्डले यस्तो बैठक वैशाख ११ गतेलगत्तै हुनुपर्नेमा ढिलाइ भएको गुनासो गरे । ‘पहिले गृहकार्य हुन सकेन । अब शान्ति स्थापनाका लागि मेलमिलाप गरेर अघि बढ्ने सहमति भएको छ,’ पत्रकार सम्मेलनमा एमाले महासचिव माधवकुमार नेपालले भने- ‘यसमा हामी विश्वासका साथ अघि बढेका छौं ।’ कांग्रेस -प्रजातान्त्रिक) का सभापति शेरबहादुर देउवाले शान्ति वहालीका लागि यो ऐतिहासिक दस्तावेज भएको बताए । अन्य दलका नेताहरू बोल्ने बेला पत्रकारहरूको भीड अव्यवस्थित हुँदा सम्मेलन अव्यवस्थित ढंगले टुंगिएको थियो । संविधानसभाको स्वतन्त्र र निष्पक्ष निर्वाचनका लागि दुवै पक्षका सेना र हतियार व्यवस्थापनमा सहयोग र अनुगमन गर्न राष्ट्रसंघलाई अनुरोध गर्ने सहमति भएको छ । बाह्रबुँदे समझदारी र युद्धविराम आचारसंहितालाई दृढता र इमान्दारिताका साथ कार्यान्वयन गर्ने सहमति पनि भएको छ । बैठकले प्रतिस्पर्धात्मक बहुदलीय शासन प्रणाली, नागरिक स्वतन्त्रता, मौलिक अधिकार, मानव अधिकार, प्रेस स्वतन्त्रता तथा कानुनी राज्यको अवधारणालगायत लोकतान्त्रिक मूल्य मान्यताप्रति प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै शान्तिपूर्ण ढंगले आआफ्ना गतिविधि सञ्चालन गर्ने सहमति गरेको छ । दूरगामी प्रभाव पार्ने राष्ट्रिय महत्त्वका विषयहरूमा सहमतिका आधारमा निर्णय लिने सहमति बैठकले गरेको छ । संविधानसभा निर्वाचनमा कुनै डर, धाक, धम्की र हिंसाको प्रभावबिना संविधान निर्माण प्रक्रियामा सहभागी हुन पाउने आधारभूत अधिकार प्रत्याभूत गर्ने र आवश्यकता अनुसार अन्तर्राष्ट्रिय पर्यवेक्षण तथा अनुगमन गराउने सहमति छ । लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको माग लिएर जनताबीचमा आफ्नो पार्टी जाने बताउँदै प्रचण्डले यसबीचमा संविधानसभामाथि षडयन्त्र हुन सक्ने आशंका पनि व्यक्त गरे । ९० हजार सेना नचाहिने उल्लेख गर्दै २० हजारजति भए पुग्ने उनले बताए । नेपाली सेनाले अहिलेसम्म त्यस्तो गौरवशाली काम नगरेको जिकिर गर्दै प्रचण्डले भने- ‘अहिले भएको सेनाले भारत, चीनसँग लड्न सक्छ ?’ २० हजारजति सेना भए त्यसैले आम जनतालाई मिलिसिया सिकाउने उनको धारणा थियो ।
बिहीबार सम्पन्न दोस्रो वार्ताको सहमतिअनुसार शीर्ष बैठकका पर्यवेक्षक लक्ष्मणप्रसाद अर्याल, डा. देवेन्द्रराज पाण्डे, पद्मरत्न तुलाधर, दमननाथ ढुंगाना र डा. मथुराप्रसाद श्रेष्ठले गरेका थिए । संसद विघटन गर्ने विषयमा विवाद भएपछि बैठक झण्डै भंग हुने अवस्थामा पुगेको थियो । पछि एक महिनाभित्र अन्तरिम सरकार बनाउने सहमति भएपछि बैठक सुचारु भएको एक सहभागीले कान्तिपुरसँग बताए । राज्य पुनर्संरचनाका लागि संविधानसभामार्फत वर्गीय जातीय, क्षेत्रीय, लिंगीयलगायत समस्या समाधान गर्ने गरी राज्यको पुनर्संरचना गर्ने सहमति भएको छ । ‘लोकतन्त्र, शान्ति, समृद्धि अग्रगमन तथा देशको स्वतन्त्रता, सार्वभौमिकता र स्वाभिमानलाई केन्द्रमा राख्दै नेपाल सरकार र माओवादीबीचको युद्धविरामलाई स्थायी शान्तिमा परिणत गर्ने र वार्ताका माध्यमबाटै समाधान गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्ने,’ आठ दलका शीर्ष नेतहरूद्वारा हस्ताक्षरित विज्ञप्तिमा उल्लेख छ । बैठकले शीर्ष नेताहरूबीचको सहमतिलाई अविलम्ब कार्यान्वयन गर्न वार्ता टोलीलाई निर्देशन पनि दिएको छ । संविधान मस्यौदा समितिका अन्य सदस्यमा हरिहर दाहाल, सिन्धुनाथ प्याकुरेल, शम्भु थापा, महादेव यादव र खिमलाल देवकोटा छन् । डाइनेस्टी एयरबाट अध्यक्ष्ा प्रचण्ड, उनकी पत्नी सीता पौडेल, डा. बाबुराम भट्टराई, माओवादी वार्ता टोली सदस्य देव गुरुङ र गृहमन्त्री तथा सरकारी वार्ता टोलीका संयोज कृष्ण सिटौला पोखराबाट पौने ८ बजे काठमाडौं आएका थिए । सिटौला बिहान साढे ७ बजे उनीहरूलाई लिन पोखरा गएका थिए । एयरपोर्टबाट सिटौलाकै गाडीमा चढेर प्रचण्डसहितको टोली ८ः५० बजे प्रधानमन्त्री निवास पसेको थियो । उनीहरूसँगै माइक्रोबसमा माओवादी विशेष केन्द्रीय कमान्डका इन्चार्ज तथा डेपुटी कमान्डर अनन्तको टोलीले स्कर्टिङ गरेको थियो । ८ः५० देखि साढे ११ बजेसम्म प्रचण्ड, भट्टराई र कोइरालाबीच एक चरण वार्ता भएको थियो । बिहान ८ बजेदेखि नै तीन सयभन्दा बढी पत्रकारहरूको भीड प्रधानमन्त्री निवास बाहिर जम्मा भएको थियो । बाहिरको सुरक्ष्ाा मिलाउन माओवादी बेथान स्मृति बिग्रेडका कमान्ड जीवितको नेतृत्वमा एक टुकुडी थियो । सम्मेलनस्थल व्यवस्थापनमा पनि माओवादी कार्यकर्ता खटेका देखिन्थे ।

-बीरेन्द्र पौडेल
विभिन्न पप, आधुनिक र लोक गरि ६०० भन्दा वढि गीतहरु गाईसकेका रामचन्द्र काफ्ले नेपाली लोक पप गायन क्षेत्रका चर्चित गायक हुन । छोटो समयमै लाखौं स्रोता तथा दर्शकहरुको मन जित्न सफल काफ्लेले लोक संगीतलाई एउटा बेग्लै तरीकाले प्रस्तुत गरेर लोक पपको मार्केटमा आफ्नो राम्रो स्थान बनाईसकेका छन् । उनको एकल एल्बम मनकी रानीले व्यापक सफलता पाएपछि उनले थुप्रै एलबमहरु बजारमा ल्याई सकेका छन् । त्यसो त लोक गीतमा नया प्रस्तुतीको रुपमा रहेको लाठी चार्ज नगर मेरो मायामा ले पनि उनलाई चर्चाको शिखरमा पुर्‍याएको छ । उनले आफ्नो बारेमा कुराकानी गर्ने क्रममा यसरी भने-मेरो स्कुलको पर्ढाई सिध्याउने बित्तिकै म ललितकला क्याम्पसमा भर्ना भए भोटाहिटी काठमाण्डौ, स्नातकतह सम्ममा त्यसपछि प्राइभेट क्लास प्रविण कुमार श्रेण्ठसग लिए । शास्त्रिय संगीतको ५ बषिर्य अध्ययन पछि मलाई व्यबसायिक रुपमा गाउन चाही आज भन्दा तीन वर्षअगाडी एकजना रमेश अधिकारी दाई हुनुहुन्छ उहाले गीत लेख्नुभयो र एउटा अवसर दिनुभयो। संसारकै सुन्दर छ हाम्रो नेपाल भन्ने गीतबाट मैले गीत रर्ेकर्ड शुरु गरे । त्यसपछि विमा दिदिले मेरो आवाज मनपर्राई दिनुभयो र यो भाईको आवाजमा दम छ भनेर एउटा गीतमा मौका दिनुभयो। त्यसपछि मैले चौतारी भाग १ मा गाउने मौका पाए र शुरु गरे - उनले आफ्नो सांगीतक यात्राको बारेमा कुराकानीको क्रममा भने । यिनै चर्चित युवा गायक केहि हप्ता अघि मुर्म्बईमा गरिएको नौलो पिरती नामक सांस्कृतिक कार्यक्रमा सहाभागी हुन मुर्म्बई आएका थिए । प्रस्तुत छ उनै गाएक काफ्ले संग विभिन्न विषयमा आधारित रहेर मुर्म्बईमा बीरेन्द्र पौडेले गनुभएको कुराकानीका सारसंक्षेप-
तपाईको पहिलो एल्वम ?
संसारकै सुन्दर छ हाम्रो नेपाल भन्ने हो ।
जीवनको लक्ष्य के हो ?
म सानै देखि गाउथे र मलाई-माधव प्रसाद काफले दाजु)स्कुलमा पनि सानैमा स्टेजहरुमा गाउन लगाइन्थ्यो दाइले पनी गाउनुहुन्थ्यो-मैले रोइला गाउथे र मत एक्कल काटे भन्ने गीत सानोमा गाएको थिए जुन सबैले मन पराएका थिए । सबैले मलाई हौसला दिनुभयो मैले घर नजिकै पनि गीतार र हारमोनियम सिक्न जान्थे यसरी मेरै सग सगै थियो र त्यती बेला पनि मलाई कस्ौले तपाईको लक्ष्य के हो भनेको भए डाक्टर बन्ने या इन्जिजियर बन्ने भन्ने थिएन,गायक बन्ने नै थियो चर्चित गायक बन्ने लक्ष्य हो ।
यस क्षेत्रमा लागेर कत्तिको सन्तुष्ट हुनुहुन्छ ?
सन्तुष्ट छु,विचमा धेरै संर्घष्ा गर्नु प-र्यो । त्यो त्याग तपस्या गरेर नै आज तपाईहरुको माझ मुर्म्वईमा आएर पनि कार्यक्रम गर्ने मौका पाए लाखौ श्रोताहरुको माया पाए । पारिश्रमिक पनि पाएको छु थुप्रै देशहरुमा घुम्न पाएको छु,।
आथिक रुपमा कस्तो छ ?
भगवानले पनि स्वरको लागि साथ दिनर्ुपर्छ र परिश्रम गर्नर्ुपर्छ,फुल फाले फुल आउछ,ढुंगा फाले ढुंगा हुन्छ त्याग तपस्या गर्नुपर्छ एउटा क्यासेट चल्दैमा अर्को चल्छ भन्ने जरुरी छैन त्यसको लागि झन् मिहेनत गर्नुपर्छ नया कम्पोज र नया शब्दहरु तयार गर्नुपर्दछ स्वरले मात्रै सदावहार हुन सक्दैन,मेहनत गरे प्रतिफल मिल्दैन-
केहि बर्षयता आएर लोकसंगीत राम्रो हुनुको कारण के होला जस्तो लाग्छ ?
पहिला पनि लोकगीत राम्रै चलेको हो बरु व्यवसायिक रुपमा राम्रो छैन त्यतीवेला हुन्थ्यो त्यो वेला राम्रो सेल हुन्थ्यो तर चर्चित हुदैनथ्यो अहिले मिडीयाले वढि पपुलर बनाईदिएको छ पहिला हिन्दी गीतहरु धेरै बज्थे तर अहिले दोहोरीलाई रामा्रे सपोर्ट गरेर सवैको कान कानमा गुन्जिने मौका पाए ।लोकगीतमा आफ्नै मिठास हुन्छ
तपाई कस्तो गायक पप या लोक ?
म एउटा कलाकार हो मैले सवै प्रकारका गीत गाउन सक्नर्ुपर्दछ र म कोशिष गर्नेछु त्यसको लागि मिल्नर्ुपर्छ म सम्पर्ुण्ा संगीतलाई मन पराउछु ।आखिर साततालमा नै सुरमा नै हुन्छ । सारेगमापधनिस मा नै हुन्छ।
हाल सम्ममा तपाईको प्रकाशित एल्वमहरु ?
भर्खरै हामीले त्रिपक्षीय वार्ता रहेको दोहोरी वजारमा ल्याएका छौ -लोक तिहेरी)सासु,सम्धिनी,छोरी र ज्वाई,छोरीको वावु र आमा अहिलेको बर्तमान स्थितिलाई व्यङगात्मक रुपमा सो एल्वममा प्रस्तुत गरेका छौ त्यसलाई मायामा ढालेका छौ। मनकी एनी,लाठी चाज,बिमा दिदी संग मायाको चिनो-गामवेसी,एकल एल्बम)हरियो डाडा माथि हलो जोत्ने साथी वोलको गीतलाई रिमिक्स बनाएको छु । -उदारणिय बनेको छ) अहिलेको जेनेरसनले मन पराउने गरी बनाउनर्ुपर्छ ।अहिलेको माहोलले गर्दा, नाकावन्दी र नेपाल बन्दले गर्दा म्युजिकको बजार खस्किएको छ ।
लोक गीत लाई कसरी परिमार्जीत गर्नुहुन्छ ?
लोक गीत यस्तो गीत हो,जुन आज भन्दा धेरै बर्षपहिलानै संयोजन -कम्पोज) गरिएको गीत हो र त्यो गीत त्यही क्षेत्रमा भेगमा चर्चित हुन्छ पर्ुव पश्चिम आ आफ्नै ठाउमा एउटा ठाउमा प्रचलित लय हो त्यती वेला त्यही स्थानमा रहयो तर आज संचारको माध्यमले गर्दा पुरानो लय चारैतिर फैलिन्छ त्यो लयले त्यहाको माटो चिनाउछ,भेग चिनाउछ,ठाउको परिचय गराउछ।बाजे देखी नाती सम्म गुन गुनाउदै आएको भाका हो लोक गीत ।
कस्ता गीत गाउन मन लाग्छ ?
नेपाली लोक संगीतलाई अत्यन्तै माया गर्छर्ुुलाकार भनेको त्यो देशको गहना हो । उस्ले गाएको गीतमा त्यो देशको लय भाका र शब्द भेटिनु पर्छ । मैले गाएका गितमा पहाडको लय फिलिङ्स नेपाली पन होस् पाखा पखेराको होस् त्यस्ता गीत गाउन रुचाउछु ।
लोक र लोक पपमा फरक छ ?
म आफै पनि ठेट लोकगित गाउछु भनेर भन्दिन तर म टिपिकल्ली गाउन प्रयास गर्छर्ुुर अहिलेको जेेनरेसनलाई हेरेर पनि उनिहरुले चाहे जस्तो गरेर गाउनु पर्दछ,अलिकती एडभान्स गर्नुपर्छ।परिमार्जीत हुनर्ुपर्छ।समय अनुसार लोकगीत गाउन सक्नु भने पनि गाह्रो छ जस्तै पर्ुवको गीत गाईरहेकोलाई पश्चिमका गीत गाउन गाह्रो हुन्छ तर सबै प्रकारका गीत गाउन सक्नु कलाकारको खुबी हो।
यो क्षेत्रमा लागेर अवार्ड पुरस्कार ?
जनताको माया पाएको छु। त्यहि नै मेरो लागी ठुलो अवार्ड हो । पोखरामा २०६१।२०६२ ढुकढुकी अवार्ड पाए,क्याम्पस स्तरियमा पनि म र सिन्धु मल्लले भाग लिएर प्रथम भएका थियौ ।
-प्रशङ्ग बदलौ) तपाइको विवाह भयो ?
अ ह । भएको छैन ।
कतै लभ चलेको छ की ?
त्यो पनि छैन ।
तपाई चर्चित यूवा गायक हुनुहुन्छ,ब्ल्याककल कत्तिको आउछ ? यदि कसैले तपाईलाई नपाए म मर्छर्ुुनेमा के गर्नुहुन्छ ?
हास्दै,अब आत्महत्या त गर्दैनन् होला कसैले चाहदैमा त्यहि कुरा पाईन्छ भन्ने त छैन नी । मानिलिउ मैले ऐर्श्वर्य रायलाई बिहे गर्छर्नेर पाउछु र - पाउदिन,अब मलाई नपाए झुण्डियर मर्छर्नेका छन् भने पनि,तर त्यती धेरै एक्र्साईटेड हुनु हुदैन ।
लभ गर्नु भएकै छैन त् ?
मेरो स्कुल जिबनमा एउटा थियो तर उसको विवाह भैसक्यो त्यस्तो डिप पनि थिएन । हल्का नै थियो, तर अहिले त त्यस्तो लभ गर्ने तिर मन नै जादैन ।
यस क्षेत्रमा लागेकाहरुको पारिवारीक जीवन सफल हुदैन भन्छन नी ?
अ-त्यो चाहि हुन्छ, त्यो के हो भने म अहिले मुर्म्वईमा छु,मैले एक हप्ताको लागि परिवारलाई छोडेर आएको छु त्यो विचमा विभिन्न शंका उपश्ांका हुन सक्छ,उसले के गरेको होला,अर्कै सग बसेको र घुमेको होला,म पनि जान पाएको भए हुन्थ्यो म भन्दा राम्री पाएमा छोड्छ कि भन्ने कुराहरु श्रीमति वा श्रीमानलाई लाग्न सक्छ । म एक हप्ता पोखरा हुन्छु,एक हप्ता काठमाण्डौं हुन्छु तर जहा गयो त्यही श्रीमति लाई लान त सकिदैन। त्यसैले त्यस्तो शंकाले गरेर जीवनमा असन्तुस्टि हुन सक्छ । यो मेरो सोचाई मात्र हो भोगाई भने होइन ।
- विवाह कहिले गर्ने त ?
विवाह त अझै तीन चार बर्षगर्दिन होला सोच छ तर भन्न सकिन्न । जीवन साथी कस्तो खोज्दै हुनुहुन्छ यसै क्षेत्रसग सम्वन्धित या अन्य - यहि क्षेत्रसग सम्बन्धित भए राम्रो हुन्थ्यो । किनकी उसले पनि राम्रो सग बुझ्थ्यो होला,जे होस् मलाई बुझ्न सक्ने,कलाकारीता बुझ्ने केटी हुनर्ुपर्छ । जो मेरो हर पाइलामा साथ्ा दिने होस ्।
प्रेमलाई कसरी परिभाषिर्त गर्नु हुन्छ ?
आत्मवाट आउने एउटा फिलिङ्ग्स हो यो । जो कसैलाई पनि गर्न सकिन्छ । त्ापाईलाई पनि,परिवारलाई पनि गर्न सकिन्छ र देशलाई पनि गर्न सकिन्छ ।
अन्तमा केही ?
तपाईहरु सबैको माया पाएको छु जसले गर्दा बर्म्वई सम्म आएर कार्यक्रम गर्ने मौका पाए । यहि अनुसार अरु केहि गर्नु पर्छ प्रतिक्रियाहरु पाउ । त्रुटी भएमा गाली पनि गर्नुस मैले सिक्ने मौका पाउछु यो माया सधै पाईराखौ ।

-सिंह विक्रम पराजुली
बिगत १५ बर्षदेखिको नेपालको अबस्था र हालको जनआन्दोलनले संसद पर्ुन वहालीको र्सवविदित विषयमा नगई यो सरकारले गरेका ऐतिहासीक,साहसी तथा विवादित घोषणा मध्ये एक घोषणा यानि नेपाल हिन्दु राष्ट्र नरहि धर्म निरपेक्ष राष्ट्र हुने तर्फसमाजका सवै बर्ग र्सवसाधारण देखी बिशिष्ट देखी अति बिशिष्ट समेत सबैमा यस विषयमा ध्यानाकर्षा गराउन चाहन्छु । यो घोषणाले गर्दा उठेका प्रश्नहरु- -१) के यो घोषणा गर्न आवश्यक थियो - थियो भने किन - -२) के यो जनताको माग हो - हो भने सम्पर्ुण्ा जनआन्दोलनको अवधि भित्र यो प्रश्न नेता वा जनताले किन उठायनन् - -३) के यो सरकारलाई यस्तो महत्वपर्ुण्ा निर्ण्र्ाालिने अधिकार छ - कारण - यो सरकार जो अवधिको लागी चुनियको थियो सो अवधि समाप्त भएको पनि २,३ बर्षभैसक्यो यो सरकारको पर्ुनवहाली के आधारमा भयो,कसले गरायो,यो सरकार को माथि उत्त्ारदायि छ । यस प्रकारका कैयौ प्रश्नहरु उठ्छन् । यो सरकारका प्रतिनिधीहरुको निर्वाचनको समय माओवादी जो आजको जन-आन्दोलनको अह्रम हिंसा हो ,यसले त्यो निवार्चनको वहिष्कार गरेको थियो तर्सथ यो सरकारले माओवादी र्समर्थकहरुको पनि प्रतिनिधीत्व गर्छ त - -४) के यो सरकारले यो घोषणा द्धारा बिश्व भरका हिन्दुहरुको नैतिक अधिकारको हनन् गरेन - -५) के यो निर्ण्र्ााहिन्दु विरोधी एक खास समुदायलाई खुस गर्न लिएको हो - -६) नेपाल नेपालीहरुको मात्र नभएर बिश्व भरीका हिन्दुहरुको गौरव हो,अभिमान हो तथा भावनित बिषय हो उनीहरुको दिली लगावको बिषय हो त्यस कारणले के यो सरकारलाई बिश्व भरका १ अर्ब भन्दा धेरै हिन्दुहरुको भावना सूग खेलवाड गर्ने हक छ त - नेपालमा जन मानसमा त्राहि त्राहि छ । रोजी रोटीको समस्या छ । कानुन ब्यबस्था अस्त ब्यस्त छ । यातायात को ठेगाना छैन । शैक्षिक संस्थाहरु डामाडोल छन् । प्रशासन ब्यवस्थाको थाङ्ग पत्त्ाा छैन । चारौ और हाहाकार छ । यस्ता जटिल समस्याहरुको समाधान गर्ने दिशा तर्फध्यान दिनुको सट्टा यो सरकारले यस्तो घृणित,अनाबश्यक र बिवादास्पद निर्ण्र्ाालिने आवश्यकता थियो त - उक्त चर्चित सबै बुदाूहरुको मध्य नजर यो सरकार देश भित्र तथा देश वाहिरका हिन्दु बिरोधी शत्त्ािmहरुको दबावमा काम गरिरहेको छ भन्ने प्रष्ट हुन्छ र यो निर्ण्र्ाापनि त्यहि सिलसिलाको एक कडी हो । यो सरकारको कार्य पद्धति या अरु कुनै विषयमा विस्तृत चर्चा गर्ने आवश्यकता छैन तर नेपाल कुनै हालतमा पनि हिन्दु राष्ट्र नै बनिरहन आवश्यक छ तर्सथ यो समय दलगत राजनितीलाई बिर्सर्ीीक जुट भई हिन्दु राष्ट्रको प्रतिभालाई बनाई राख्न उचित कार्य तर्फलाग्न आवश्यकता छ । नेपालमा कुन या कस्तो व्यबस्था चाहियो भन्ने बारेमा नेपाली जनताले नै निर्ण्र्ाागर्ने कुरा हो त्यस बिषयमा ज्यादा गहिर्राईमा जाने आवश्यकता पनि देखिन्न तर हिन्दु राष्ट्रको विषयमा नेपाल हिन्दु राष्ट्र केबल नेपाली जनताहरुको मात्र नभई समस्त बिश्व भरीका हिन्दुहरुको भावनिक र संवेदनशिल विषय हो त्यस कारण समस्त हिन्दुत्व हिन्दु धर्म तथा राष्ट्रियतामा बिश्वास राख्ने बिश्व भरका हिन्दुहरु र सबै नेपालीहरु महानुभावहरुलाई एकत्र आई हिन्दु राष्ट्रको गरीमा बनाई राख्न अग्रसर हुन आग्रह गरीन्छ । कारण — -१)हिन्दु राष्ट्र हिन्दुहरुको ग्ाौरव हो । -२)हिन्दु राष्ट्र हिन्दुहरुको सरताज हो । -३)हिन्दु राष्ट्र हिन्दुहरुको पहिचान हो । -४)हिन्दु राष्ट्र हिन्दुहरुको अभिमान हो । -५)हिन्दु राष्ट्र सबै हिन्दुहरुको तिर्थ स्थान हो । -६)हिन्दु राष्ट्र हिन्दुहरुको आत्माको राजधानी हो । तर्सथ हामी सबै मिलेर सरकारलाई ब्ााध्य बनाउ कि उनीहरुले हिन्दु राष्ट्रलाई हिन्दु राष्ट्र नै रहन दिउन नत्रभने चारै तर्फाट शान्तिपर्ुण्ा जन आन्दोलन द्धारा लक्ष्य प्राप्ति गरीने छ । शिव सेनाले शान्ति पर्ुण्ा तरीकाबाट बिरोध पर््रदर्शन शुरु गरिसकेको छ तर्सथ आउनुहोस् एक आपशमा सहयोग गरौ र हिन्दु राष्ट्रलाई जोगाई राखौं । स्मरण रहोस् कि भारतीय जनता पार्टर्ीीबिश्व हिन्दु परिषद्, राष्ट्रिय स्वंयम सेवक संघले नेपाल सरकारको उत्त्fm निर्ण्र्ााो बिरोध गरीसकेका छन् र शिव सेनालाई यस आन्दोलनमा सम्पर्ुण्ा सहयोग दिने आश्वासन पनि दियका छन् ।

–प्रोफेसरः र्सुयबहादुर सिंह,
नेपालीहरु प्रवासिएको डेढ सय वर्षभन्दा बढी पुरानो इतिहास छ । नेपालको भू-आबद्घ अबस्था,पेटको आगो,विकासशिल, गरीबीमूलुक,कुषि आधारीत अर्थ ब्यवस्था, बढ्दो जनसंख्या,आंतकवाद,राजनितिक अस्थिरता जस्ता अनेकौ कारकहरुले गर्दा नेपालीहरु प्रवासतिर लागे । प्रथम विश्व युद्घमा र्गोखालीहरुले गरेको वीर विजयी पंखाराले गर्दा प्रवासका छिमेकी मुलुकहरुमा उनलाई यथोचित स्थान प्राप्त भयो । आफ्नोर् इमानदारीता र्,कर्मठता,सोझोपन,लगनशिलता र जेहनदारीताले नेपालीहरुको नाम बिश्वमा बाला भयो । सेना देखी लिएर सुरक्षा र घरकाममा नेपालीहरुको माग बढी थियो । २१ औं शताब्दीको शुरुवातमा वैश्वीकरण,नीजीकरण र खुला अर्थ ब्यवस्थाले गर्दा बिश्वगा्रम बन्न पुगेको छ । संगणक क्रान्तीले गर्दा देशहरु माझको पर्खाल भत्किएर सिमा विहीन राज्यको ढोका खुली सकेको छ । संगणक संजालले हर एक मान्छेको जिवनमा दखल दिएको छ । आपसी प्रतिस्पर्धाको मूसा दौडमा नेपालीहरु र्सर्ंघषरत छन् । प्रवासमा कार्यरत नेपाली मानव संसाधनलाई अनेकौ अप्ठ्याराहरु पार गर्नु परको छ । छिमेकी मुलुकहरुमा बस्ने लाखौं नेपालीहरुले आफ्नो गच्छ,जानकारी, हैसियत,धनबल र संगठन बलले सकेसम्म आफ्नो मानव अधिकारको सुरक्षा गरेका छन तर कतिपय मामलाहरुमा नेपालीहरु अलपत्र परि अन्याय,अन्यौल,असुविधा र पीडामा पिसीएका छन । यस्तो माहौलमा प्रस्तुत लेखले भारतीय ऐन,नियम,अधिनियम र राजपत्रमा उल्लेखित अधिकार बारे प्राथमिक विश्लेषण प्रस्तुत गर्दछ । भारत-नेपाल सन्धि १९५० को सकारात्मक प्रावधानले नेपालीहरुलाई आवत-जावत,नोकरी पेशा,संम्पतिको किन-बेच गर्नु ,भारतीय सामाजिक ऐनमा आबद्घ भई सामाजिक संगठन खडा गर्नु र गैर-नागरिकका अधिकार भारतीय संविधानले प्रदान गरेको छ । खुलस्त रुपमा भारतीय रिजर्व बैंक,भारतीय सेना, अर्द्घसैनिक बल र प्रहरी दलमा नेपालीहरुलाई आवेदन दिएर रोजगार प्राप्त गर्ने अधिकार छ । अलिखित रुपमा नेपालीहरुलाई अनेकौ संस्थान,सरकारी तथा नीजी उद्यम,उद्योग-व्यवसायमा सहभागी हुने अधिकार छ । सरकारी र नीजी सेवामा लागेका नेपाली हरुलाई श्रमिक ऐन,सेवात लाभ र ऐच्छिक सेवा निवृत्त्ाी पछी कार्य गर्ने मौका दिएको छ । असंगठित क्षेत्रमा लागेका नेपालीहरुलाई महाराष्ट्र,गोवा,गुजरात र चेर्न्नई जस्ता महानगरमा राज्यका श्रमिक कानुन हरुले सामाजिक सुरक्षाको छाता ओढाएका छन् । उनलाई प्रष्ट पार्न समयोचित कानुनी सहायता पाउनु निक्कै अफ्ठयारो छ । भारतीय नेपालीहरुलाई उनको अधिकारको आधारमा चारवटा सर्ंवर्गमा राख्न सकिन्छः-
-१) भारतमा जन्मिएका नेपाली मूलका नागरिक ः प्रचलित भारतीय कानुन र नागरिक सरह समस्त अधिकार प्राप्त छन् ।
-२) नेपालमा जन्मिएका तर भारतमा १५ बर्षभन्दा बढी बसोवास गरेका नेपाली ः प्रचलित कानुन र संविधान प्रदत्त्ा गैर - नागरिक अधिकार प्राप्त छन् । उनीहरु भारतीय नागरिकता प्राप्त गर्नमा सक्षम-सोही प्राप्त गरेमा नागरिक सरह अधिकार ।
-३) भारतीय मूलका नेपाली ः भारतीय कानून र संविधानले नागरिक सरह समस्त अधिकार प्राप्त छन् ।
-४) नेपालबात आएका नेपाली मूलका नागरिक र २५ बर्षभन्दा कम प्रवासमा बसोवास आवत जावत नोकरी पेशा गरी जीवनयापन गर्न सक्ने र गैर नागरिकका समस्त अधिकार पाईन्छन ।
आउनुस सरसरी केही प्रमुख अधिकार बारे बिश्लेषण गरौं । —
प्रहरी थुना,न्यायिक थुना र न्यायलयहरुमा पेश हुदा अधिबत्त्fmाको सेवा प्राप्त गर्न सक्नु कानुनी अधिकार छ । कमजोर नेपालीहरुले राज्यको कानुनी सल्लाह प्रकोष्टबाट निःशुल्क अधिबत्त्fmा सेवा प्राप्त गर्न सकिन्छ ।
— भारतीय दण्ड संहिता,अपराधिक प्रक्रिया संहिता र निजामति प्रकृया संहिता जस्ता ऐनहरुले अनेकौ अधिकार प्रदान गरेका छन् ।
यसको साथ आमनेपालीहरुको सस्थाना सावधानी राखेमा मानबअधिकार हननमा स्वतः रोक लगाउन सकिन्छ । जस्तैः-
- आफ्नो स्वास्नी, छोरा, छोरीको नाम एउटै राख्ने । दर्ुइ नाम राख्दा कानुनि सत्यापन गराउनु पर्दछ ।
- राष्टियकृत बैंकहरुको बैंक खातामा अनिवार्य नामाकिंत गराउने ।
- आफू काम गर्ने ठाउमा आफ्नो परिवारको सहि नाम स्वादेशको ठेगाना दूरध्वानि र उनका फोटोहरु दिने ।
- सेवांत लाभमा परिवारको सहि नामांकन गर्ने शेयर, घर जग्गाका कागजातमा नामांकन गरी उनको सहि भाग अंशबंडा गरी दिने ।
- संगठक प्रक्रिया र कागजात हरुलाई पढ्न सम्मबन्ने ।
- पैसाको हस्तांतरण चल-अचल संपत्तिको किन बैच कानुनि औपचारि, झठो र दंडहुने कार्यहरु नगर्ने ।
- नेपालबाट ल्याएको प्रमाण पत्र नेपाली र अंगे्रजी दुबै भाषामा ल्याउँने।
- प्रवासमा आफ्नो अधिकारको साथ कर्तब्यपालनमा त्रूटि नगर्ने । - आफू शिक्षित हुदै घरपरिवार र समाजलाई अधिकार प्रति शिक्षित बनाउँने ।
प्रजातान्तिक परिपाठि बोकेको सबै देशमा समानता, बधुंता, स्वतंन्त्रता, आपसी भाईचार,सामाजिक न्याय, कल्याणकारी राज्य र कानूनि शासन जस्ता बाट उमे्रका असिधकारहरु आफै प्राप्त हुन्छन । उनलाई जोगाउँने र हननबाट रोक्ने आफै नै हातमा छ । पिडीत पक्षलाई राहत दिने आफ्नो अधिकार लाई अशुक्ष्य राख्न र सामाजिक प्रतिकार गर्ने शक्ति प्रवासी संघ, संघठनहरुमा केश्ति छ । तर त्यसको सही उपयोग भएकोछैन । आम नेपाली आफ्नो रोजिरोटिको सेरोफेरो मस्त छ । खुल्ला प्रतिस्पर्दामा अनेकौ नेपाली पिसीएका छन । उनमा आफ्नो देशको दहनिय हालत प्रति चिन्ता छ । आफ्नो अधिकार जोगाएर राख्न सकेका छैन्न । यस्तो अवस्थामा उनमा आफ्नाने अधिकार कतर्ब्य प्रति सजगता तुल्याउन समयको माग छ । सजग नेपालीहरुको संख्या बढाउँदै उनमा जागरुकताको स्तर बढाउनु पर्ने छ । सबै नेपालीहरुले आफ्नो अधिकार प्रति “सजग प्रहरी” बन्नु नै आफूलाई आफूलाई प्रगतिशिल बनाउने हो । समय नै टिक्न सक्छु असक्षमलाई ज्यान जोगाउनु गाह्रो छ । आफ्नो अधिकार प्रति सजगता नै जीवंतता हो । यस समवैभौम सत्यलाई हामीले आफ्नो र्सर्ंघषमा सपार्न छ । के यसको लागि हामी तयार छौ - हाम्रो प्रवासमा अस्तित्व आफ्नो अधिकार प्रति सजगताको दूरिमा घुम्दै छ । आउनुहोस अधिकार प्रति जागरुक्ब्ता बनि सबैको कल्याण गरौ ।

– बीरेन्द्र पौडेल
“मलाई सबै भन्दा बढि डर मर्न देखि लाग्छ ” किनकी म चाहन्छु मरेपछि पनि म मान्छेको मनमा बस्न सकु , मेरा फिल्महरु सबै ले हर्ेन सकुन” -बिशारद बस्नेत ले आफ्नो जीवनको महत्व पर्ूण्ा लक्ष्य र सोच लाई उजागर गर्दै कुराकानीको क्रममा भने । आखिर जिन्दगीमा के गर्ने - कसरी नाम, दाम र इज्जत कमाउन सकिन्छ त - भन्ने मेरो सोच रह्यो र कलाकारितामा नाम ,इज्जत र पपुलारिटि भएकोले नै मैले कलाकारितालाई रोजे-बस्नेत भन्छन् । विगत चार बर्षदेखि मुर्म्बईमा र्सघषरत बस्नेतको घर नेपालको हेटौडा, मकवानपुरमा भएपनि उनको बुबा भारतमै र्सर्विस गर्ने भएकोले बिशारदको प्रायजसो बाल्यकालका दिनहरु भारतमा नै बिते ।

बिरगञ्जको गौतम हाईस्कुल र दार्जलिङ्गमा अध्यनगरी एसएलसी पास भएपछिको बाकी अध्यन भने उनले भारतमा नै गरे । बुबा विश्वनाथ बस्नेत र आमा तोत्र बस्नेतको एक्लो छोरोको रुपमा जन्मिएका बस्नेतकी एक बहिनी पनि छिन् । चार जनाको सुखी परिवारमा हर्ुर्किएका बस्नेत लाई फिल्मी क्षेत्रमा आउन पर्ूण्ा रुपमा परिवारको -बिशेषगरी बुबा) सहयोग रहेको बताउछन् । सानो उमेर बाटै विद्यालयका विभिन्न कार्यक्रमहरुमा स्टेज नाटक गर्दै अगाडी बढेका बिशारद मुर्म्बईमा पनि चार बर्षेखि हिन्दी नाटकहरुमा नै व्यस्त रहे । बिशेषगरी पहिलो प्राथमिकता अभिनयलाई दिनर्ुपर्छ भन्ने मान्यता राख्ने वस्नेत आफु हिरो बन्न भनेर फिल्मी इन्डस्टि्रमा नआएको बताउछन् । उनि भन्छन- ” म एउटा त्यस्तो कलाकार बन्न चाहन्छु जस्ले सबै खालको रोल -चरित्र) लाई निभाउन सकोस । ” उनि उदाहरणको रुपमा बलिउडका अभिनेता ओमपुरी र नस्रुद्दिन तथा हलिउडका टल ह्याङस र अल्पलियो जस्तो बन्न चाहेको इच्छा व्यक्त गर्छन । विभिन्न प्रोडक्सन हरुमा तीन साल सम्म एसिस्टेन्ट डाइरेक्टर गरिसकेका बिशारदले आकाशको एक दिन, आधे अधुरे, हम बिहार से चुनाव लडेङगे, अग्रेजीमा गुड डक्टर लगाएतका २५ वटा पर्ूण्ा नाटक र १० वटा एकाङ्गीहरुमा अभिनय गरिसकेका छन् । मुर्म्बई आगमन संगै स्ट्रगल शुरु भएको बताउदै बस्नेत भन्छन्- कलाकार बन्न कति गाह्रो हुन्छ भन्ने कुरा मैले मुर्म्बई आएर मात्र थाह पाए । विभिन्न वर्कसप तथा आई पि.टि.ए.को अन्डरमा रहेर समेत काम गरिसकेका बस्नेतले एउटा ठूलो पर्दाको चलचित्र सनिदेव मा समेत प्रमुख खलनायकको भूमिका निभाएका छन् । सो चलचित्रमा उनले अलि हजगरसंग काम गरेको बताउछन् । बिचमा थुप्रै अफरहरु आएपनि आफु उचित भूमिका नमिले सम्म कार्य नगरेको बताउने बस्नेत म र्टाईप कास्टको रोल गर्न चाहन्छ- भन्छन । तपाईको अन्तिम लक्ष्य के हो त - भन्ने प्रश्नको जवाफमा पर्ूण्ा विश्वासका साथ बिशारद भन्छन- ” मेरो लक्ष्य भनेको अभिनयबाटै अस्कर सम्म पुग्ने र अस्कार अर्वाड लिएर आउने रहेको छ ” । कतै आफू नेपाली भएकोमा हेपिनु अर्थात पछाडी पर्नुपरेको त छैन - भन्ने अर्को प्रश्नको जवाफमा बस्नेत भन्छन- शुरुमा भाषाको समस्या त अवस्य नै हुन्छ , र कता कता पछाडी परेको महशुष पनि हुन्छ तर मलाई नेपाली भएर हेपिनु पर्ला जस्तो र फेसले धोका देला जस्तो लाग्दैन किनकी नेपाली नै भएर पनि नायिका मनिषा कोइराला, खलनायक डेनी, क्यामरा मेन विनोद प्रधानले ख्याती कमाए का छन् त्यसैले प्रमुख अभिनय राम्रो हुनर्ुपर्छ । मल्टिनेशल कम्पनीमा अनलाईन मार्केटिग सिनियर सेल्स एक्जिकेटिभ समेत रहेका बिशारद आगामी दिनमा मुर्म्बईमा नेपाली कलाकारहरुलाई नाटकमा अभिनय गर्ने प्रशिक्षण दिने र छोटो समयको फिल्म बनाएर फिल्म फेस्टिबलमा पठाउने इच्छा रहेको बताउछन । आफ्नो अति मिल्ने गल प|mाइण्ड भए पनि बिबाह कोसंग हुन्छ थाह नभएको बताउने बस्नेत प्रेमलाई भगवानको मन्दिरको रुपमा लिन्छन । सधै नेपाली समुदायमा रम्न र हासी खुसी साथमा काम गर्न चाहने बिशारद नेपालीले आफ्नो अस्तित्व बचाउनु पर्छ, आफुमा भएको प्रतिभालाई देखाउनु पर्छ र आफुलाई नेपाली हो भन्न हिचकिचाउनु हुदैन भन्छन । कुराकानीको अन्त्यमा नेपाली पत्रपत्रिकाको बारेमा चर्चा गर्दै बिशारद भन्छन् - ” म नेपाली हुू भनेर भन्न र्सम मान्ने र डराउने प्रवासको ठाउूमा आएर तपाईहरुले जुन नेपाली समाज दैनिक निकाल्नु भएको छ, यो अति नै सह्रानिय कुरा हो , तपाईहरुले धेरै राम्रो गर्नुभएको छ । यसमा मैले सक्दो सहयोग गर्ने छु । - उनले भने । बलिउडको महासागरमा पौडदै गरेका नेपाली आश लाग्दा कलाकार बिशारद बस्नेतले सफलता हासिल गरुन नेपाली समाज दैनिक सफलताको लागि शुभकामना दिन चाहन्छ ।

विरेन्द्र पौडेल
विगत २९ बर्षदेखि मुर्म्बईमा सामाजिक क्षेत्रमा क्रियाशिल विशुद्ध सामाजिक संगठन संयुक्त नेपाली महासंघको बाँकी रहेको कार्यसमितिका सदस्यहरु हिजो बसेको भेलाले पुरा गरेको छ । अत महासंघको नयाँ पदाधिरीको छनौट पुरा भएको छ । केहि हप्ता अघि अध्यक्ष जगत बहादुर सिंह मनोनित हुनुभएको महासंघमा उपाध्यक्षद्धय र महामन्त्रीमा पहिलाकै यथावत रहनु भएको छ । जसमा महामन्त्री तारा शर्मार्,अर्थ र संगठन उपाध्यक्षमा मिन बहादुर खत्री र शिक्षा तथा सस्कृती विभागको उपाध्यक्षमा प्रेम नाथ ढकाल रहनुभएको छ भने कोषाध्यक्षमा सालिकराम तिवारी, सस्कृति मन्त्रीमा गणेश ढकाल, अर्थमन्त्रीमा एकेन्द्र खड्का, शिक्षा मन्त्रीमा भरत रावल, प्रेम धानुक संगठन एंव प्रचार मन्त्रीमा र सह-महामन्त्रीमा रणबहादुर भुल रहनुभएको छ । यसैगरी महासंघ सम्बन्धी स्मारिका प्रकाशत तथा अन्य प्रकाशनको लागि सम्पादकको रुपमा महासंघले नेपाली समाज दैनिकका सहसम्पादक बिरेन्द्र पौडेल, शिक्षिका शान्ता शर्मा र पत्रकार पुष्पराज भट्टलाई सम्पादक मण्डलमा छनौट गरेको छ । मंहासंघको कानुनी सल्लाहकार एस. डी. सिंह रहनु भएको छ भने महासंघको सल्लाहकारहरुमा चेयरमेन एन के सिंह र सल्लाहकार सदस्यहरुमा रामु शर्मा, विष्णु प्रसाद पौडेल, झपट एल सिंह , रवि भट्र्राई ,मनि सुवेदी , बसन्त बहादुर खत्री,झपट सिंह बोहोरा र खेम पुन रहनुभएको छ । कार्यकारिणी सदस्यहरुमा कमलेश बोहोरा, नरेश खड्का,कृष्ण आचार्य ,प्रेम बईक,नृप रावल, मोति सिंह साउद ,टिकाराम सिंह, करन बोहोरा ,यज्ञ प्रसाद पौडेल,उदयराम जोशी, शिव सिंह दयाल, रमेश परियार, इन्द्र कुबर, राजेन्द्र सोनार, मोहन सिंह बोहोरा रहनुभएको छ । अस्ति आइतबार मुर्म्बई मराठा साहित्य संघ गिरगाउमा बसेको बैंठकमा महासंघका आजिबन तथा सकृय सदस्य दर्ुगा पाण्डेको दुःखद निधन भएकोमा श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै शोकसन्तप्त परिवारलाई भगवानले धर्ैय धारणा गर्ने शक्ति प्रदान गरुन भनि कामना समेत गरिएको सो सभामा नेपालमा हालै जन आन्दोलनको क्रममा शहिद भएका शहिदहरुको सम्झना गदै श्रद्धाञ्जली अपर्ण्र्ाार्नुका साथैै हालै असामायिक निधन भएका भारतीय जनता पार्टर्ीी नेता प्रमोद महाजनलाई समेत श्रद्धाञ्जली अपर्ण्र्ाारिएको थियो । अब छिट्टै नै महासंघले सामाजिक, सास्कृतिक, खेलकुद र शिक्षा लगाएत विभिन्न क्षेत्रसंग सम्बन्धित कार्यक्रमहरु लिएर अगाडी बढ्ने छ - महासंघका अध्यक्ष जगतबहादुर सिंहले बताउनुभयो । यस नयाँ कार्यसमिति २००६ देखि २००८ मा केहि नौला अनुहारहरु देखिएता पनि प्राय सबै महासंघका पुरानै पदाधिकारी रहनुभएको छ । स्मरणरहोस यस भन्दा पहिला महासंघलाई भूतपर्ूव अध्यक्ष विष्णु पौडेल कुशल नेतृत्व दिनुभएका थियो ।

नेपाली आधुनिक तथा चलचित्र क्षेत्रका ख्यातीप्राप्त गायक रामकृष्ण ढकाल गीत संगीत प्रेमीहरुका लागि कुनै नौलो नाम होइन । सानै उमेर देखि गीत गाउने ढकाल बीस बर्षदेखि गायन क्षेत्रमा क्रियाशिल छन् । उनि भन्छन-मैले १३ बर्षो उमेरमा ढकाल सुमधुर सा“झ गरेको थिए । २०४५ सालमा हाम्रो शुन्दर संसार थियो , हुरी आई उर्डाई दियो बोलको गीत र्रर्ेकड पहिलो पटक गरेका ढकालले २०४७ सालमा रेडियो नेपालबाट स्वर परिक्षा पास गरेे त्यसपछि २०४९ सालमा पहिलो एल्बम आर्शिबाद बजारमा ल्याए जसको र्रर्ेकडिङ पनि मुर्म्बईमा भएको थियो । माया गर्नेको चोखो माया पनि देखियो, रिसाउदा नि आफ्नै खुसी हुदां नि आफ्नै जस्ता गीतहरु एकदमै चर्चित भए र त्यसले उनलाई चिनायो । त्यसपछि उनलाई अझ बढि यो क्षेत्रमा स्थापित गर्ने काम आशा एल्बमले गर्‍यो जसमा ओराली लागेको हरिणको चाल भो , बाचुन्जेल सम्म पनि मरेकै हाल भो छल गर्‍यो मायाले बोलका गीतहरु रहेका छन । एक सय भन्दा बढि चलचित्रहरुमा गीत गाईसकेको र विभिन्न चलचित्र तथा एल्बमहरुमा गरि एक हजारभन्दा बढि गीत गाईसकेका ढकालले अहिलेसम्म ७ वटा एकल एल्बमहरु बजारमा ल्याईसकेका छन । आर्शिवादबाट शुरु भएको उनको सांगतिक यात्रा आषिस, आशा, आरोह, आग्रह,आधार, आश्रय हुदै निमार्ण्ााधिन आगमन सम्म पुगेको छ । तयारीमा रहेको यो एल्बमा एकल मात्र नभएर डोयट गीत पनि राखेको छु जसमा साधना सरगम र श्रेया घोसालले मलाई साथ दिनुभएको छ- ढकालले कुराकानीको क्रममा भने । बाराको निजगढमा २०३१ सालमा जन्मिएका रामकृष्ण ढकालको बाल्यकाल भने चितवन बित्यो त्यहा उनकोे पुखौली घरपनि छ । आमा, एक दिदी र चार दाजुभाईहरु रहेका ढकाल अहिले १७ बर्षदेखि काठमाण्डौमा नै परिवारको साथमा रहदै आएका छन् । गीत र्रर्ेकडिङ तथा कार्यक्रममा सहभागी हुन गत हप्ता गुजरात र इन्दौर हुदै मुर्म्बई आईपुगेका ढकालसंग बीरेन्द्र पौडेलले कुराकानी गर्नुभएको थियो । प्रस्तुत छ सो कुराकानीको सारसंक्षेप -

मुर्म्बई के को लागि आउनु भयो ?
मुर्म्बई त म धेरै अगाडी १९९३ देखि आउने गर्थे । तर यति बेला म विभिन्न कार्यक्रमहरुको शिलसिलामा आएको हुं । मैले यतिबेला गुजरातका विभिन्न ठाउंहरुमा, इन्दोर, भोपालमा र पर्सिको मुर्म्बईको कार्यक्रममा सहभागी हुदै छु भने मेरो अहिलेको आगमन एल्बमको रेकडिङ पनि गरिरहेको छु । जस्को असी प्रतिशत काम भैसकेको छ ।
प्रवासमा यति धेरै नेपालीहरु र तपाईका प्रशंसकहरु देख्दा तपाईलाई कस्तो महशुस भयो ?
सबै भन्दा पहिला मलाई प्रवासमा यति धेरै नेपाली देख्दा दुःख पनि लाग्यो किनकी यदि देशमा सबै नेपालीलाई यहि अनुसारको पैसा र रोजगार हुन्थ्यो भने यसरी विदेशीनु पर्ने थिएन । तर अर्को कुरा खुसी पनि लाग्यो कि म जहा जान्छु त्यहा थुपं्रै नेपालीहरु भेट्न पाएको छु , यसरी प्रवासमा नेपालीहरु हुनुहुन्छ त्यसैले हामीहरु कार्यक्रमहरु लिएर देश विदेशमा जाने गर्दछौ । र राष्टको ठूलो आर्थिक उन्नती वैदेशिक रोजगारले गरेको छ त्यसैले राम्रो पनि हो ।
आगामी २३ तारिखमा हुने कार्यक्रम मा तपाई कसरी प्रस्तुत हुनु हुनेछ ?
म धेरै पहिला देखि नै मुर्म्बईमा आउने जाने गर्थे तर मुर्म्बईमा यो मेरो पहिलो कार्यक्रम हो । पहिलाभन्दा अहिले थुप्रै नेपालीहरु मुर्म्बईमा रहेको मैले पाए र कार्यक्रममा पक्कै पनि ठुलो संख्यामा दर्शकहरुको सहभागिता हुनेछ । मैले यस कार्यक्रममा मेरा चर्चित गीतहरु जुन श्रोताहरुले र्सवाधिक मन पराउनु भएको छ जस्तै ओराली लागेको हरिणको चालभो, मन पराउने हजार भेटिन्छन, चरिले त छाडेर गैहाल्यो जस्ता गीतहरु गाउने छु । यस भन्दा पहिला मेरो गुजरात र इन्दौरका कार्यक्रमहरुमा पनि दर्शक र श्रोताहरुकेा राम्रो सहभागिता रहेको थियो । त्यसैले मुर्म्बईको कार्यक्रम पनि अवश्यनै निक्कै राम्रो र भव्य हुने छ । तर मुर्म्बईमा हप्तै पिच्छे प्रतिस्पर््रधात्मक रुपमा कार्यक्रमहरु हुने गरेको मैले पाए , दर्शकहरुलाई नौलो कार्यक्रम दिनु पर्छ , एकआपसमा होडबाजी हुनु राम्रो होइन बरु महिनाको एक पटक कार्यक्रम गरेर त्यसलाई राम्रोसंग गर्नु पर्छ ।
तपाई कार्यक्रमहरु लिएर हाल सम्म कुनकुन देश मा जानु भयो त ?
म प्राय सबै देशहरुमा गई सकेको छु साउथ एसियाका जहा धेरै नेपालीहरु छन् । त्यसैगरी युरोपको अमेरिका , सिंगापुर , हङ्गकङ लगाएतका देशहरुमा कार्यक्रमको सिलसिलामा पुगिसकेको छु ।
गायन क्षेत्रमा लागेर हालसम्म के कति सम्मान र अर्वाडहरु पाउनु भयो ?
म गीत संगीतको क्षेत्रमा सानै देखि लागेको हँु त्यसैले थुप्रै पुरस्कारहरु पाएको छु । जहाँसम्म राष्ट्रिय स्तरको पुरस्कार छ मैले २०५५ सालमा राजा विरेन्द्रको हातबाट गोर्खा दक्षिण बाहु पाएको छु । त्यसैगरी मैले मोसन पिर्क्चस अवार्ड पनि पाएको छु जुन अहिले सम्म नेपालमा स्वर्गिय नारायण गोपाल,उदितनारायण झा र मैले मात्रै पाएको छु । त्यसैगरी लगातार चार पाच बर्षम्म बेस्ट सेलिङ अर्वाड, २०५६ सालमा स्वर सम्राट नारायण गोपालको नाममा राखिएको नारायण गोपाल युवा संगीत साधक पुरस्कार, हिट्स एफएम अवार्ड , म्युजिक अर्वाड लगाएतका थुप्रै अर्वाड र लाखौ श्रोताहरुको माया पाएको छु ।
यो गायन क्षेत्रमा आउन के कति प्रशिक्षण लिनु भयो ?
मैले बीचमा संगीत प्रवीण नमराज ढकालसंग दर्ुइ तीन बर्षसास्त्रीय संगीतको प्रशिक्षण लिए, बाकी त्यस्तो मैले केहि लिएको छैन । आफै रियाज गर्छु ।
तपाई बीचमा चलचित्र आर्शिवादमा देखा पर्नु भयो । अभिनय गर्नु भयो - त्यो आर्शिवादको कहानी तपाईको जीवनसंग सम्बन्धित हो भनिन्छ नि ?
चलचित्र आर्शिवादका केहि पक्षहरु छन् जो मेरो जीवनसंग केहि मिल्दा जुल्दा छन् जस्तै त्यसमा र्सघष गरेको कुरा भयो । मेरो गीतसंगीतको क्षेत्रमा कोहि पनि थिएन तर पनि म संंगीत क्षेत्रमा र्सघष गरेर आए । बाकी सबै व्यवसायिक रुपमा बनाईएको चलचित्र हो र त्यसमा मैले अभिनय गरेको हुं । पहिला भने त्यसलाई पर्ूण्ा रुपमा मेरो कथावस्तुमा बनाउने कुरा थियो तर पछि व्यवसायिक रुपमा नचल्ला भनेर व्यवसायिक बनाईयो ।
आर्शिवाद पश्चात तपाई कुनै पनि फिल्ममा देखा पर्नु भएन नि ?
हो म त्यसपछि चलचित्रहरुमा देखा परिन । मलाई थुप्रै अफर पनि आएको थियो तर मलाई विशेष रुची र मेरो क्षेत्र नै संगीत भएको ले मैले यसैलाई रोजे र मेरा आधा भन्दा बढि श्रोताहरुले फिल्म मा खेल्नुस् भन्ने सुझाव दिएका थिए भने आधाले नखेल्नुस् भन्ने सुझाव पनि दिएका थिए ।
तपाईको अन्तिम लक्ष्य अर्थात गन्तव्य कहाँसम्म हो ?
यो क्षेत्रमा खासै अन्तिम जाने ठाउ भनेर कहि हुदैन, मैले सानो उमेर देखि यो क्षेत्रमा लागेको हुनाले म अहिले जुन स्थानमा छु त्यसलाई निरन्तरता दिनु अहिले मेरो लागि मुख्य महत्वको विषय बनेको छ । आफ्नै शैलीमा नया मेलोडीहरु ल्याएर यसलाई लोप हुन नदिन मैले आफ्नो जुन गन्तव्य छ त्यसलाई निरन्तर अगाडी बढाउनु पर्छ । संगीतमा जति सिक्यो उति नया लाग्छ यो कहिल्यै सिकेर पुरा हुदैन ।
यो गायन तथा कलाकारिताको क्षेत्रमा आउन चाहने नया युवा युवती हरुलाई के शन्देश दिन चाहनु हुन्छ ?
गीत संगीतको क्षेत्र मनोरञ्जनको क्षेत्रभएको ले यसमा सबै आउने प्रयत्न गर्दछन् । यदि आफुमा कला छ लगन छ भने आउदा हुन्छ त्यसमा लागि पर्नु पर्छ । देखेर मात्रै हुदैन, गर्न झन गाह्रो हुन्छ । यथार्थमा जिउने प्रयास गर्नुहोस, काल्पनिक संसारमा नबाच्नुहोस । आफुमा भएको प्रतिभालाई आफ्नै ठाउमा देखाउनुस र र्सघष गर्नु होस अवश्य सफल होइन्छ ।
अहिले आधुनिक गीत संगीतको बजार अलि खस्किएको पाइएको छ र लोकगीत र पपगीतले बढी मार्केट लिएको पाइन्छ त्यो किन होला ?
हैन, आधुनिक गीतको सेलिङ हर्ेर्ने हो भने त्यसमा केहि कमि आएको छैन । तर मिडियामा अहिले बढि हाईलाईट लोक गीत र पपगीतलाई गरेको हुनाले आधुनिक गीत अलि ओझेलमा परेको महशुस भएको होला तर आधुनिक गीतका आफ्नै श्रोताहरु छन् आफ्नो छुट्टै स्थान छ ।
अहिले देशमा चलिरहेको हंत्या हिसालाई कसरी हर्ेर्नु भएको छ र यसको समाधान के होला ?
हाम्रो देशको राजनिति खुल्ला किताब जस्तो भयो । कसैलाई धेरै थाह छ कसैलाई थोरै । म पनि एउटा राष्टको सचेत नागरिक भएको नाताले देशको स्थिति प्रति चिन्तित छु र हामीले पनि विभिन्न सामाजिक कार्यक्रम हरु गरेर शान्तिको लागि आब्हान गरेका छौ । अहिले पछिल्ला दिनहरुमा गएर नेपाल विश्वमै फेमस छ तर नराम्रा खवरहरुले गर्दा बम पड्किएको छ , भिडन्त भैरहेको छ यस्तै यस्तै तर हामी भन्छौ त्यति हल्ला चले जस्तो पनि छैन । देशकै लागि देशमा परिवर्तन ल्याउनको लागि नै यो युद्ध भएको हुन सक्छ भनेर हामी ठाउ ठाउँमा भन्ने गर्र्छौ । अब सबै एकजुट भएर देशमा शान्ति ल्याउनु पर्छ । चाडै नै देशमा राम्रो समाधान होस् । देशमा प्रजातन्त्रको स्थापना होस् भन्ने मेरो चाहना छ ।
प्रसंग बदलौ, प्रेमलाई कसरी हेनु भएको छ ?
प्रेम जिवनको अभिन्न अंग हो । अर्को तिर एउटा मिठो खालको फिलिङ हो । मायाको कुनै सिमा पनि हुदैन, कहा र कहिले को संग के लेखिएको हुन्छ र माया हुन्छ केहि थाह हुदैन ।
विवाह कुन क्षेत्रसंग सम्बन्धितसंग गर्नु भयो ?
बिवाह भनेर मात्रै हुदैन, लेखेको हुनर्ुपर्छ , मेरा थुप्रै केटी साथीहरु थिए , मैले सुन्थे मेरो लागि तिजको व्रत बस्थे, कसैले भन्थे तपाईको फोटोमा पुजा नगरी म खानै खान्न,आदि आदि म त्यसलाई नराम्रो रुपमा लिन्न यो हुनु पर्छ , तर यो संगीत लाई हेरेर माया गर्नुपर्छ , संगीतसंग मित्रता गास्नु पर्छ, मेरो यति धेरै केटि साथीहरु हुदा पनि मैले बिहे गर्न केटी खोज्नु पर्‍यो । जस्तै मेरो गीतमा पनि छ मन पराउने हजार भेटिन्छन जुनी काट्ने एउटै संग भने जस्तै जुनी एउटै संगमात्रै काटिन्छ । मैले पनि भने जस्तो पाएको भए गीतसंगीतको क्षेत्रसंग सम्बन्धितसंग नै बिहे गर्थे होला ।
आजकल केटी हरुको बल्फ कल या प्रपोजहरु कत्तिको आउछन नि ?
हास्दै.. त्यो त विबाह पछि पचास प्रतिशत त्यसै कम भैहाल्यो तै पनि आउने गर्छ । तर म केटी साथीहरुलाई के भन्न चाहन्छु भने तपाई र हाम्रो सम्बन्ध भनेको गीत संगीत हो । हामी तपाईहरुको राम्रो साथी बन्न सक्छौ तर जीवन साथी बन्न सक्दैनौ । जुनी आखिर एउटैसंग काटिन्छ । म यहा एउटा रोचक घटना सुनाउन चाहन्छु मैले बिवाह गरेको केहि दिनमा मलाई एउटा चिठ्ठी आएको थियो जसमा मेरा सबै एल्बमहरु फिर्ता गरिएको थियो भने मलाई धोकेबाज भनेर लेखिएको थियो , थुप्रै गुनासोहरु थिए । म के भन्छु भने तपाईहरु त्यसो नर्गनुस् मेरो गीत संगीतलाई मन पर्राई दिनुस र मेरो राम्रो साथी बनि दिनुस् ।
अन्तमा केहि भन्नु छ कि ?
र्सवप्रथम त प्रवासमा तपाईहरुले जुन प्रयास गर्नु भएको छ अति राम्रो छ । यसको सफलताको लागि कामना गर्दछु यसलाई अझ राम्रो बनाउदै लैजानुस प्रवासमा सुचना दिनुहोस् । जहांगए पनि नेपालको बारेमा नराम्रो सुन्न पाईन्छ । त्यसलाई सकारात्मक रुपमा सबै तिर सन्देश फैलाउनुहोस् । नेपालमा राम्रो वातावरणको सृजना होस भन्ने कामना गर्छर्ुु अन्तमा सम्पर्ूण्ा प्रवासी नेपालीहरुलाई पर्सि हुने कार्यक्रममा आउनको लागि आग्रह समेत गर्दछु ।

प्रवासी नेपालीहरुको दुःख पिडा र कथा व्याथालाई समेटेर तयार पारिएको नेपाली एल्बम प्रदेशीको आवाजले यतिबेला मुर्म्बईमा चर्चा पाएको छ । दर्ुइ वटा गीत र बा“की प्रवासी नेपालीहरुको जनजीवनालाई प्रतिनिधित्व गरेर बोलिएको अभिव्यक्ति रहेको यस एल्बमलाई मुर्म्बईमै र्रर्ेकड गरिएको हो । एल्बमको शुरुमा सबैलाई शुभकामना ली आए हातैमा बोलको गीत रहेको छ भने बीचमा आर्कषक र सारगर्भिक अभिव्यक्ति -भाषण) रहेको छ ।
थानेश्वर भट्टर्राईको पहिलो प्रस्तुती रहेको सो प्रवासीको आवाज मा समावेश दर्ुइ गीतमा योगेश तिरुवा र श्रीमति गीताको स्वर रहेको छ । भट्टर्राईको शब्द संकलन र लेखन रहेको यस एल्बमा भट्टर्राईले देशको वर्तमान अवस्था प्रति चिन्ता व्यक्त गर्दे अभिव्यक्तिहरुमा एउटा आक्रोश व्यक्त गरेका छन् । प्रवासी नेपालीहरु आखिर जहा“ भएपनि नेपाललाई भुल्न सक्दैनन् । उनिहरुलाई सदा नेपाल आमाको मायाले सताएको हुन्छ , सुनौलो देश निमार्ण्र्ााे लागि अब प्रवासबाटै तात्नु पर्छ र यो जिम्मा प्रवासीको काधमा आएको छ भनि भट्टर्राईले क्यासेटमा उल्लेख गरेका छन् । यति मात्रै होइन उनले जहा“ दमन हुन्छ त्यहा प्रतिरोध हुन्छ र जहा“ प्रतिरोध हुन्छ त्यहा विस्फोट हुने बताउदै नेपालको संवैधानिक राजतन्त्र बिरेन्द्र शाहीको चितासंगै खरानी भैसकेको उल्लेख गरेका छन् । क्यासेटमा वक्ताले प्रवासमा बेचिएका चेलिहरुको बारेमा उल्लेख गर्दै अब बेचिएका चेलिहरु दर्ुगाको रुप धारण गरेर ती दलालहरुको नाश गर्ने बेला आएको छ भनेका छन् । एल्बमको अन्तमा राखिएको हिमालको काखमा छ मेरो सानोगाउ“, घर छ मेरो खरले छाएको बोलको एकलगीत अत्यन्तै मर्मश्पर्सर्ीीहेको छ । सरल र मुटुछुने शव्द रहेको सो गीतमा प्रवासीन बाध्य भएका नेपालीहरुको प्रतिनिधित्व गरेको छ । गत अप्रिल १ बाट बाजारमा ल्याईएको यस प्रवासीको आवाज क्यासेट मुर्म्बईका विभिन्न क्यासेट सेन्टरहरु उपलब्ध छ । प्रवासीको आवाज एल्बमले सफलता प्राप्त गरोस र भट्टर्राईलाई अझ अन्य एल्बमहरु प्रकाशित गर्न प्रेरणा मिलोस नेपाली समाज दैनिकको हार्दिक शुभकामना । - बीरेन्द्र पौडेल

दिनमणी आर. पाण्डे,
मुर्म्बई, ७ बैशाख । नेपालमा चलिरेहको गणतान्त्रिक आन्दोलनलाई प्रवासबाट पर्ूण्ा सहयोग र र्समथन गर्नकालागि अस्ति बुधवार १९ अप्रिलको दिन मुर्म्बईको विभिन्न स्थानहरुमा नेपाल जन अधिकार सुरक्षा समिति भारत तथा प्रवासी नेपाली संघ भारतले संयुक्त्त रुपमा राजा ज्ञानेन्द्रको पुतला दहन गरेेको छ । यसै क्रममा अन्धेरी पर्ूवमा स्थित फ्लाई ओवरको तल दिउसो चारबजे व्यस्त सडकको चौराहामा राजा विरोघी विभिन्न नाराहरु- राजतन्त्र मर्ुदाबाद, गणतन्त्र नेपाल जिन्दाबाद, संसारका मजदुर एक हौं, नेपाल र भारतीय जनताको एकता अमर रहोस्र्,र् इन्क्लाव जिन्दाबाद, राजा चोर देशछोड प्रकारका नाराहरु लगाउदै पर्दशनकारीहरुले राजाको पुत्ला जलाई तितर वितर भएका थिए । पर्दशनकारीहरुलाई भारतीय जनताले रोचकतासाथ हेरिरहेका थिए भने सवारी साधनमा यात्रा गरेका मानिसहरुले मुण्टो तानी तानी भिडलाई नियालीरहेका थिए। सÂर्‍यौको संख्यामा उपस्थित उक्त्त भिडलाई जनअधिकार सुरक्षा समितिका राजेश मायाल, सितल मलाती तथा प्रवासी नेपाली संघका थानेश्वर भÂट्टर्राई प्रवासी नेपाली संघकै पर्ूर्वी मुर्म्बई नगर समितिका चोलाकान्त गैह्रेले अगुवाई गरेका थिए । व्यस्त सडकमा पुत्ला दहन बारे प्रतिक्रिया दिदै राजेश मायाल- हामीहरुले नेपालको निरंकुश राज तन्त्रको खिलाफमा भारत को विभिन्न ठाउंहरुमा राजतन्त्रको अन्त हुनु पर्छ भनेर पुत्लादहन कार्यक्रमहरु गरिराखेका छौ र गरिरहने छौ भन्नुहुन्छ भने सितल मलाती भन्नुहुन्छ- नेपाली गाणतान्त्रिक आन्दोलनलाई प्रवासबाट सहयोग र र्समथन जुटाउन तथा नेपालमा लोकतन्त्रको स्थापनाका लागि त्यसको लक्ष्यसम्म पुग्नको लागि हाम्रो यो संर्घष्ा जारीनै रहने छ। यसैगरि थानेश्वर भÂट्टर्राई भन्नुहुन्छ-यो पुत्लादहनले राजाले नेपालमा के कत्ति अन्याय र अत्याचार गरेका रहेछन र त्यस्को लागि प्रवासी नेपाली हरुले समेत जनाएको यो विरोधलाई भारतीय जनताहरुले हेरिरहेका छन। यहाका जनताहरुले समेत नेपाली जनतालाई साथ दिनेछन भन्ने अपेेक्षा मैले राखेको छु- भट्टर्राईको कथन थियो । यसै बीच हिजै नेपाली जनअधिकार सुरक्षा समिति भारत र प्रवासी नेपाली संघ भारतको पहलमा बिहान ११ बजे निरंकुशताको पुत्ला दहन गरियो । न्युमुर्म्बईको तर्ुवा नाकामा सयौंको संख्यामा नेपाली तथा स्थानियहरु बासिन्दाहरुको उपस्थिति मा नारा जुलुस सहित निरंकुशताका प्रतिक राजा ज्ञानेन्द्रको पुत्ला दहन गरिएको थियो । सो अवसरमा प्रवासी नेपाली संघ भारतका थानेश्वर भट्टर्राईले पुत्ला दहन गर्नुको कारणबारे उल्लेख गर्नु भएको थियो भने नेजसुसका चन्द्रमणी शर्मा, टिकाराम बराल लगाएतका व्यक्तिहरुको समेतको सहभागिता रहेको थियो ।

बिरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई, ६ बैशाख । नेपाली अधुनिक गायन क्षेत्रका चर्चित गायक रामकुष्ण ढकाल यतिबेला मुर्म्बईमा हुनुहुन्छ । नेपाली सांगीतिक क्षेत्रमा लामो समय देखि आफ्नो छुट्टै स्थान ओगट्न सफल गायक रामकृष्ण ढकाल आगामी २३ अप्रिलमा हुने ढकाल सुमधुर साझँमा सहभागीहुन मुर्म्बई आईपुग्नु भएको हो । त्यसो त उहाँले सुरत, इन्दोर लगाएत भारतका अन्य क्षेत्रहरुमा समेत यसै हप्ता वेग्लाबेग्लै कार्यक्रमहरु गरिसक्नु भएको छ । लाखौं यूवा युवतीहरुको ढुकढुकी तथा लाखौं गीत संगीत प्रेमीहरुको मन मुटुमा बस्न सफल रामकृष्ण ढकालले २३ अप्रिलकोे कार्यक्रममा चर्चित गीतहरु जुनले उनलाई चर्चित बनायो र अझैपनि चर्चित छन् - ओराली लागेको हरिणको चाल भो, चरिले त छाडेर गईहाली, मन पराउने हजार भेटिन्छन् जुनी काट्ने एउटै संग लगाएतका गीतहरु प्रस्तुत गर्नुहुनेछ । नेपाल भारत बल्गसमसग कुरा गर्दै गायक ढकालले आगमी २३ अप्रिलमा हुने ढकाल सुमधुर साझँ अत्यन्तै राम्रो हुने बताउदै र सो कार्यक्रममा गीत संगीत प्रेमी दर्शकहरुलाई उपस्थितिको लागि आग्रह गर्नुभएको छ । अम्बिका ग्रुपको सौजन्य, रितमान राना प्रस्तुतकर्ता, ध्वजमान परियार आयोजक, र मोहन विक संयोजक रहनुभएको सो ढकाल सुमधुर साझँ न्यू मरिन लाईन पर्ूव स्थित पाटकर हलमा दिउसो २ बजे बाट हुने छ । कार्यक्रममा विभिन्न गीत, नृत्य तथा हास्यव्यङगात्मक मह दोहोरी समेत प्रस्तुत गरिने छ ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई, ६ बैशाख । देशमा निरंकुशतन्त्रको विरोधमा जनआन्दोलन तथा आमहड्ताल भैरहेको बेला भारतको मुर्म्बईमा पनि आन्दोलनको र्समर्थन गर्दै आज दिउसो निरंकुशताको पुत्ला दहन गरिएको छ । नेपाली जनअधिकार सुरक्षा समिति भारत र प्रवासी नेपाली संघ भारतको नेतृत्वमा सयौं प्रवासी नेपालीहरुको उपस्थितिमा आज मुर्म्बईको बोरेवली पश्चिम स्थित एमएचबि कोलनी चोकमा निरंकुशताको पुत्ला दहन गरिएको हो । निरंकुशतन्त्र विरुद्ध नारा लगाउदैं र लोकतान्त्रिक गणतन्त्रको माग गर्दै सो चोकमा जम्मा भएर निरंकुशताको पुत्ला जलाइएको थियो । पुत्ला दहन पश्चात भएको सभामा प्रमुख अतितिमा नेजसुसका राज्य समिति सल्लाहकार रतन देवकर रहनुभएको थियो । सभालाई सम्बोधन गर्दै प्रमुख अतिथि रतन देवकरले प्रवासी नेपालीहरुले पनि फराकिलो सोच राखेर समयको माग अनुसार नेपालमा गणतन्त्र ल्याउन एकजुट हुनुपर्ने धारणा राख्नु भयो । त्यसैगरी सभामा महिला प्रतिनिधि सरस्वती शाह,जगत रसाइली,सिताराम सोनी, नमराज तिरुवा,प्रवासी नेपाली संघका प्रकाश जोशी लगाएतका वक्ताहरुले नेपालमा छिट्टै गणतन्त्र स्थापना हुने र त्यसको लागि प्रवासी नेपालीहरुले प्रवासबाटै भने पनि विशेष दबाब दिनुपर्ने कुरा बताउनु भएको थियो ।

बीरेन्द्र पौडेल
मुर्म्बई, निर्माणाधिन नेपाली कथानक चलचित्र पतिपरमेश्वरको गीत र्रेकडिङ यति बेला मुर्म्बईको अन्धेरी आदर्शनगर स्थित एक स्टुडियोमा भईरहेको छ । सम्भुजित बास्कोटाको संगीत रहेको सो चलचित्रमा गायक उदितनारायण झा र दिपा नारायण झाले स्वर दिनेछन भने यसमा गीतकार उन्नती बोहोरा रहेकी छिन् । इण्द्रेणी मुविजको व्यानरमा बन्न लागेको पति परमेश्वरमा नायक राजेश हमाल र नायिका निरुता सिंह लगायतका कलाकारहरुले अभिनय गर्ने छन । हाम्रो सानो घर होला, बहादुर, परदेशी कान्छा,जीवनदान लगायतका चलचित्रहरुमा निर्देशन गरिसकेका निर्देशक अशोक श्रेष्ठको निर्देशनमा बन्ने सो पतिपरमेश्वरका निमार्ता इन्द्र कार्की हुन भने सह निमार्तामा भैरव सापकोटा हुन। गीत रेकडिङको लागि मुर्म्बई आईपुगेका निर्देशक अशोक श्रेष्ठले आगामी महिना देखि नै छायाङकन सुरु गरिने र ६ महिना भित्र पर््रदर्शनमा ल्याउने बताउनुभयो ।